დასაწყისი: სიტუაციის გამოუვალობა

მოდით გავუსწოროთ თვალი რეალობას:
გასაგებია რო მოცემულ სიტუაციაში, განსაკუთრებით მაშინ როცა რუსეთმა “გაიმარჯვა” და ეს გამარჯვება უკვე საკმაოდ ბევრი საკუთარი ჯარისკაცის სიცოცხლე დაუჯდა – უბრალოდ მარტივად არ “დათმობს” მონაპოვარს.

მეტიც – იმიტომ რომ მან ეს ტერიტორიები აღიარა და პრაქტიკულად სუ ფეხზე კიდია რას ფიქრობს ამაზე დანარჩენი მსოფლიო – პრაქტიკულად არანაირი პირობით არ დათმობს. ანუ არანაირი ვაჭრობა და მუქარები მასთან არანაირ მონაგარს არ მოიტანს. რომ არაფერი ვთქვათ იმაზე რო ჩვენი ტერიტორიების გულიზა მაინდამაინც თავს არავინ არ შეიწუხებს. ნუ შეშფოთებები და რეზოლუციები ვედრა ლარად, ვისაც უნდა წაიღოს, რუსეთის პოზიცია “დაახვიეთ ეგ ფურცლები და გაიკეთეთო”-ა.

და მთლად უარესი – პრაქტიკულად რუსეთი 2013 -მდე უბრალოდ “დატორმუზდა” – და მერე ახლიდან ეცდება ჩვენს სრულ ანექსიას. უფრო სწორად, როგორც ერთმა ზრდილობიანად მითხრა, “არა ეგრე ნუ ამბობ, უნდა თქვა რუსეთის პოლიტიკური გავლენის ზონაში შეყვანა”. პრი ეტომ ესეც კი არ გამოიწვევს დაკარგული ტერიტორიების რაიმე ფორმით ჩვენთან მიერთებას, ასეთ ფორმატში იქნება დაღესტანი, ჩეჩნეთი, ოსეთი, აფხაზეთი, საქართველო, სომხეთი და ა.შ.

თან ეს მიერთების პროცესი ძალიან მტკივნეული იქნება, მიუხედავად იმისა იქნება ბრძოლით თუ უბრძოლველად, იქნება რესპრესიები, ყაჩაღობები, უკანონობა და უბედურება, საბოლოოდ რუსეთის დონემდე დაყვანის პროცედურა. მერე კი კრიმინალი, კორუფცია და ყაჩაღობები – უბრალო ყოველდღიურობა იქნება. შესაბამისად დანაბების გზითაც “უბედურებებს არ ავცდებით”.

ამის შემდეგ გავა კიდევ 20 წელი და ისენი ვინც ეხლა ჩვენი პატარა შვილები არიან და ჯერ ეხლა იდგამენ ფეხს – დაიწყებენ “საქართველოს საგანმათავისუფლებო მოძრაობას” – ისევ ჯერ სანამ ძალას მოიკრებს ეს მუხტი – ჩვენი შვილები უკვე დაბერდებიან, მათი შვილები კი ისევ ბრძოლით და სისხლით – ისევ დაიბრუნებენ თავისუფლებას.

მერე სანამ დალაგდებიან, დალაგების პროცესში რუსეთი ისევ მილიონ პროჭობას მოიგონებს, მერე თუ დალაგდებიან – მერე ეხლა აბა ჩვენ შვილიშვილებს მაინც თუ ეყოფათ შნო და იბრძოლებენ თავიანთი თავებისთვის ბოლომდე. ამასთან ერთად აფხაზეთის და სამაჩაბლოს ტერიტორიები უკვე დიდი ხნის დავიწყებული და გამოცალკევებული იქნება.

ამ ფონზე:

თქვენი არ ვიცი და ჩემი ბავშობა ისედაც გაუბედურებული იყო, ისედაც მთელი ჩემი აზრიანი არსებობა ომში, შიმშილში და უბედურებაში ვარსებობ და “ნორმალური ცხოვრების” გადმოსახედიდან რო ვთქვათ – ჩემი ცხოვრება ისედაც ხეირიანად მოიტ!@№, არც დალაგებულ ჭკუაზე ვართ ჩემი თაობა, განათლებაც გვაკლია და ჯანმრთელობაზეც გვენძვრის. ყველა ამ სიკეთესთან ერთად მე ამ თაობის ერთ-ერთი ყველაზე “წარმატებული” წარმომადგენელი ვარ და დანარჩენ ე.წ. “წარუმატებელს” კიდევ უფრო უარესი არსებობა ქონდა და აქვს დღემდე.

ამასთან ერთად ვიმეორებ: 2013-ში (თუ მანამდე მივატანეთ) რუსეთი თუ უკან შეგვათრევს – ჩვენი დარჩენილი საცხოვრებელი “ახალგაზრდობაც” – ისევ უბედურებაში და ძლივს-ძლივს დავიწებული ქურდული ზაკონების გახსენებაში, ისევ ლუკმა პურზე კაცის კვლაში და ა.შ. ჩაივლის.

მოკლედ იმის თქმა მინდა: კაი ცხოვრება ჩვენ მაინც არ გვქონია, კაი ცხოვრება ნებისმიერი რასკლადისას – არც წინ მოგველის, მაინც ცალი ფეხით კუბოებში ვართ და მოდი იქნებ ჩვენ შვილებს მაინც, და უფრო სწორად ალბათ შვილიშვილებს, “ვაჩუქოთ” შანსი – იცხოვრონ ნორმალურ პირობებში ა?

პროსტა ვცადოთ, და არ გამოვა და არ გამოვა – ხუჟე უჟე ნი ბუძიტ.

ჩვენ ჩვენი მოგვხვდა, მერე ჩვენმა უფროსებმა, არა მამებმა, არამედ აი 10 წლით უფროსმა თაობამ, ბევრი იმუშავა და ამ წამს პრაქტიკულად ჩვენი ცხოვრების პიკზე ვართ, დალშე ბუძიტ ხუჟე – იმიტო რო სააკაშვილი ნელ-ნელა სუსტდება, ნელ-ნელა დავგორდებით უკან და რუსეთი ყველანაირად მოგვეხმარება ამ ამბავში, ჩვენ ისედაც კიდე ბევრი მოგვხვდება და პა ხოდუ დაიწყება ჩვენი წამოზრდილი შვილებისთვის უბედურებების სერიები…

მოგწონთ თუ არ მოგწონთ ამ მომენტში, აი დღეს, წელს და მომავალ წელს და კიდე 1-2 წელი მაქსიმუმ – გადაწყდება რას ვიზამთ დალშე, რომელ უბედურების გზას გავივლით, ჩავგორდებით რუსეთში, კორუფციაში, მკვლელობებში, დაშინებულობაში, ქურდობაში და ავადმყოფობებში – თუ ვიომებთ, დავიხოცებით, დავსახიჩრდებით – მარა გვექნება შანსი რო ჩვენი შვილიშვილები(და არა იმდენად შვილები, მათაც მოუწევთ უბედურებების გზის გავლა ჩვენთან ერთად) – ნორმალურად იცხოვრებენ.

“კარგი ცხოვრების” შანსი პირადად მე ჩვენი თაობისთვის – უგუნურ ოცნებად მიმაჩნია, რა კაი ცხოვრება თქვე ჩემმა, ერთის მხრივ ან დევთან მოგვიწევს ომი, ან ის დევი თავის ძღრენში ჩაგვითრევს და პირადად მე, მითუმეტეს ჩემი შვილის გადმოსახედიდან – კიდევ ერთხელ 90-იანი წლების გავლას და შვილის გატარებას(უფრო სწორად მუდმივ 90-იანებში არსებობას), მირჩევნია წყნარად ჩემთვის მკვდარი ვიყო და ხელებიც დამიბანია.

ძალიან უჭირს ამისთვის ადამიანს თვალის გასწორება, და ამიტომ ხშირად საჭიროა ასე მთელი პერსპექტივა დაანახო იმისთვის რო აღიაროს რო: გინდა იომე, გინდა არ იომო – ჩვენ თაობას უკეთესი ცხოვრება არ უწერია, მესმის, ჩვენ კი გვინდა მარა – რუსეთი არ დაგვაცლის, არც ისე არც ესე – სუ ფეხზე კიდია რუსეთს მშვიდობაც, მსოფლიო საზოგადოებაც და ჩვენი ინტერესებიც.

მესამე გზა მოცემულ სიტუაციაში არ არის.

არავინ ჩვენთვის თავს არ აიტკივებს – ეს ყველამ იცის და ყევლა დამეთანხმება.
რუსეთი თავისით არ გაჩერდება და ხელს არ გადაგვისმევს – ესეც ყველამ იცის.
“უფასოდ” არც ლტოლვილებს დააბრუნებს არავინ სახლებში და არც თბილისიდან 80 კილომეტრიდან გაყრის რუსის ჯარისკაცებს – ამასაც ყველა ხვდება.

აბა რაზე ფიქრობთ? – რო საოცრება მოხდება? – “მთავრობა მოაგვარებს”
რას? როგორ? – მთავრობა რომელსაც დილას საღამოს დედას აგინებთ – იმხელა რწმენა გაქვთ მასში რო ამას მოაგვარებს? – მაინც ცუდი მთავრობაა ეს მთავრობა? – თუ რაღაც სუპერმენებისგან შემდაგარი მთავრობა? – რომელიც ამ გამოუვალი სიტუაციიდან “უფასო” გამოსავალს მოძებნის??? – ჩვეულებრივი, ნორმალური, მთავრობაა(თავისი პლიუსებით და მინუსებით) და “უსისხლო” გამოსავალიც ამ სიტუაციიდან არ არსებობს. ვიმეორებ – დაჟე უბრალოდ მარტივი “ჩაბარება” რუსეთისთვის – უამრავ სისხლს მოიტანს, მარა ჩვენს შიგნი, ანუ რუსები არ დაგვხოცავენ, რეპრესიები, უამრავი იარაღიანი მანიაკი, ყაჩაღები, სასტიკი კრიზისი და ა.შ. გვიტირებს დედას.

წასვლა გინდათ? ნეტარი “უცხოეთი”? – მიბრძანდით ბატონო და გისურვებთ კარგად ცხოვრებას, ტოკა ვოტ წასული ბევრი მინახია და ბედნიერი ძალიან ცოტა… და ვინც ბედნიერია ისიც გულის სიღრმეში მაინც აქ არი, უბრალოდ ძაან ღრმად ჩამალა თავისი “მე” და ბოლოს რო გამოფხიზლდება იქედან აქეთ კიდე უფრო მოუწევს გული…

“ხო გესმის ჩვენ ამერიკის ფულზე ვცხოვრობთ დღეს თორე რისი ტრაკი გვაქ” – სწორია, ძირითადად ასეა, მერე? – რუსეთს მითუმეტეს იმის ფული არ აქვს რო ჩვენ გვაცხოვროს.

უცებ დაინგრევა ის ყველაფერი რაც დღეს დასავლეთის და ამერიკის ფულზე შენდება, კი – ეს მათხოვრობაა რასაც ვაკეთებთ, მარა არც რუსეთის შემადგენლობაში არ გველის სხვა ცხოვრება, პრი ეტომ ეხლა ჩვენ მდიდრების უბანში ვმათხოვრობთ, იმის შანსით რო თან რამეს ვისწავლით და 10-20 წლის მერე შეიძლება ვიმუშაოთ კიდეც (ჩვენმა უკვე შვილებმა) და არა ვიმათხოვროთ.

რუსეთის შემადგენლობაში: ჩვენ მათხოვრების და ბოშების უბანში აღმოვჩნდებით – სადაც ყველა ერთმანეთს ართმევს და ჩვენთვის მოსაცემი არავის არაფერი აქვს. ასეთია ჩვენი დღევანდელი რეალობა, 70 წელი ჩაქუჩებს ვაწარმოებდით და ფულს გვიხდნენ, სამსახურში მთელი დღე უსაქმოდ ვიჯექით და მაინც ყოველ საღამოს ქეიფის ფული გვქონდა სახლში, მერე ბოლოს დაიხარჯა ყველა დოტაცია და ფუჰ – დავრჩით ჰაერში, დღეს რასაც დასთესავ – მხოლოდ იმას მოიმკი. ჩვენ კი დასათესი არაფერი გვაქ და არც ვიცით როგორ… მარა ნელ-ნელა ჩვენი ძირითადად შვილები, უფრო სწორად მოყოლებული 10 წლით ჩვენზე უმცროსებისგან – ნელ-ნელა სწავლობენ რა და როგორ დათესონ იმისთვის რო ეფექტური მოსავალი მოიმკან.

მოდით რა, ჩემ თაობას, ზედა თაობას და ჩემს ქვემოთ თაობას რომელმაც 90-იანი წლები გამოიარა მივმართავ, მოდით რა ვაღიაროთ – უომრად ჩვენ მომავალი არ გვაქ, არა – ჩვენ როგორც ცალკეულ ბიოლოგიურ ორგანიზმებს – მომავალი არანაირად არ გვაქ, ასეც და ისეც ოხრად უბედურებების წუმპეს გავივლით წინაც როგორც ვიარეთ აქამდე, არა – მომავალში იგულისხმება დალშე თაობები.

ხოდა მოდით რა გავუსწოროთ თვალი რეალობას და ვცადოთ ის რაც ერთადერთი შანსია მართლა უკეთესი ცხოვრება შეხვდეთ ჩვენ შვილიშვილებს მაინც… მეც მეშინია, ყველას ეშინია, მარა ჩვენ შვილიშვილებს არ შეეშინდებათ? – რატო გადავულოცოთ ეს პასუხისმგებლობა მაათ? – ეს ხო არ დასრულდება არა, რომც შევიდეთ რუსეთში – წინააღმდეგობა ხო არ დასრულდება, რატო ვწირავთ შვილებს და შვილიშვილებს საკუთარი უპასუხისმგებლობის, გინდა მშიშრობის, გამო – იგივენაირ უბედურებებზე რაც ჩვენ გამოვიარეთ? – მოდით რა დავიხოცოთ თუ დასახოცია და ვნახოთ რა გამოვა… მაინც ყველა ვიმეორებ მკვდრები ვართ ჯამში, მაინც ბედნიერება დიდი ვერაფერი ვნახეთ, რისთვის ინახავთ ამ თავებს? – სიცოცხლის ელექსირის გამოგონებას ელოდებით? – რომც გამოიგონონ ჩვენ მაგას არავინ მოგვცემს და… ნუ გაძლებთ კიდე 10-20 წელი და მერე მოკვდებით, და რა? – კიდევ 10-20 წელი დაჩმორებული, მიფურთხებული არსებობა, ისევ “უსამართლობის” საშინელი შეგრძნება, ისევ “რას გვიშვებიან”, ისევ “გაყიდული” მთავრობა, ისევ “ხელი ხელს ბანს” -ი, რამდენიმე ქურდასაც კი ვიცნობდი რომელსაც შვილი ყავს და ძალიან არ უნდოდა მისი შვილი მასსავით ქურდულ სამყაროში გაიზრდილიყო(დღეს აღარ მაქ კონტაქტი…)

ხო არ დადგა დრო მოვრჩეთ ჩმორობას? – არა იმიტო რო არ გვეშინია, არამედ იმიტო რო შვილების ტკივილი უფრო მწარეა ვიდრე საკუთარი… ყველა მშობელი დამეთანხმება: 100 ჯერ მომკალით ოღონდ ჩემ შვილს ნუ მოკლავთ… ხოდა მოდი გარანტირებულად დავიხოცოთ სანამ მათ რამე დამართნიათ, თან იქნებ საქმეც გამოვიდეს…

შემდეგ ნაწილში იხილეთ განხილვა თემაზე “კი მარა ვის ვეომოთ, ბუმბერაზ რუსეთს? როგორ???”

სამოქალაქო თავდაცვა კუსტარულად (ნაწ.1)

სამოქალაქო თავდაცვა კუსტარულად – ანუ რა შეიძლება და რა უნდა გავაკეთოთ ჩვენით ბრძოლების განახლების შემთხვევაში.

მე 26 წლის ვარ დღეს, აფხაზეთის ომის დროს მე 6-8 წლის ვიყავი. ის ბრძოლები მაშინ დამთავრდა, მარა ჩემთვის ომი არ დამთავრებულა.

15 წლიდან ყველანაირ საშუალებას ვიყენებ რასაც ვპოულობ საკუთარი თავის ბრძოლებისთვის მოსამზადებლად. სადღაც 2000-2003 წლებში გიჟს, პარანოიკს მეძახოდნენ. მე მეგონა რო უბრალოდ გადამეტებულ მარაზმატიკად გამოვიყურებოდი და იმიტომ. ნამდვილს მიზეზს მე მარტო აგვისტოს 2008 წლის ომის მერე მივხვდი – როცა უცებ ასობით და ათასობით ადამიანი დაინტერესდა “ომისთვის მზადების” იმ კუსტარული მეთოდებით რომლებისთვისაც ამდენი წლის მანძილზე დამცინოდნენ…

მაშინ მივხვდი: უბრალოდ მათთვის ომი არ იყო თურმე მთელი ეს წლები, ადამიანს ეტყობა აქვს გენიალური უნარი საკუთარი ფსიქიკა დაიცვას: არ აღიარებს რეალობას. მორჩა, წერტილი, არ არის ომი, და ცხოვრობენ, თითქმის ბედნიერად.

იმიტომ რომ სინამდვილეში ამ 20 წლიანი ომის პროცესში სულ იყო ბრძოლები, 98 წლის ამბები, 2004-ის ამბები. მარა ხალხი ახერხებს ამაზე თვალი დახუჭოს, ვსიო, არ არის ომი, სანამ თავზე სახლის სახურავს არ დაახურავ – შეუძლია სოროში იჯდეს და რეალობას უარყოფდეს.

ყველას წაგიკითხავთ ისტორიის წიგნებში ალბათ რო ამა თუ იმ მტერთან ომი გრძელდებოდა 10 წელი, 30 წელი, 50 წელი, საუკუნო დაპირისპირებების შესახებ. თქვენი აზრით სინამდვილეში ეს ტექნიკურად როგორ ხდებოდა? – 20 წელი იდგა ხალხი ბრძოლის ველზე და ხმლებს იქნევდა? – რა თქმა უნდა არა, იბრძოლეს, მერე დაიშალნენ ძალების მოსაკრებად, 10 წლის მერე მოხდა კიდევ შეტაკება, მერე 5 წელიწადში უფრო მსხვილი შეტაკება, მერე კიდევ რამდენიმე წლის შემდეგ ვიღაცასთან შეკრა ერთ-ერთმა ალიანსი და კიდე უფრო დიდი შეტაკება განახორციელა და ა.შ. პროცესში კი ყველანაირად ძირს უთხრიდნენ ერთმანეთს…

ის რასაც ჩვენ ომს ვეძახით – სინამდვილეში არის “აქტიური საომარი მოქმედებები” – ანუ ბრძოლა, შეტაკება.
ომი კი არის ხანგრძლივი სამკვდრო/სასიცოცხლო დაპირისპირება, სანამ არსებობს საკმარისი წონის გასაყოფი თემა სანამ არ შედგება საბოლოო ზავი რომელზეც ორივე მხარე თანახმაა(კაპიტულაციაც თანხმობაა) – მანამდე ომი მიმდინარეობს.

და ეს ყველამ იცის სინამდვილეში, ნებისმიერი 10 წლის ბავშვი გეტყოდათ იგივე 2003-ში კომანდო სწავლებებზე რო გეკითხათ რო რუსებთან საომრად და ტერიტორიების დასაბრუნებლად ემზადებიანო, ისტორია რო გამოხედავს ამ წლებს – იტყვის რომ ჩვენ რუსებთან ვომობდით 92 წლიდან, 2002-ში დაივიწყეთ ჯარის აქტიური გაძლიერება და 2008-ში “პირველად მოვზომეთ ძალები და რუსების შემართება”, მარა იმავ დროულად იმავე 2003 წელში იმავე ბავშვის მშობლებს რაღაცნაირად ქონდათ მოხერხებული საკუთარი თავის დარწმუნება რო “ომი არ იქნება”(არადა ვიმეორებ, გავასწოროთ ტერმინოლოგია – ომი არის, და ხალხს სჯეროდა რო ბრძოლა არ იქნება).

ომი არის, ბრძოლები იყო და კიდევ იქნება, ეს საქართველოა, თქვენ ცხოვრობთ ქვეყანაში რომელშიც ომები და ბრძოლები იქნება მანამ სანამ ეს ქვეყანა არსებობს, სულ ერთია ომებს საქართველო წარმართავს როგორც ნომინალურად დამოუკიდებელი თუ რომელიმე სხვა ქვეყნის ან ალიანსის ფარგლებში. ჩვენ ვომობდით საბჭოთა კავშირის ფარგლებში, ვიომებთ ნატოში შესვლის შემდეგაც(თუ ღმერთმა ქნა და შევედით) და ვიომებთ თუ არც იქ მოვხვდით და არც იქ.

და რატო გვცხვენია ამის მე არ მესმის, ჩვენ საუკუნებიაა მოვდივართ როგორც მეომარი ხალხი, სუ ასე ვიყავით, რატო შეიცვლება აწი რამე?

ამ ჭრილში ყველა ვინც იაზრებს რო ბრძოლა იქნება და ვინც მზად არის იბრძოლოს ამ ომის პროცესში – მეტ ნაკლებად დაკვალიანებულია სად მიმართოს, რა ქნას და როგორ მოემზადოს ბრძოლისთვის. აქაც არის ბევრი სასაუბრო, მარა ამჯერად მინდა შევეო საზოგადოების იმ ნაწილს რომელიც უბრალოდ და მარტივად უნდა გადარჩეს.

ხიფათის რეალურობის გააზრება პირველი ნაბიჯია ხიფათისგან გადასარჩენად, შემდეგი ნაბიჯია მომზადებაა მისგან გადასარჩენად.

მე შორს ვარ იმ აზრისგან რომ მომხვდურ რუსებს უნდა ტაფებით და ჩანგლებით ხელში ეომონ ჩვენი დედებიც და ცოლებიც.

ეს აბსურდია, მეტიც პირადად მე ვერ წავალ საომრად “ფრონტზე” (რომელიც შეიძლება გვერდზე ქუჩაზე იყოს) – თუ მე ვიფიქრებ რო ამ დროს დედაჩემი შიშველი ხელებით აპირებს რუსებს შეაკვდეს(და ნუ პრინციპში დედაჩემის ხელში არც იარაღი შეცვლის რამეს მის სასარგებლოდ) – ამიტომ ძალიან მნიშვნელოვანია რომ ზუსტად დედაჩემმა, ჩემმა მეუღლემ, იცოდნენ რა ქნან ომის დროს – როგორ გადარჩნენ, როგორ გადაარჩინონ ჩემი პატარა შვილი და რეალურად მომცენ მე “თავისუფლება” ვიბრძოლო როგორც ეს ომს ჭირდება და არა ის მარაზმი რასაც იწვევს ამ სამოქალაქო თავდაცვის არაორგანიზებულობა და გაუცნობიერებულობა: კაცი რჩება სახლში და აცხადებს რო ოჯახს ხომ არ მიატოვებს დაუცველს, მარა ”აი მის კარებს თუ მოადგებიან რუსები – სუ ყელს გამოჭრის სუ ყველას” – რაც თავის თავად ტყუილია, გარდა იმისა რო ბევრად უფრო სახიფათოა მისივე ოჯახისთვის.

ჯერ ეს ერთი ბრძოლის ბედი წყდება იქ სადაც ამას სტრატეგიულად და ტაქტიკურად აზრი აქვს, რუსები რო შენს კარებს მოადგებიან მაგ დროისთვის საქართველო რუსეთის გუბერნია იქნება და იმ რუსს ხელში ჩაწერის ჟურნალი ეკავება და რამდენი ცხოვრობთ აქო გკითხავს.

მეორეს ერთი მე პირადად საკუთარი ოჯახის კარებიდან და ფანჯრიდან არ გავისვრი არასოდეს, იმიტო რო უკან ცეცხლს გამოვიწვევ ჩემი უარაღო და უდანაშაულო ოჯახის მიმართ და… სახლის კარებში თუ აღმოვჩნდი მაშინ როცა რუსი ჯარისკაცი ზედ დააკაკუნებს:
- კარებს გავაღებ და გაღიმებული მივესალმები გამართული რუსულით, იმიტო რო როცა შენ რეალურად საკუთარი ოჯახის სხეულებს უკან იმალები – როცა შენთვის ნასროლი ტყვიები მათაც მოხვდებათ – მე იქ აღარც კაცი ვარ და აღარც ღირსება მაწუხებს. (ამასვე ვურჩევ დედაჩემს და ჩემს მეუღლეს – გააღონ კარი და ყველაზე ძალიან გაღიმებული სახით მიესალმონ, იმ შემთხვევაშიც კი თუ მე ვაფშე მომკლეს და გვერდზე ოთახში ტრუპი ვდევარ – იმიტო რო თუ რუსებმა გაიგეს რო ეს იმის დედაა ვინც მათ ესროდათ – კაი დღე არ დაადგებათ, მინიმუმ…)

მოკლედ თეორია კაცის მხრიდა რო “მე აქ, სახლში ვიქნები და აი აქ თუ მოვლენ…” – მერე გმირია – იმაზე არ ფიქრობს რო აქ კარებთან დაძენძილ ფორმიანი რუსი კი არ მოვა არაყი დამალევინეო, 5 ტანკი მოადგება და მძიმე ქვეითი ბატალიონი, ხოდა სუ რო რკინის ნერვებიანი რემბო იყოს ეს ჩვენი “კარგი მეოჯახე” და მაინც ისროლოს რამე – სახლს დაახურავენ თავზე ისე რო ვერაფერ დანაკარგს ვერ მიაყენებს მოწინააღმდეგეს(რომ არაფერი ვთქვათ ისევ იმაზე რო ოჯახსაც გაწირავს არაფრის გულიზა).

ამიტომ შევთანხმდეთ – კაცები რომლებსაც ამის საჯდომი აქვთ – იბრძვიან იქ სადაც ომის ბედი წყდება. ხოლო ამ სტატიის მიზანია:

ვასწავლოთ დედებს, ცოლებს, მოხუცებულებს და ბავშვებს – როგორ გადარჩნენ ბრძოლების დროს, იმის გათვალისწინებით რომ სამწუხაროდ სახელმწიფომ ამ თემატიკისთვის ჯერ ვერ მოიცალა.

ისევ და ისევ – პირველ რიგში მნიშვნელოვანია გავახილოთ თვალები და ვაღიაროთ რომ ჩვენ ომში ვართ და რო ბრძოლები – აუცილებლად იქნება, შეიძლება ხვალაც, შეიძლება 5 წელიწადში.

შემდეგ კარგი იქნება თუ დავჯდებით და მოვიფიქრებთ სად ვაპირებთ ბრძოლების დროს ყოფნას.

ასე მაგალითად გენიალური იყო ერთ-ერთი ჩემი ნაცნობის კომენტარი ამ თემაზე “უფ, უკვე მოფიქრებული მაქ, ჩემები კოჯორში ამყავს ეგრევე და მერე მე მივხედავ ჩემ თავს”-ო, სიცილით მოვკვდებოდი სერიოზულ თემაზე, სერიოზულ კაცთან რომ არ ყოფილიყო საუბარი, არცერთ შემთხვევაში, პირველ რიგში – უნდა მოვცდილეთ ყველანაირ სამხედრო ინტერესის მქონე ზონას, არანაირი კოჯორი(გარდა ბაზისა იქ არის მნიშვნელოვანი ელ. გაყვანილობა, ტელე ანძა, ბოლოს და ბოლოს იქედან შემოდის თბილისზე პირდაპირ ვთქვათ ყველაზე სტრატეგიული გზები… ასე რომ კოჯორში მშვიდობიან ხალხს ბრძოლების დროს არაფერი ესაქმება).

ბრძოლების პირველ ეტაპზე ყველა ტიპის დასახლებებში მოსალოდნელია “საინტერესო” ობიექტების დაბომბვა. ამისთვის უნდა გვესმოდეს მარტივი პრინციპი – საბრძოლო საშუალების ყოველი გაფრენა ჯდება ფული და უზარმაზარი რისკი, რისკი ეკიპაჟის და რისკი მანქანის. მითუმეტეს გამომდინარე ჩვენი საჰაერო თავდაცვის მეტ-ნაკლებად ეფექტური მუშაობიდან წინა ბრძოლებში.

არავის არ უხარია ჰაერში აფრენა როცა იცის რო მიწიდან ესვრიან, ამიტომ ყოველი გაფრენა სკურპულოზურად იგეგმება და ყოველ გაფრენას აქვს ზუსტი მიზანი რომელიც საფრენი აპარატის და მისი მმართველი ეკიპაჟის შემთხვევაშიც კი ღირს დანაკარგად. ამიტომ “უბრალოდ თქვენს სახლს” არავინ არ დაბომბავს, არა იმიტომ რომ მტერს ეცოდებით, ეს უბრალოდ არარენტაბელურია.

ამიტომ პირველ რიგში უნდა გავეცალოთ სტრატეგიულ ობიექტებს. და გავეცალოთ არა უბრალოდ მეორე ქუჩაზე გადავიდეთ, გორის ცნობილი ტრაგედია საცხოვრებელ კორპუსებში – სატანკო ნაწილიდან 500 მეტრშია… იმაზე რომ არაფერი ვთქვათ რომ ყველა ქუჩაზე აურებელი რეზერვისტები იდგნენ და ელოდებოდნენ განაწილებას, რეზერვისტები კი ზემოდან რუსებმა კარგად იციან – გამოიყურება როგორც ყვითელი ჩამწკრივებული ავტობუსები…

კი რუსული ავიაცია არ არის ზუსტი, მითუმეტეს კასეტური ტიპის სისტემები არ არის ზუსტი (კასეტური ბომბი არის “ყუთი”, რომელშიც ალაგია ბევრი პატარა ბომბი, თვითმფრინავი აგდებს “ყუთს”, ყუთი იხსნება, იქიდან იყრება ბევრი პატრა ბომბა, რომელიც იფატება და ფეთქდება ბევრად უფრო ფართო ტერიტორიაზე. მორალი იმაშია რომ საკმაოდ პატარა აფეთქებაც კი საკმარისია ცოცხალი ადამიანების დასაზიანებლად და ბომბის წონადობის ზრდა ძალიან მცირედად იწვევს მისი მომაკვდინებელი რადიუსის ზრდას. ამასთანავე წინააღმდეგობის განადგურების თვალსაზრისით არანაირი აზრი არ აქვს ადამიანები იმ ზონის რადიუსში უბრალოდ დაიჭრებიან თუ მთლად გაცამტვერდებიან… ამიტომ უფრო ეფექტურია ასეთი კასეტური სისტემების შემუშავება – რომლებიც ჰაერში ჯერ იფანტება დიდ ფართობზე და შემდეგ ფეთქდება, შედეგად უამრავი სხვა და სხვა სიმძიმის დაჭრილი და დაღუპული დიდ ტერიტორიაზე, მინიმალურ წონად).

გარდა ავიაციისა სახიფათოა მიწა-მიწა სარაკეტო სისტემები, რომლებიც იდეაში უფრო ზუსტი უნდა იყოს და რეალობაში – ბევრად უფრო მეტი ცდომილება აქვს, მითუმეტეს რუსულ სისტემებს.

ამიტომ ძალიან მნიშვნელოვანია გავეცალოთ სტრატეგიულ ობიექტებს – საგრძნობ მანძილზე. კილომეტრი, 2 კილომეტრი. მჭიდროდ დასახლებულ ქალაქში ეს თითქმის შეუძლებელია.

ამიტომ უნდა წავიდეთ – მიწაში, პადვლები, მიწისქვეშა გადასასვლელები, მეტრო. ბეტონით ნაშენი მიწისქვეშა ნაგებობები ყველაზე დაცულია მარა ყველას… ცხვენია ამ გადაწყვეტილების მიღება, არადა ბრძოლების დროს ყველაზე სწორია, აი იდეალურია, აიბარგოს ცოლ-შვილმა, აიღონ ლეიბი, საბანი, საჭმელი და გადავიდნენ საცხოვრებლად მეტროში, რუსთაველის მეტრო მაგალითად – იდეალურია, ატომურ ბომბს გაუძლებს და თანაც ერთი მხარიდან დალუქულია – თავისუფლად შეიძლება იცხოვრო, ცოტა ზედმეტად ღრმაც კი არის – დენის გათიშვის შემთხვევაში ფეხით ამოსვლა გაჭირდება. ზა ტო 100%-ით არაფერი არ ემუქრებათ, ყველა მოკვდება ზედაპირზე და ისენი კი გადარჩებიან.

მარა სინამდვილეში ბრძოლების დაწყებისას ამის განხორციელება ყველას ცხვენია. იმიტომ რო ყველა მოელის რომ ბრძოლები იქნება როგორც მეორე მსოფლიო ომის დროს – ჯერ სირენები შეატყობინებს მოსახლეობას მოახლოებული ავიაციის შესახებ, მერე ხალხი პანიკურად ირბენს აქეთ-იქეთ და შეაფარებს თავს სადაც შეძლებს, მერე დაიწყება აფეთქებები და დაიღუპებიან მარტო ის ხალხი ვინც რაიმეთი ირთობდა თავს და სირენა ვერ გაიგო…

რეალობაში, საკუთარი გამოცდილებიდან: ჯერ სკდება ბომბი, მერე ისმის რეაქტიული ძრავის ხმა, მერე იწყებს ხალხი პანიკას.

ტექნიკა ის აღარ არის რაც მეორე მსოფლიო ომის დროს იყო, თვითმფრინავები და სარაკეტო სისტემები მეტ წილად ზე-ბგერითია, არა ზებგერითების შემთხვევაშიც ბგერის სიჩქარეს დიდად არ ჩამოუვარდება(რაც იმას ნიშნავს რო 1-2 წამით ადრე გაიგებ ძრავის ხმას სანამ ბომბი დაგეცემა). რომ არაფერი ვთქვათ მანევრულობაზე და საქართველოს ტერიტორიის სიმცირეზე, რის გამოც რეალურად: შემოფრენილი თვითმფრინავი მომდევნო 30 წამის განმავლობაში თბილისს დაბომბავს, გორს თუ რუსთავს – შეუძლებელია გამოიცნო. ანუ ჩვენი ბრძოლების დროს საჰაერო განგაშის რეჟიმი უნდა უყოს მუდმივად, სანამ 1 საფრენი აპარატი მაინც ყავს მტერს ჰაერში – ყველგან მოსალოდნელია დარტყმა. ქალაქებში კი ხალხი ყურს არ იბერტყავს – ელოდება “განგაშს”, სირენებს, აქეთ იქეთ სირბილს და სხვა რომანტიულ სიტუაციებს ჰოლივუდის ფილმებიდან… სხვათაშორის ეს თითქმის ჩვენი ნაციონალური თვისებაა – გვცხვენია. ხოლო აი თუ მთავრობა გამოვა და იტყვის “საჰაერო განგაშია ყველა დაიმალეთ” -ო, მერე ყველა ძალია ჭკვიანურად მიიმალ-მოიმალება და თავსაც გადაირჩენენ, მარა მანამდე – წითელი ხიდისკე ჯიპით წაგრიალება არ ეგრეხებათ და პადვალში ჩასვლა – ტეხავს, რა პონტია, ხო არ გვეშინია არა, გრუზინსკი ხუი ბიტონ ლამაეტ, 200 კილოიანი ბომბი რა ჩემი ფეხებიას ვარიანტია.

გონიერი ქართული ოჯახი, ანუ რომელიც იაზრებს საჰაერო საშიშროებას მაგრამ ღირსება არ აძლევს საშუალებას მეტროში გადავიდეს საცხოვრებლად ეგრევე, უნდა გადავიდეს საცხოვრებლად სარდაფში. და იმისთვის რო ეს გადასვლა მინიმალურად მტკივნეული იყოს – სარდაფი უნდა მომზადდეს წინასწარ.

არაფერი ისეთი ამას არ ჭირდება, 1 “შაბათობა”: ნაგვის გამოტანა, ზედმეტი ხარახურის გადაყრა, ადგილის გამონთავისუფლება, შუქის გაყვანა და უდენობის პირობებში შუქის ორგანიზება(ფანრები, სანთლები, ნავთის სანათები და ა.შ.) – იმისთვის რომ ყველამ კარგად იცოდეს – ომი დაიწყო? – ცოლი, შვილი, მოხუცი – გადადიან მეტ-ნაკლებად კომფორტულად მოწყობილ სარდაფში და იქედან აგრძელებენ არსებობას(ტელევიზორის ანტენაც შეგიძლიათ ჩაიყვანოთ სარდაფში, ქსელის შნურიც გაჭიმოთ წინასწარ)
ეს გარანტირებულად გადაგარჩენთ თუ თქვენი სარდაფი არ არის რაიმე მნიშვნელოვანი სტრატეგიული ობიექტიდან 100-200 მეტრზე ახლოს და თქვენი სახლი მაინდამაინც ხისგან არ არის ნაშენები.
ანუ ეს მინიმუმ გარანტირებულად გადაგარჩენთ კასეტური სისტემებისაგან, გადაგარჩენთ უმეტესობა მცირე წონის ბომბების და მათი ნამსხვრევებისგან(ნუ თუ მაინდამაინც თქვენ სახლს არ დაეცა ვთქვათ 200 კილოგრამიანი ბომბი, მარა ისევ ვიმეორებ – არა მარტო ის 200 კილოანი ბომბი ღირს ფული, პილოტი ღირს ძალიან ძვირი და იმ ბომბის მოსატანი საშუალება ღირს ძვირი, და მისი მოტანის მცდელობა – დიდი რისკია ამ ყველაფრის ფუჭად დაკარგვის, ამიტომ თუ თქვენ კარგად გაიაზრეთ და არაფერი არ გამოგრჩათ თქვენი სახლის სტრატეგიული მნიშვნელოვნების შეფასებისას – მაშინ კარგი ალბათობით 200 კილოგრამიან ბომბს თქვენზე არავინ გაიმეტებს)

პადვალში ჩასვლა კატეგორიულად მნიშვნელოვანია ფრონტის პირა დასახლებებში სადაც გარშემო დამატებით უამრავი სამხედრო მოძრაობს – იმიტომ რომ სამხედროები არიან მოძრავი სტარეტეგიული მნიშვნელობის ობიექტები და შეიძლება თქვენ აბსოლიტურად “არა საინტერესო” უბანში შემოაგორონ რაიმე ისეთი ტექნიკური საშუალება რომ საქართველოს პრეზიდენტზე უფრო პრიორიტეტული მიზანი თქვენი სახლის ეზოში აღმოჩნდეს.

ეს არის მეორე მნიშვნელოვანი რამე რაც უნდა გაითვალისწინოთ:
თქვენი სახლის, უფრო სწორად შევთანხმდეთ რომ თქვენი სახლის სარდაფის, დინამიური სტრატეგიული მნიშვნელოვნება, ანუ თუ თქვენი სახლის ირგვლივ სამხედროებმა დაიწყეს მოგროვება, გაჩნდა ტექნიკა, თუ თქვენს ქუჩაზე აშენებენ ქვიშის ტომრებისგან საფარებს და ა.შ.

ე.ი. თქვენი ქუჩა გახდა სტრატეგიული მნიშვნელობის.

თქვენი ქცევა: ყველაფერ სანოვაგეს რისი გაღებაც შეგიძლიათ აძლევთ სამხედროებს. სახლის კარებს კეტავთ სიმბოლურად – რაიმე ერთ მარტივ საკეტზე. არცერთ შემთხვევაში არანაირი აზრი არ აქვს სახლის ამორაზვას, თუ არავის დაჭირდა – მასში შესაძრომად არავინ მოიცლის, თუ დაჭირდათ – შეანგრევენ, ბოლოს და ბოლოს ააფეთქებენ და შევლენ. ასე რომ. უბრალოდ გასაღებზე კეტავთ რო ვინმე ახლო მახლო უსაქმურმა უბნის ბიჭებმა არ შეისეირნოს და ვსიო – წყნარად მიდიხართ სადმე სხვაგან, იგივე მეტროში, მიწისქვეშებში, ნათესავებთან სარდაფში.

ცალკე თემაა “სოფელში წასვლა” ბრძოლების შემთხვევაში.

რა თქმა უნდა ერთის მხრივ ეს იდეალურია “სტრატეგიული ობიექტებიდან” მაქსიმალურად მოსაცილებლად.
მეორეს მხრივ – ჯერ ეს ერთი ეს პროცედურა მოითხოვს პროცესში მამრების ჩართულობას, რაც იწვევს იმას რომ თუმდაც “საჯდომის მქონე” მამრი აგვიანებს ბრძოლაში ჩართვას, ანუ მთლად მოწესრიგებულად მოხალისეობის შემთხვევაში გამოცხადების მომენტიდან 1-2 დღე მაინც გავა სანამ სადმე გაანაწილებენ, და დღევანდელი საბრძოლო მოქმედებების ტემპის პირობებში 1-2 დღის მერე რო გამოცხადდები მოხალისეთა ჩაწერის პუნქტში და კიდევ 1-2 დღე რო წაგივა სანამ გაგანაწილებენ – შენნი საჭიროება უკვე დაიკარგება.

ამიტომ ოჯახის, ბრძოლების განახლების შემთხვევაში, გადარჩენის დაგეგმვისას ძალიან მნიშვნელოვანია პრინციპი “სპასენიე უტაპაიუშიხ – ძელო რუკ სამიხ უტაპაიუშიხ”

აი როგორც ქალს აქვს უფლება ყველანაირი ახირებისა იმ 9 თვის მანძილზე როცა ის ორსულად არის და კაცი ვალდებულია ყველანაირად “კოჭი უგოროს”, ასევე კაცს აქვს უფლება სრული თავისუფლების ბრძოლების დაწყებისას და ქალი ხდება ოჯახში კაციც და ქალიც.

გარდა ამისა სოფელში წასვლას ყოველთვის მეტი დრო ჭირდება ორგანიზებისათვის(თუმდაც მანქანის მართვა და მძიმე რაღაცეების წაღების საქმე ქალმა ითავოს და კაცის დაკავების პრობლემა გამოვრიცხოთ) – ანუ სარდაფში ჩასვლას არაფერი არ ჭირდება, მითუმეტეს თუ წინასწარ ერთხელ მაინც უბრალოდ მიალაგეს სარდაფი და სანთლები მოიმარაგა ოჯახმა.

ხოლო სოფელში წასასვლელად 3-5 საათი ჭირდება ხოლმე ოჯახს მარტო ჩასალაგებლად, ხშირად იქ ნათესავების მოგროვება, მოკლედ სინამდვილეში 1 დღე მიდის ორგანიზებაზე. არადა ბრძოლების პირველი ფაზა ყველაზე აგრესიულია ხოლმე, განსაკუთრებით ჰაერიდან, იმიტომ რომ მტერი ცდილობს რაც შეიძლება სწრაფად და მოულოდნელად მოგაყენოს რაც შეიძლება დიდი დარტყმა ინიციატივის მოსაპოვებლად, პლიუს დროის გავლის შემდეგ მტრის ავიაციას ემატება ფსიქოლოგიური მომენტი: პირველი 2-3 გაფრენის შემდეგ, როცა აეროდრომზე უკვე ზოგი საფრენი საშუალება დაზიანებული ბრუნდება, და ზოგი პილოტი კი არ ბრუნდება, უკვე სუ სხვა ატმოსფერო სუფევს, აღარავის უნდა გაფრენა რაიმე უაზრო ხიდის დასაბომბად და “5-დან 1 არ ბრუნდება” სტატისტიკის გამყარების გარისკვა, რის გამოც გაფრენების რაოდენობა კლებულობს, ანუ ჰაერში უპირატესობის მისაღწევად ხშირად ყველა აპარატის ჩამოგდება არ არის საჭირო, საკმარისია საკმაოდ ბევრი ჩამოაგდო და დააზიანო რო “ომის მუღამი” დაეკარგოთ დანარჩენ პილოტებს. მაგრამ პირველ დღეს ზუსტად ის პირველი 3-4 გაფრენა არის ყველაზე მრავალრიცხოვანი და გაბედული…

ზუსტად ამიტომ ისევ და ისევ ძალიან მნიშვნელოვანია – უსწრაფესი ჰაერ-საწინააღმდეგო თავშესაფარის დაგეგმვა წინასწარ და წინასწარ მომზადება. ანუ სოფელში წასვლა? – კი ბატონო, მაგრამ სამართავი ცენტრი მანამდე უნდა იყოს სარდაფში და არა სახლში 9 სართულიანი კორპუსის მე-8 სართულზე.

სარდაფში უნდა მოგროვდნენ ნათესავები რომლებსაც არ ყავთ ავტომობილი, სარდაფიდან უნდა მოხდეს პროდუქტების მოსამარაგებლად გასვლები და ა.შ. და არანაირი “აუ ბარემ ფეჩიც ხო არ გვეყიდა და წაგვეღო?”

სოფელში წასვლას კიდევ ერთი დიდი მინუსი აქვს – გზა.

ნუ თუ თქვენ რაღაც პოლიტიკური პროცესების წაკითხვის ალღო გაქვთ და 1-2 დღით ადრე “გააქციეთ” ოჯახი ქალაქიდან – კი ბატონო. მაგრამ უმეტეს წილად ეს გადაადგილები ხდება უკვე მიმდინარე ბრძოლების დროს.

როცა გზები თავად წარმოადგენს სტრატეგიულ ობიექტებს, მითუმეტეს მთავარი გზები – რომლებიც ჩვენ ყველაზე “სწრაფ” გზებად გვეჩვენება თავშესაფრისკენ. ხიდები – პირველი პრიორიტეტია.

გარდა ამისა გზებზე ბრძოლების დროს მოძრაობს უამრავი სამხედრო ტექნიკა.

საკუთარი თვალით მაქ ნანახი: 5 ტანკიანი კოლონა მიდის გორი-კარალეთის გზაზე, გაქანებული საბრძოლო მოქმედებებია, და გარშემო უამრავი სამოქალაქო მანქანა ყველა მიმართულებით. გარდა იმისა რო ტანკები პირდაპირი მოხვედრის გარდა თითქმის ყველანაირ დარტყმას გაუძლებენ ჰაერიდან, ხოლო გარშემო 200 მეტრის რადიუსში ნებისმიერ სამოქალაქო მანქანაში ყველა მკვდარია – კიდე ეს მანქანები ტანკებს ხელს უშლიან, ზოგი უაბგონებს, ზოგი პირიქით გზის პირას აყენებს მანქანას და რაღაცას ცდილობს – ტანკშიც ქართველია, ზედ ხომ არ გადაუვლის არა, 2-ჯერ მოუწიათ ტანკებს ზედმეტი მანევრირება გზაზე და შენელება გარშემო მყოფი სამოქალაქო ავტომობილების გულიზა.

გარდა იმისა რო ხელს უშლით სამხედროებს – ის სამხედროები მიზანი არიან და ყველაზე კარგად არიან მომზადებული და ეკიპირებული დარტყმის შემთხვევაში გადასარჩენად და თქვენ რის იმედზე ხართ მათ გვერდით ტრასაზე? – ჯერ ეს ერთი კარალეთთან სუ თავისუფლად იყო მოსალოდნელი რამე დივერსიული ჯგუფის გამოხტომა…

ასევეა მოსალოდნელია დივერსიული დესანტები ყველგან, ამიტომ არ მომწონს მე სოფელში გახიზვნის იდეა, უცნობია ცივილიზაციას ყველანაირად მოწყვეტილ ტყეში როდის ვინ ოხერი გამოძვრება და რას ჩაიდენს “თვალს მოფარებული” ადგილმდებარეობის გამო…

ასევე კიდევ ერთი შეცდომაა “ქალაქის მახლობელ ტყეში გავიყვან ოჯახს კარვებით” – ქალაქის მახლობელი ტყეები ეს ზუსტად ის ადგილებია საიდანაც ამ ქალაქის დაცვას აპირებენ თქვენი ქმრები. ზუსტად ის ადგილია სადაც სანგრები ითხრება, სადაც თუ რამე ჰაერ საწინაარმდეგო საშუალებები არსებობს – თავსდება (იმიტომ რომ მთიანი ქვეყნის პირობებში ქალაქები როგროც წესი მთებს შორის მოქცეულ დაბლობებზეა… ხოლო ქალაქის მახლობელი ტყეები – არის ქალაქის გარშემო დომინანტური სიმაღლეები… ) – გარდა იმისა რო ეს ადგილები პირველი სამიზნე იქნება დასაბომბად, თუ მოხდა ისე რომ ხართ ასეთ ტყეში და გარშემო არცერთი სამხედრო არ არის, სრულებით შესაძლებელია რო ეს ზუსტად “ხვრელია” ჩვენს დაცვაში და ზუსტად თქვენზე გამოვა შეტევისას გონიერი მტერი…

ასე რომ მე პირადად ვემხრობი ქალაქში არასტრატეგიულ ადგილებში, სარდაფებში, მიწისქვეშა გადასასვლელებში და მეტროებში გადარჩენის იდეას. ბოლოს და ბოლოს გარშემო უამრავი ჟურნალისტია და მტერი დასნახად მაინც ცდილობს ზუსტი დარტყმები განახორციელოს და მთლად არ გამუსროს ყველაფერი, სადღაც მთაში სოფელში კი – კი, ნამდვილად, ნაკლები შანსია მისუნონ, მარა თუ მივიდნენ – უცნობია რას იზამენ.

ცალკე დიდი თემაა ბუნკერები, რომლებიც რამდენადაც გასაკვირი არ უნდა იყოს – უამრავია თბილისში მაგალითად. დიდი და პატარა, ღია და დაკეტილი მარა თითქმის ყველა მიტოვებული. ამაზე შემდეგ ნაწილში.

სამოქალაქო თავდაცვა კუსტარულად

მესამე მსოფლიო

რამდენიმე დღის წინ მოვკარი თვალი ლიკას ძველ კომენტარს თემაზე რო რუსეთმა ვისაც ამიდგება იმას ვხევ nuke-ს მკიდია ეტიკეტი და კაი ბიჭობაო. (თემიდან რო: ხო იასნია რო ამდენი ცივი ომის შემდეგ სადღცას ვიღაცის მიერ მაინც დაგინებულია ”ვინც პირველმა ნიუკი ისროლოსო …” და ვინც პირველი ისვრის შემწერია…)

პარალელურად გუშინ ჩერნობილზე 101-ე დოკუმენტურს ვუყურე.

მოკლედ ამ მოტივებზე მესამე მსოფლიო ომზე ჩავფიქრდი და აი ჩემი პროგნოზები:

კიდე ერთი 30-50 წელი არაფერი გლობალური მასშტაბების დაპირისპირება არ იქნება.

ზა ტო კლიმატის მუდმივი გაუარესების, ხალხის რაოდენობის ზრდის და ეკონომიკების უფრო ხშირ-ხშირი ჯანჯყარის ფონზე. ამას დამატებული მეორე მსოფლიო ომის გამოცდილების დავიწყების და ახლიდან წამოგორებული ნაციონალისტური თემატიკების აურა.

მოკლედ მე ასეთი პროგნოზები მაქ რო სადღაც 30 წელიწადში ქვაბში წყალი, ვერნეე ნავთი, დუღილს მიაღწევს, რა თქმა უნდა ომი რუსეთსა და ამერიკას შორის არ დაიწყება, და არ დაიწყება არც ჩინეთსა და რუსეთს შორის ღიად. ომი იქნება მაგალითად მონღოლეთში, სადაც უბრალოდ ჩინეთს ან რუსეთს, ან კანადას ცოტა უფრო იმაზე ღია ჩარევა გამოუვა ვიდრე ”მოსულა”, რის შემდეგაც რომელიმე ქვეყანა გაჭედავს (იმის ფონზე რო ეს ჩვენ გვყავს ”პატარა” სააკაშვილი და ყველა სხვა ქვეყნებს – ქვეყნის ზომის პროპორციული სააკაშვილები ყავთ და წარმოიდგინეთ რამხელაა ჩინეთის სააკაშვილი და ჭკუა მეტი კი არ აქვს…) – ო და გამჭედავი ჩინეთი(მხოლოდ მაგალითად) ჩათვლის რო საკმარისი ატომური ბუნკერები ააშენა, ან რო მისი ”ციური ფარი” საკმარისად გატესტილია და მუშაობს და…

ყველაფერი დაიწყება რეზკად, არა სწრაფად, არა მყისიერად, არამედ იმენნა რეზკად. რაც ნიშნავს იმას რო დაიწყება გეომეტრიულად მზარდი სიმძლავრით.

ვეჭვობ პირველი დარტყმები იქნება არა ნიუ-იორკზე, არამედ რამე სამხედრო სამართავ ცენტრებზე, დაჟე არა პენტაგონის ტიპის, არამედ იმენნა სამხედრო პერიოდში სამართავ ცენტრებზე, იგივე თუმდაც კარგად გამაგრებულ სამართავ ბუნკერებზე, 1-2-3 ნიუკი და მთას მოხსნის კაცი, ბუნკერი რა ჩემი ფეხებია… თუ დაფიქრდებით რეალურად რამდენი ნიუკი აქვს თითოეულ გასიებულ გიგანტს – და ამასთან რამდენად ცოტა რეალური სამართავი ცენტრები და გადაწყვეტილების მიმღები ხალხია… 1000-20 000 ნიუკი და სულ 5-10 კაცი რომელიც კნოპკაზე აჭერს. კი რა თქმა უნდა არსებობს ავტომატური ”პასუხის” პროტოკოლი, იგივე წყალქვეშა ატომ-მზიდი (და არა უბრალოდ ატომური) ხომალდებიდან მარა… კაპიტანი რო იყოთ, სადღაც წყნარ ოკეანეში მოდრეიფე და უცებ გადმოგცენ რო პრეზიდენტ – კაპუტ, პრემიერ მინისტრ – კაპუტ, ვსიო კაპუტ – დააჭირე კნოპკას ესროლე! – ვა პერვიხ რა გარანტიაა რო კაპუტ ჩინეთისგან და არა რუსეთისგან და არა ტამ ირანისგან? (რომელსაც მაგ დროისთვის ტოჟე ექნება ნიუკები), ვა ვტარიხ – არ გინდა დააჭირო კნოპკას და ესროლო რას? – შანხაის? – იმისთვის რო სადღაც ნევადას უდაბნოებში ბუნკერი აგვიწიეს?

მარა ეს ზუსტად ის ”შეფერხებები” იქნება რის გამოც ატომური ომი ნაცვლად მყისეულისა – იქნება რეზკი.

დედამიწაზე სხვა ქვეყნებიც ხო არი?

ამერიკას რო ბომბა მოხვდება – ჩინეთისგან – რუსეთი, არ დაიჯერებთ და, ხევს ჩინეთს ნიუკებს, ბრიტანეთი, კიდევ მილიონი სხვა ქვეყანაა რომლის პატარა სააკაშვილებსაც უნდათ უფრო დიდი ყვერები ქონდეთ ვიდრე აქვთ.

შედეგი?

ადამიანებმა თავიანთი თავები დააჯერეს რო ატომური ომის მერე იქნება რაღაც FallOut-ის პონტში ცირკი (კსტაწი ვისაც არ უთამაშია – ითამაშეთ) – და ის არ ესმით რო ეს ”40 წლიანი ინკუბაციური პერიოდი” – მუშაობს როცა 1 რამე პატარა ჭუჭუა ბომბოჩკა აფეთქდება და იქ ახლო მახლო 20-40 წელი რო შეხვალ პირში რკინის პრივკუსი გიჩნდება, თავბრუ გეხვევა და რო გამოხვალ 5-10 წლის განმავლობაში კიბოს ელოდე…

მარა როცა საუბარია უამრავ ატომურ ბომბზე, ბედნიერნი იქნებიან ისენი ვინც ეგრევე დაიხოცებიან, ანუ პრინციპში ამ სიტუაციაში მეგაპოლისში ცხოვრება (რომლებიც მხოლოდ იმის მერე გახდებიან მიზნები რაც გაირკვევა რო ყველა სამართავი პუნქტი ”ავუწიეთ” მტერს მარა მაინც ვიღაცა ისვრის უკან და თან მაინდამაინც შანხაის მოხვდა და 10 მილიონი კაცი მოკლა), ვიღაც ჭკვიანი იმასაც მიხვდება რო ბოლოს და ბოლოს მოიჭირა რომელიღაცა წყალქვეშა გემის კაპიტანმა ყვერებზე ხელი და ისროლა, არ გინდა ეძებო? – ამიტო ”ვაზმეზძიე”-ს ფარგლებში – წავა სროლა ქალაქებზე, მერე სხვა კაპიტანს რო მოუვა დეპეშა ”ფილადელფია კაპუტ, დედათქვენი მოკვდა 5000კმ/სთ-მდე აჩქარებული პლინტუსის ნატეხით რომელიც თქვენ დაუჭედეთ წინა შვებულებისას” – იასნია ის 12-ვე ნიუკს ისე გაუშვებს სულ ერთია უკვე რომელი ქალაქისკენ რო წარბიც არ შეუტოკდება…

ო, და როცა საუბარია ამდენ ატომურ აფეთქებაზე, თავისი რადიაციული ღრუბლებით… ისენი ვინც პირველ აფეთქებებს გადაურჩებიან – ყველაზე ცოდოები არიან, არა – კიდე იქნება დიდი ნაწილი რომლებიც პირველ რამდენიმე კვირაშივე მოკვდება რადიაციული დასხივების დიდი დოზებისგან.

ყველაზე უბედურები კი, მათ შორის ალბათ ჩვენც გამომდინარე იქედან რო ყველას დავავიწყდებით და ნიუკსაც კი არავინ გაიმეტებს ჩვენთვის (არადა რა ცოტა გვეყოფოდა) – ყველაზე უბედურები უახლოეს 1-3 წელიწადში დაიხოცებიან, კიბოებით, ლეიკეიმიებით, ხუი ზნაეტ კიდე რეებით, მათ შორის შიმშილი კსტაწი, მოწამლული წყლები, ჰაერი. ამასთან ჩვენ რო ვიხოცებით ბუნება კი არ ყვავის – ბუნება უფრო მყიფეა ხშირ შემთხვევაში, პირველივე რადაციული წვიმებისას დაერხევა ყველაფერს ერთად და ოპტამ. ანუ ის 1-3 წელი გაძლებენ ვინც რაღც ბუნკერებს მოძებნიან გამზადებული სასაჭმლე მარაგებით.

პრობლემა იმაშია რო ყველა იმ ქვეყანას სადაც ეს ბუნკერების სისტემა მეტ-ნაკლებად მომზადებულია – ბლომად მოხვდება და უმეტესობა ეგრევე დაიბრიდება და ჩვენ კი გადავრჩებით მარა ჩვენი ბუნკერები არის გამოცარიელებული ბეტონის სარკოფაგები რომლების ძირითადი დანიშნულებაც საბომჟე ტვალეტებია…

ამასთან ერთად ვინც სადმე კაი მოწყობილ ბუნკერში ჩავა, Fallout-ის იდეით, 1000 წელი იქ ვერ იცხოვრებენ და მანამდე არანაირი არსებობა არ იქნება შესაძლებელი და… (იმ აგავორკით რო ”მერე ალბათ იქნება შესაძლებელი, ნაუკე ეტა პაკა ნი იზვესნა”)

ანუ რაღაც პონტში სიმბოლურია რო ჩვენ სუ გვეშინია ”კოსმოსიდან უსამართლოდ ნასროლი” ასტეროიდის ”რომელსაც არ ვიმსახურებდით”, გვეშინია იგივე კლიმატის ცვლილებით გამოწვეული ბუნებრივი აპოკალიფსის ”რომელსაც ვიმსახურებთ მარა რა გვექნა”, დაჟე კოლაიდერის გვეშინია ”რომელიც ჩვენით ავაშენეთ და აი ნახეთ რა დღეში ჩაგვაგდოს” (მთელი სიამოვნება იმაშია რო თუ რამე დღეში ჩაგვაგდებს ამის გააზრების მოსწრებასაც კი ვერ მოასწრებს ვერცერთი ადამიანი :D )

ხოდა სინამდვილე კი იმაშია რო ჩვენ თავებს ჩვენ ჩვენით დავიხოცავთ მანამ სანამ ეს ყველაფერი დაგვხოცავს.

რატო გავბედავთ?

ჯერ ეს ერთი მართლა როცა არსებობს თოფი – ის აუცილებლად როდესმე გაისვრის, როცა არსებობს ოოოოხრად თოფები სხვა და სხვა ადამიანების ხელში – ისენი ერტმანეთს აუცილებლად ესვრიან ადრე თუ გვიან.

მეორეს ერთი სააკაშვილების ეფექტი და ”ჩხუბისას მთავარია გამორთო ლოგიკური აზროვნება, სიტუაციის აწონ-დაწოვნა და ზოგადად აზროვნება, მიეცე ჩხუბს და ბოლომდე იჩხუბო თორე 100% გცემენ”

რატო 30 წელი და არა 100 წელი?

რესურსები, ხალხის რაოდენობა და რაც ძალიან მნიშვნელოვანია – 30 წელიწადში კლიმატს დაერხევა დაახლოებით იმდენად მეტად რამდენადაც მეტად ”ვუშვებოდით” ჩვენ გარემოს 1990 წელში 1960 წელთან შედარებით(კლიმატის დარხევა დღეს). ვოტ ი დუმაიწე.

რატო იწვევს კლიმატის დარხევა ომს? – გარდა რესურსებისა, უარესდება საცხოვრებელი პირობები, ნერვული დაძაბულობები, სამუშოს დაკარგვები, გახშირებული სიკვდილიანობა, საერთო უკმაყოფილება, ყველათი და ყველაფრით, მთავრობით პირველ რიგში, და ყველა პატარა და დიდი სააკაშვილი ეცდება სხვის გველეშაპს მოჭრას თავი იმისთვის რო თვითონ არ მოჭრან…

მე რა თქმა უნდა არ მოვუწოდებ მასობრივი თვითმკვლელობებისკენ, არც ”შვილი არ გააჩინოთ მაინც ნიუკი მოხვდება”-ს ვიძახი.

უბრალოდ ადამიანებს უყვართ ოცნება, ოცნება რაიმე კარგზე, სახლზე მდინარის პირას, ბევრ ფულზე და ლამაზ ნაშებზე. ხოდა მოდით ვიოცნებოთ ბევრად რეალურ რამეზე – ე.წ. ატომურ ზამთარზე. იმიტო რო უმეტესობისთვის ატომური ზამთარი ბევრად უფრო რეალური პერსპექტივაა ვიდრე ბევრი ფული და ლამაზი ნაშები.

წარმატებები :D (მთელი ამ სიტყვის უსამართლობით)

დაგეგმარების პრობლემა, ანუ მეოცნებეობა კვადრატში

ცოტა ხნის წინ სტრაიკბოლის ჩვენი კლუბის ფორუმზე ახალი სცენარი გავაცანი ხალხს 2 დღიანი სცენარისთვის ზამთარში. მოკლედ რო მოვყვე: ყველა გუნდი თამაშობს თვისთვის(გამომდინარე ზამთრის რეალიებიდან გუნდები იქნება 2-3-4 კაცი) – ყველა გუნდი თამაშის დაწყების წინ პოლიგონის რუკაზე მოხაზავს 5 წრეს, და გადანომრავს მიმდევრობით. მერე თამაშისას კი ვალდებულია განახორციელოს ”სნაიპერული გასროლები” (რაკეტის ტიპის პეტარდის გაშვება) ამ რგოლებიდან, საათში ერთხელ, და რაც მთავარია დაიცვას რგოლების მიმდევრობა, ხოლო როცა გაისვრის მე-5-ს, დაიწყოს ისევ 1-ელი რგოლიდან. 2 დღიან თამაშს (იწყება შაბათს დღისით, მთავრდება კვირას დღისით) იგებს ის ვინც მეტ გასროლას გააკეთებს. ანუ საათში ერთხელ ისვრი პოზიციიდან რომელიც შენით ”მიუსაჯე” საკუთარ თავს და პოზიციების მიმდევრობაც შენითვე გაქ მისჯილი შენი თავისთვის, არც პოზიციები და არც მიმდევრობა თამაშის დაწყებისას არ იციან სხვა გუნდებმა.

მარა გასაგებია რო 2 დღის განმავლობაში თოვლში ნაკვალევით, გასროლებით, დანახულებით, კონტაქტებით და ადევნებებით ნელ-ნელა გამოავლენ ზოგიერთი გუნდის სასროლ პოზიციებს და ისიც გასაგები იქნება რო 5 საათის შემდეგ თუ ის გუნდი გადაწყვიტავს გასროლას – ისევ ამ პოზიციიდან მოუწევს. რაც ქმნის საშუალებას მოუწყო ჩასაფრება. რაც თავის მხრივ ბევრ რამეს ითხოვს ”ჩამსაფრებელი” გუნდისაგან: უნდა მოიძიო პოზიცია, აღმოაჩინო, დაზვერო, დაგეგმო და 5 საათის შემდეგ მოხვიდე აქ და ჩასაფრდე(თოვლში, სიცივეში, უბედურებაში)

სცენარი ძალიან რთულია კლიმატური პირობების, მცირე ჯგუფების, პოლიგონის დიდი ზომების და დავალების სირთულის გამო.

ი ტუტ გამოჩნდა ერთ-ერთი მოთამაშე, პრი ეტომ ყველამ იცის რო ამ სცენარზე მე ბევრი ვიფიქრე ძალიან და ყველაფერი რაც მიწერია – მიწერია იმიტო რო ვთვლი რო ასეა ყველაზე კარგი ეს სცენარი და არ ვაპირებ ამაზე ბჭობას, თემა მქონდა გახსნილი იმის შესახებ რო მოემზადეთ თქო, და ვაგრძელებ: გამოჩნდა მოთამაშე რომელმაც გამოაცხადა რო ”არ ჯობიაო სნაიპერებს ქონდეთ უფლება ყოველ 5 საათში ცვალონ საიდან გაისვრიანო, რო ჩასაფრების შანსი ნაკლები იყოსო”

ნუ ჩემი პასუხი იყო რო მასე ჯობია საერთოდ არ შეიკრიბონ სნაიპერები ერთ პოლიგონზე – უფრო უსაფრთხო იქნება კიდევ თქო.

და ამან უცებ ჩამაფიქრა ერთ მოვლენაზე, რომელსაც არ დავარქმევ რო ქართული სენია თქო, ბევრს მოსდის ყველგან, მარა საქართველოში ესეთი მიდგომა ხშირად წახალისდება და ამიტო უფრო ხშირად არის გამოვლენილი და მეც ”ჩვენ” -ზე ვილაპარაკებ და არა ზოგადად.

ჩვენ არ ვიცით წესების მოცემულობად მიღება და მერე იმ წესების შიგნი მოფიქრება როგორ მოვიქცეთ იდეალურად. უმეტეს შემთხვევაში ჩვენ ვითხოვთ/ველით წესების შეცვლას იმ იდეალურამდე რომელიც ჩვენ გვაწყობს და ხშირ შემთხვევაში ”თუ არა და არა” -ზე ვართ, ან უბრალოდ ”ვოცნებობთ” რო აი წესები რო ასე კი არა ასე იყოს და მერე ვიქცევით და ვვითარდებით იქეთ – თითქოს რეალიები და წესები არ არსებულიყო.

ალბათ ყველამ იგრძენით რაზეც მაქ საუბარი:
ჩვენი პრობლემა იმაშია რო ვერაფრით ვერ მივიღეთ ღია მოცემულობათ, დებულებად რო – რუსეთის არის მტერი და უნდა მოვიფიქროთ როგორ ვეომოთ. არა – ჩვენ ვოცნებობთ რო ნატო იომებს ჩვენ მაგიერ, რო აი ჩვენ რო რუსებზე 3-ჯერ კაი იარაღი გვქონდეს, აი 2-ჯერ მეტნი მაინც ვიყოთ, ჩინეთმა ხიოს იქნებ რუსეთს და ა.შ. – და მაშინ მიდი მოვდივარ, გენიოსები ვართ როგორ მოვიქცეოდით და მოვუგებდით რუსეთსაც, ჩინეთსაც და დედამიწასაც დავიპრყობდით.

მარა წესების მიღება როგორც არის:
რო რუსეთი არის ჩვენი მტერი და ჩვენი დამხმარე არავინ არ არის და ამასთან ერთად ჩვენ უნდა შევძლოთ და მოვახერხოთ ეს ორთაბრძოლა მოვიგოთ – არ გვინდა.

არა!

გამოცვალეთ მოცემულობა!

ან რუსეთი ნუ იქნება მტერი (”ბუში და პუტინი მგონი მორიგდნენ რაღაცაზე და რუსეთი არ ჩაერევა!!” – პირადად ჩემი სიტყვებია შარშან ომის დაწყების წამს)
ან ჩვენ მხარეზე იყოს ნახევარი დედამიწის არმიები (ნატოში შევალთ და გვეშველება)
ან მოდი ამერიკა დაარტყამს ირანს, რუსეთი მისცემს ”მასტს” ირანს, ამერიკა დაარტყამს რუსეთს და ამ მესამე მსოფლიო ომის ვაკხანალიაში ჩვენ ჩვენს პატარა მიწას გამოვრჩებით.
ან ჩემი ბოლო ”პასია” ოცნება: ჩვენ და აზერბაიჯანი ვაწერთ ხელს პაქტს ურთიერთ სამხედრო დახმარების შესახებ. ჩვენ ვუტევთ რუსეთს და გვეხმარება უკრაინა და აზერბაიჯანი ცხინვალის რეგიონში, მერე აფხაზეთში, რუსეთში პარალელურად ერთი ამბავია დაღესტანი-ჩეჩნეთის ამბავში(ოცნება+ ) თან აზერებს ნავთობი აქვთ, მოკლედ ყველა პონტში კარგად გვაქ საქმე, მერე ყარაბახს სომხეთი ისე აჩუქებს აზერებს – ჯიგრები ხართ და იმიტოო. და მორჩება.

კაია ხო?

და ვერცერთი ქართველი ვერ ვიტანთ მოცემულობას:
არ არის არაფერი ჩვენს მეტი, ვართ ჩვენ, გვაქვს ამდენიღაცა ფული, ვართ ამდენიღაცა კაცი – და უნდა მოვუგოთ რუსეთს ჩვენს მიწაზე.

სინამდვილეში კი როცა გაუსწორებ რეალობას თვალებს – დაგეგმვა ბევრად ადვილია და ბევრად კონკრეტული.

ჩვენი პლიუსები:
გვაქ დიდი მთა რომელიც ზღუდავს მათ შემოსვლას თუ სწორად გამოვიყენებთ.
არსებობს ლიმიტი რისი ჩართვა შეუძლია რუსეთს ჩვენს შესატევად, და რაც არ უნდა გასაღიმებელი იყოს – ეს ლიმიტი ბევრად ნაკლებია იმ საჭირო მინიმუმზე რომელიც საჭიროა წარმატებული შეტევისთვის იმ შემთხვევაში თუ ჩვენ წარმოდგენილი ვიქნებით თუ ქუდზე კაცი არა, 2 ქუდზე 1 კაცი მაინც, ან 4 ქუდზე 1 კაცი, ან 10 ქუდზე მაინც 1 კაცი (2 მილიონი მამრის შემთხვევაში 200 000 კაცი მაინც) – 200 000 კაცის შესატევად საჭიროა როგორც მინიმუმ მილიონიანი არმიით შეტევა, მილიონიანი არმიით შეტევის ტრაკი დღეს მილიარდ ნახევრიან ჩინეთს არ აქვს, ანუ ჯარი კი ყავს მაგდენი, მარა შეტევაზე გადასასროლი არ ყავს.

რეალურად ყველაზე ცუდ ვარიანტში: 200 000 -მა კაცმა უნდა გავუძლოთ 200 000 რუსის შემოტევას ჩვენ მიწაზე. ეს არის რეალობა.

დაჟე მეტის დაყენება შეგვიძლია თუ დაგვჭირდა (ნუ იდეაში ყველაზე ცუდ ვარიანტში 1.5 მილიონი მამრობითი სქესის ადამიანი ხო ვცხოვრობთ არა, 1/5 ვერ უნდა გამოვიდეთ თუ ძაააააააააააააააააააააააააააააააააააააან გავიჭირვებთ?)

პროსტო არ გამოვალთ, იმიტო რო ყველა ოცნებობს, ყველა ერთი და იგივეს გეტყვით რო რუსეთთან ომს აზრ არ აქვს, და აზრი აქვს თუ… ი ტუტ მიდის ოცნებობა რომელზეც ზევით ვისაუბრე.

მაშინ ამ ქვეყანას არ აქვს აზრი, მარტლა სისულელე ქვეყანა ვართ თუ საკუთარი მიწის დაცვის ტრაკი არ გვაქ, ყველა ხალხი იმსახურებს იმდენ მიწას – რამდენიც შეუძლია დაიცვას თავისი ძალებით, 20 კაციანი ”ქვეყანა” არ იმსახურებს 20 კვადრატულ მეტრსაც კი თუ მზად არ არის იმ 20 კვადრატული მეტრისთვის და საკუთარი ”ქვეყნობისთვის” მის შიგნი – მოკვდეს, და ან მოკვდეს და ან დაიცვას.

ასე რომ ამ რეალიიდან სავსებით სამართლიანია რო მიწებს გვართმევენ და წაგვართმევენ კიდე სანამ და თუ ტრაკი არ გვეყოფა და ერთიანობა დავიცვათ ის მიწა.

თუ როდესმე ყვერები და ერთიანობა გვეყოფა და გამოვალთ ერთად – რიცხვები დაგიწერეთ და სუ რო 100 000 კაცი გამოვიდეთ რეალურად ასეთ რელიეფზე და საკუთარ მიწაზე და სწორი მოტივაციით, სწორი დაგეგმვით (იგულისხმება დაგეგმვა დაწყებული მოწყობის მექანიზმიდან, გაგრძელებული სწორად შერჩეული შეიარაღების ტიპებით, თვითონ იარაღებით და მერე დაგეგმარებით) – მაშინ ვიმსახურებთ ვიყოთ ქვეყანა.

აქამდე ვიმსახურებდით ქვეყნობას ზუსტად იმიტო რო ვომობდით და ვომობდით და ვომობდით – ეს ტესტია რა, გამოცდა ”ქვეყნობაზე”

რომელსაც დღეს ჩვენ ვაფლავებთ, არხეინად და აქტიურად.

თუ არა და – სხვა ქვეყნები რომლებიც თურმე უფრო იმსახურებენ იწოდებოდნენ ქვეყანად – ერთიანობის და მონდომების გამო – გაგვანადგურებენ და ეგ იქნება.

ქვეყნობანა, ადრეც ვთქვი და ვიმეორებ – არის უბრალოდ თამაში, უბრალოდ აი ჩვენ 5-ნი შევიკრიბეთ და ვამბობთ რო ვართ ქვეყანა, ოდა ან ჩვენ ამისთვის მზად ვართ ვიომოთ, ან ჩვენ ქვეყანა არ ვართ და უბრალოდ 5 გამოქლიავებული როჟა ვარტ რომლებსაც ერთი დაგვიცაცხანეს და ვინ სად გაიქცა უცნობია.

რეზერვიზმი revisited

ამ პოსტში ბევრი ჩემი ადრე ნაწერი განმეორდება და ბევრს ეგონება ერთი და იგივეს ბაზრობს სულო, რაც სიმართლეა, მარა იდეა იმაშია რო ბოლოს და ბოლოს დაიდო თავდაცვის სამინისტროს რეზერვიზმის ახალი იდეა და კიდე ზოგიერთებს ჩემი ძველი ნაწერები დაავიწყდათ და ამიტო მეც ისე დავწერ ვითომ ადრე იგივე არ დამიწერია, სხვა შემთხვევაში მარტივად მოტივაცია არ მეყოფა თავიდან ბოლომდე ახლიდან ვიბურდღუნო რასაც ყოველთვის…

ი ტაკ:

რეზერვიზმის მოვლენის განხილვა შეუძლებელია საერთო სამხედრო მიზნების შეფასების გარეშე, ანუ რა გვინდა? რისთვის ჯარი? რისთვის ომი?

შარშან აგვისტომდე ყველა ვფიქრობდით რო რუსეთი ღიად არ ჩაერევა კონფლიქტში, რო შეიძლება იყოს მცირე “გამოვლინებები”, მარა ღიად და ლაღად – მონაწილეობას არ მიიღებს. შესაბამისად ჩვენი ჯარი უნდა ყოფილიყო ძლიერი ბლიცკრიგის გამქაჩავი, მაღალპროფესიონალური ჯარი რომელიც შეძლებდა უმოკლეს დროში გამკლავებოდა ორიდან ერთ-ერთ მარიონეტულ რეჟიმს დროის ერთეულში (ყველა ძალიან შევშფოთდით როცა აფხაზეთის და ცხინვალის დეფაქტო ხელისუფლებებმა ურთიერთდახმრებას მოაწერეს ხელი, მარა ისიც გვეგონა რო არ მოხდებოდა)

დღეის სინამდვილე იმაშია რო ყველას გვესმის რო რუსეთის აგრესია სავსებით რეალურია.

ამასთან განსახლიველია სამი ტიპის შემთხვევა:
1. რუსეთის თვითნებური თავდასხმა ჩვენზე
2. ჩვენი რამე ზედმეტი განძრევა და რუსეთის “საპასუხო თავდასხმა”
3. ახალი კონფლიქტური რეგიონის გაჩენა, ან უკვე არსებულ კონფლიქტურ რეგიონში რაიმე გამწვავება, ჩვენი განძრევა და რუსეთის “საპასუხო” ან “სამშვიდობო” ჩარევა

სამივე შემთხვევაში გასაგებია რო რუსეთი გაითვალისწინებს წინა გამოცდილებას და ჩარევა კიდევ უფრო აგრესიული და კიდევ უფრო ფართომასშტაბიანი იქნება. ყოველშემთხვევაში არაფერი არ გვაძლევს საბაბს რაიმე სხვას მოველოდეთ.

ჯარის იდეა – არის სახელმწიფო ტერიტორიული მთლიანობის და მოსახლეობის კეთილდღეობის დაცვა, მეტი არაფერი აზრი არ აქვს ჯარს.

შესაბამისად ან უნდა გვყავდეს ჯარი რომელსაც ეს შეუძლია, ან ჯარზე ბიუჯეტის უზარმაზარი ულუფის ხარჯვას აზრი არ აქვს.

დღეს სიტუაცია ასეთია:
ჩვენი ტერიტორიული მთლიანობა სამუდამოდ good bye, ჩვენს უსაფრთხოებას დარჩენილ ტერიტორიებზე კი იცავს “საერთაშორისო საზოგადოება”, საუკეთესოს რასაც გვპირდება მთავრობა რუსეთის აგრესიის შემთხვევაში “12 საათია”, იმისტVის რო წითელი ხიდიდან გაქცევა მოვასწროთ, რომელი 12 საათიც ბევრ სამხედროს ალბატ სასაცილოდ ეჩვენება, რეალურად 5 საათის რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეტევის გამძლებიც კი არ ვართ, იმიტო რო რუსეთი დებილივით ერთი მხრიდან შეტევას არ დაიწყებს მოუმზადებლად და მეორე მსოფლიო ომივით გაწელილ ფრონტად…

როგორც რეზულტატი რუსეთმა თუ გადაწყვიტა საბოლოო ოკუპაცია, დაგეგმა და განახორციელა, თავისი დესანტირებებით და რამდენიმე მხრიდან შეტევით, თითებზე ჩამოსათვლელი საათების ბაზარია ჩისტა სამხედრო ოპერაცია, რო არაფერი ვთქვათ იმაზე რო მორალურად ხალხმა რო იცის რო მისი დაცვის ტრაკი არავის არ აქვს, მთავრობას წუთებში გადმოაგდებენ ასეთი აგრესიის შემთხვევაში – იქნებ რუსებმა გვაპატიონო.

გამოდის რო რუსეთის, იმენნა რუსეთის და არა უბრალოდ ცხინვალის კრიმინალების, “გაძლება” ერთადერთი იდეა და დავალებაა რაც შეიძლება ჯარს ქონდეს, და თუ ჯარს ეს არ შეუძლია და მაინც “საერთაშორისო ორგანიზაციების” მომრიგებლური ნიჭის იმედზე ვართ – მაშინ რატო იხარჯება ამდენი ფული, ენერგია, ადამიანების წლიდან წლამდე ცხოვრება “განგაშებში” და ა.შ.??

ხოლო თუ ამოსავალი წერტილი რუსეთთან ღია ომია – მაშინ რა არის საჭირო იმისთვის რო ჩვენს სამხედრო ძალებს გაძლების ტრაკი ქონდეთ და შესაბამისად სამხედრო მზადება უბრალოდ ბავშური ჯარისკაცობანას თამაში არ იყოს პირველივე თოფის გავარდნის შემთხვევაში ეგრევე ჩაჯმის პერსპექტივით?

მოდით პირდაპირ ვთქვათ, რუსეთის აგრესიის საკუთარ, ქართულ მიწაზე და პირობებში, გასაძლებად საჭიროა და საკმარისია სადღაც 60-70 ათასი პროფესიონალი ჯარისკაცი(საუბარია მებრძოლზე, 60-70 000 მებრძოლი და არა უბრალოდ “თავდაცვის სისტემის თანამშრომელი”), თავისი ტექნიკით, ჰაერსაწინააღმდეგო სისტემებით, ტანკსაწინააღმდეგოდ უხვად შეიარაღებული, საზღვაო წინააღმდეგობის ტექნიკით (საუბარია არა გემებზე არამედ გემ-საწინააღმდეგო, ხმელეთი-ზღვა ტიპის სარაკეტო სისტემებზე) და ა.შ. დღეს ეს რიცხვი შეადგენს სადღაც 10-15 მაქსიმუმ 20 ათასს, ისიც კააააააარგი გაწელვით. ანუ რეალურად საჭიროა 3-4 ამდენი პროფესიონალი ჯარი იმისთვის რო ჯარის ყოლას საერთოდ აზრი ქონდეს ჩვენს პირობებში.

პრობლემა იმაშია რო ჯარში არავის არ უნდა, არა იმიტო რო ასობენნა ჩმორი ქვეყანა ვართ, არამედ იმიტო რო ასეთია პროცენტული შეფარდება, პრაქტიკულად ყველა “ჩვეულებრივ” ქვეყანაში სადღაც 150 კაცზე 1 ჯარისკაცი მოდის, ასეა ჩვენთანაც, ასეა უკრაინაშიც, მარა მაგალითად დიდი ბრიტანეთში მხოლოდ 450 კაცზე მოდის 1 ჯარისკაცი, ნუ ნატოს იდეაც ხო იმაშია რო ნაკლები ჯარი იყოლიო მეგობარი სახელმწიფოების სამხედრო დახმარების იმედად. (უკრაინას ყავს 300 000 “სამხედრო მოსამსახურე”, ანუ ალბათ სადღაც 150 000 “მებრძოლი”, ჩვენ გვყავს 45000 სამხედრო მოსამსახურე, სინამდვილეში სადღაც 25000 მებრძოლი, დიდ ბრიტანეთს ყავს 131000 სამხედრო მოსამსახურე, მარა უნდა ვივარაუდოთ რო იმენნა მებრძოლების წილი ზა ტო მეტია – უკეთესი ლოჯისტიკის გამო)

როგორც რეზულტატი – სავარაუდოდ შეუძლებელია 4.5 მილიონიან ქვეყანას(თუ ვართ ვაფშე ამდენი) – ყავდეს 60-80 ათასი პროფესიონალი “მებრძოლი” (ანუ სადღაც 150 000 “სამხედრო მოსამსახურე” ჩვენი ლოჯისტიკის პირობებში) – მარტივად და უბრალოდ 30 კაციდან(პრი ეტომ საუბარია ქალიან კაციანა ბავშვიანა 30 ადამიანზე) – 1 ჯარისკაცი ვერ იქნება(შეგახსენებთ დღეს საშუალოდ სადღაც 150 ადამიანზე – 1 ჯარისკაცია საქართველოშიც და იმავე უკრაინაშიც)

რომ არაფერი ვთქვათ იმაზე რო რეგულარულ ჯარს შენახვა ჭირდება, ეს არის მთავარი პრობლემა – ქვეყანა უნდა მუშაობდეს, ბანკები, მაღაზიები, ფირმები, კომპანიები და უამრავი სფერო უნდა მუშაობდეს, ხალხი უნდა წვავდეს დენს, გაზს, უნდა ჭამდეს, იხდიდეს გადასახადებს და იმ გადასახადებით და კიდე ქვეყნის “მოგებით” უნდა ინახებოდეს – რეგულარული ჯარი. შენახვაში იგულისხმება ჭმევა, ჩაცმა, გათბობა, გადაადგილება, ყველაფერი, ყოველი ნაბიჯი რომელსაც ჯარისკაცი აკეთებს მისი მსახურების დროს – ყველაფერი ვიღაცა “გრაჟდანსკის” ჯიბიდან ამოღებული ფულია, პრობლემა არ არის – მთავარია ის გრაჟდანსკები უნდა არსებობდნენ და უნდა მუშაობდნენ – იმისთვის რო იყოს ფული ჯარისკაცის საარსებოდ. და აქვე დავუბრუნდები კიდევ ერთხელ იმ საკითხს რო თუ რუსეთის გამჩერებელი ჯარი არ გყავს და ტრაკი არ გვაქ და ომის შემთხვევაში ასეც და ისეც სხვის, გარე იმედზე, ვართ რას ვაწვალებთ ან იმ ჯარისკაცებს ან იმ გადამხდელებს ვინც იმ ჯარს ინახავენ?

მოკლედ შევთანხმდით რო რეგულარული ჯარის დალშე ზრდა თითქმის შეუძლებელია ფიზიკურად, გინდა ადამიანური რესურსების არ არსებობის გამო, გინდათ ფინანსურად.

არადა პრობლემა თავისთავად არსად არ ქრება იმითი რო შენ მეტი ჯარის ყოლის ტრაკი არ გაქ – ან ებრძვი რუსეთს საკუთარ მიწაზე და უძლებ, ან აზრი არ აქვს იმ 25000 კაცსაც.

მთავარი აზრი კრიტიკულ მასაშია, არც 40 000 მებრძოლს არ აქვს აზრი, კი – 40 000 მებრძოლი ნამდვილად შეძლებდა 12 საათით შეჩერებას, მარა ეს არი მიზანი? – მიზანი უნდა იყოს აბსოლიტური შეჩერება მტრის, პრი ეტომ არა 1 დღით, არამედ 2-3 კვირით მაინც, მისი სრული აგრესიის პირობებში – სრულად შეჩერება მაინც, რო არაფერი ვთქვათ პრინციპში ტრაკის ქონაზე საკუთარ მიწაზე შენითვე წამოიწყო ომი და საკუთარი მიწის ფარგლებში დაჟე მოიგო რაც მოსაგები გაქ.

საჭიროა იმენნა 80 000 მებრძოლი ადამიანი – იმისთვის რო შეიძლებოდეს თქვა რო – რამდენიც საჭიროა – გავძლებთ.(დაჟე ჩვენ მთებში იქეთ კონტრ-შევუტევთ)

მარა!

არც ეს არის საკმარისი – პლიუს საჭიროა უზარმაზარი მხარდაჭერა მოსახლეობის მხრიდან, საჭიროა უზარმაზარი ნდობა, საჭიროა გაგება და გააზრება რა ხდება, მერე 80 000 კაცს ჭამა ხო უნდა ბრძოლისას ბოლოს და ბოლოს? – და კიდე დაჟე იმ 80 000-ის პირობებში ზურგის დამცველებზე მაინც არ გეყოფა ხალხი.

როგორც წესი დანარჩენი საზოგადოების “ამბავში ჩაბმის” საკითხი მოხალისეობით წყდება ხოლმე, მოხალისეები კარგია იმიტო რო დამატებით ცოცხალი ძალაა + “ქუდზე კაცი” ძალიან საჭირო ეფექტია საზოგადოების მზაობის და გამძლეობის სწორ კალაპოტში მოსაყვანად.

აქ კი პრობლემა ჩვენს ზომებში და თანამედროვე ომის რეალიებშია:
მოხალისეს 1 დღეში ვერ მოამზადებ და ვერ შეიარაღებ, არადა მეტი დრო არ გვაქ, 80 000 პროფესიონალი მებრძოლიც რო იყოს, მოსახლეობის ჩართულობა საჭიროა პირველივე საათებიდან, და უარეს შემთხვევაში პირველივე დღეებიდან, არადა იმისთვის რო მოხალისე მართლა საზარბაზნე ხორცი არ იყოს 1 კვირა მომზადება მაინც გინდა, რო არაფერი ვთქვათ იმაზე რო ასეთი მოხალისეც უფრო მეტს გააფუჭებს სადაც მოხვდება ვიდრე გააკეთებს, + მასობრივად ასეთი მოხალისეები წარმოიდგინეთ… ეს ადრე იყო რო ომები თვეობით გრძელდებოდა და დრო იყო ჯერ მოხალისეების მორალურად მომზადებისთვის რო ჩაწერილიყვნენ, მერე უკვე წვრთნებისთვის და მერე კიდე გადასროლისთვის და მერე ის მოხალისე კიდე ეჩვეოდა იქაურობას სანამ “ცეცხლთან” მთლად ახლოს მოუწევდა მისვლა, და როგორც წესი ომები გრძლებოდა წლები და მოხალისეც რეალურად კაი ხნის ჯარისკაცი იყო პირველად რო თავს სადმე პიზდეცში გაყოფდა.

დღეს ყველაფერს საათები და საუკთესო შემთხვევაშში 1-2 დღე წყვეტს, მითუმეტეს ჩვენი ტერიტორიის ზომები ყველას კარგად მოგეხსენებათ.

დავუბრუნდეთ რეალობას და გადავიდეთ რეზერვიზმზე, თან გაითვალისწინეთ რომ:
1. ჩვენ საუკეთესო ვარიანტში ფიზიკურად შეგვიძლია გვყავდეს 25000 პრეფსიონალი მეომარი, რომლის შენახვასაც დანარჩენი მოსახლეობა შეძლებს ისე როგროც ინახავს დღეს.
2. მოხალისეობის დაწყება ომის დაწყების მომენტში დღეს – შეუძლებელია და ეფექტი არ აქვს.
3. უნდა ვემზადებოდეთ ძალიან სერიოზულ და დიდ მოწინააღმდეგესთან დასადგომად.

ი ტაკ:
ერთადერთი სიტუაცია რა შემთხვევაშიც ჩვენი სამხედრო ძალების არსებობას აქვს აზრი – არის თუ მას შეუძლია რუსეთის აგრესიას გაუძლოს.

და გადავწყვიტეთ რო 80000 პროფესიონალი მებრძოლი ვერ გვეყოლება, მაშინ უნდა გვყავდეს 2 ან 3 მაგდენი არაპროფესიონალი მებრძოლი.(იქნებ 5 მაგდენი, მარა მინიმუმ პროფესიონალებიანა 100 000 მაინც ხო უნდა გვყავდეს რო ვიფიქროთ რამე აზრი მაინც აქვს ცდას მაინც…)

ამასთან ერთად გავარკვიეთ რო “თოფი რო გავარდება” მერე ამ ხალხის მოკრებას, მომზადებას და შეიარაღებას ვერ მოვასწრებთ სულ რო იყოს ამდენი მსურველი პირველივე დღეს.

ამიტომ საჭიროა აქტიური რეზერვი, რაც შეიძლება მეტი, 100 000 +, 200 000 – პრაქტიკულად საკმარისი, 300 000 – მშევნიერი!.

რეზერვი არის სინონიმი მოხალისეობისა ჩვენი ქვეყნის შემთხვევაში.
გინდა იყო მოხალისე ომის დროს? – ჩაეწერე რეზერვში, ივარჯიშე სანამ ომი დაწყებულა, და ომი რო დაიწყება – იქნები მოხალისე და არ იქნები საზარბაზნე ხორცი.

რეზერვიზმი უნდა იყოს აუცილებლად ნებაყოფლობითი, იმიტო რო რეზერვიზმი ეფუძნება თვითმოტივაციას, სხვანაირად ყველაფერი კიდე უფრო დამთრგუნავი და უარესი იქნება ვიდრე დღეს სავალდებული სამხედრო სამსახურია.

რეზერვიზმი უნდა იყოს აუცილებლად მორგებული თანამედროვე რეალურ “გრაჟდანსკი” ცხოვრებას.

რეზერვის ფორმა უნდა იყოს არჩევითი, უმეტესობა კმაყოფილი იქნება ომის შემთხვევაში დარჩეს იქ და დაიცვას ის სადაც არის, ცხოვრობს და ცხოვრობს მისი ოჯახი.

მარა ბევრია ვისაც უნდა უფრო მეტი მონაწილეობა მიიღოს ომში და იქ იყოს სადაც ფრონტის ბედი წყდება, ამიტო რეზერვისტის მიღებისას უნდა იყოს არჩევანი – გახდე აგრესიული რეზერვისტი, თუ დაცვითი რეზერვისტი, და კი სიტყვა აგრესიული სპეციალურად ვთქვი – რეზერვიზმი მთლიანად დაფუძნებულია მიკრო და მინიატურულ ჰიუმან რესურს მენეჯმენტზე, ყველა პატარა სიტყვა, ყველა პატრა ხრიკი რომლითაც შეიძლება რეზერვისტების თვითშეგნების სწორ კალაპოტში მიმართვა – უნდა იქნეს გამოყენებული.

დავიწყოთ თავიდან:
პირველ რიგში ვარჯიშების რეალურ ცხოვრებაზე მორგებული განრიგი.

მაგალითად:
სეზონში 1-ხელ 1 კვირა – უმეტესობა ხალხისა ვისაც კარგად განემარტებათ სატელევიზიო რეკლამებით რო რეზერვიზმი – არის ჩვენი მოხალისეობა და აზრიანი მოხალისეობა – იმიტო რო გექნება იარაღი, ფორმა, მზაობა, ადგილი და მთელი ამბვი ომის დროს, უმეტესობა ხალხისა დათანხმდება ზამთარში 1 კვირა, გაზაფხულზე 1 კვირა, ზაფხულში 1 კვირა და შემოდგომაზე 1 კვირა ივარჯიშოს, მეტიც, ბევრი ბედნიერი იქნება, მეტიც – უფრო ეფექტურად მოხდება ინფორმაციის ათვისება.

ფიზიკურად რეზერვისტს ვერც 3 თვიანი კურსისას ვერ მოამზადებ, როგორცკი გაუშვებ სახლში – ეგრევე კარგავს ყველა ბანკირი ფორმას და იღებს სკამის ფორმას, არც უნდა ეცადო, არ უნდა იყოს მცდელობა “დაჩაგრო” გრაჟდანსკი და გადააქციო ჯარისკაცად, არა – ის გარჟდანსკი ყოველ თვე იხდის ფულს – იმისთვის რო არსებობდნენ ჯარისკაცები, რეზერვისტი კიდევ არის ნებაყოფლობითი თვით-წვრთნა, მეტი არაფერი, უბრალოდ მომეცით ინფორმაცია, დამაჯგუფეთ, მასწავლეთ როგორ გადავადგილდე, როგორ ვიმოქმედო, როგორ ვისროლო, როგორ ვიურთიერთო, ომის შემთხვევაში ფიზიკურად მზად მაინც ცოტა იქნება ასეც და ისეც.

ასე 1 კვირიანი რეჟიმით მთელი 28 დღე გამოვა წელიწადში, სავსებით საკმარისია, 5-6 წელი რო კრიბო ასე ხალხი – მშვენიერი, ძალიან გააზრებული და ძალიან კარგად მომზადებული უზარმაზარი მასა გამოგივა.

შეიძლება სხვა რეჟიმებიც, მაგალითად: სეზონზე 4 შაბათ-კვირა, ან 6 შაბათ კვირა (12 შესაძლებელიდან), რა პრობლემაა? – ყოველი შემდეგი შაბათ კვირა – მიდიხარ რეზერვში, შაბათ დილას მიდიხარ შეკრების ადგილზე, ჯდები ავტობუსში და კვირას საღამოს გვიან – ჩამოდიხარ. წელიწადში საშუალოდ გამოვა 48 დღე(ყოველი შემდეგი შაბათ კვირა რო იყოს) – არც ცხოვრებაში შეეშლება არავის ხელი და ასევე უამრავი მსურველი თავისუფლად ჩაეწერება. ასევე კარგად გამოვა მომზადება და ბევრ ინფორმაციას გაიტანს რეზერვისტი ჯამში, მეტიც – ფიზიკურადაც კი შეიძლება რაღაც დონეზე ფორმაში შენარცუნება.

არაა საჭირო ყოველი შემდეგი კვირა, საკმარისია 3 კვირაში ერთხელ შაბათ კვირაც, + წელიწადში ერთხელ 1 კვირიანი რაღაც სიმულირებული ვარჯიში საბრძოლო ვითარებაში, სადღაც ივნისის ბოლოს, სანამ ჯერ ყველა მუშაობს მარა უკვე დასვენება უნდათ. ვიმეორებ – რეზერვიზმი მთლიანად არის, მთლიანად, არის არა სამხედრო მენეჯმენტის საკითხი, არამედ იმენნა ადამიანური რესურსების მენეჯმენტის რაღაც სუპერ სამყარო, მთლიანად ამაზე უნდა იყოს დაფუძნებული, როგორ იგრძნოს გრაჟდანმა თავი საკმარისად კომფორტულად და ამასთან ერთად როგორ მოვამზადოთ ისე რო ომის დროს მზად იყოს მორალურადაც, არ გაიქცეს და დაიმალოს, და თეორიული+პრაქტიკული ცოდნის მხრივაც. ვიმეორებ – ყველა გრაჟდანი მთელი ცხოვრება იხდის ფულს, იმსთვის რო ჯარისკაცის “უბედური” ცხოვრებით – იცხოვრონ სხვებმა და დაიცვან ის, შესაბამისად რეზერვიზმი უკვე არის ზედმეტის მოთხოვნა გრაჟდანსკისგან – და კიდე მასზე გლუმლენიე და 45 დღიანი სადიზმი და ადგა ჯარი გატრაკება? – იასნია რო არავინ არ ჩაეწერება. გარდა იმისა რო 45 დღე არავის არ აქვს ყოველ წელს, კიდე ჯარის უბედურებების გადატანა რო მდომოდა ჯარში წავიდოდი ბანკში კი არ დავითხრიდი თვალებსო…

მარა ყველას ესმის რო იმენნა როცა ომია – იქ არჩევანი აღარ არის და ჯობია ომობდე ვიდრე იჯდე და ტელევიზორის წინ გცხვენოდეს.

ანუ სისტემა ასეთია:
რეზერვში გაიწვევიან ყველანი 20+ ასაკისა, დამთავრებული რავი 45 წლით.
ნებისმიერი სამხედრო გამოცდილების მქონენი.
გაწვევისას რეზერვისტი აირჩევს მისი განაწილების პრინციპს: აგრესიული რეზერვისტი, დაცვითი რეზერვისტი.

შესაბამისად აგრესიული რეზერვისტებისთVის იქნება წელიწადში 4 ცალი 1 კვირიანი შეკრება, ვთქვათ.
დაცვითი რეზერვისტებისთვის მხოლოდ სეზონზე 3 შაბათ კვირა.

ზაფხულის 1 კვირიანი “აგრესიული რეზერვისტების” შეკრებისას ასევე გაიწვევიან დაცვითი რეზერვისტებიც იმავე 1 კვირით და ჩატარდება საერთო ერთობლივი წვრთნები.

აგრესიული რეზერვისტები:
წარმოადგენს მოხალისეთა იმ ჯგუფს რომლებსაც აქვთ სურვილი ბრძოლების შემთხვევაში გადასროლილი იქნენ საბრძოლო ვითარებების უშუალო მიმდინარეობის ადგილებში.
დაცვითი რეზერვისტები არიან მოხალისეები რომლებსაც აქვთ სურვილი პროფესიონალურად დაიცვან საკუთარი საცხოვრებელი ადგილები და განთავსებულნი იქნებიან მათი ჩაწერის მისამართის მიხედვით.

შესაბამისად მომზადებაც ხდება სხვა და სხვა ნაირად – დაცვით რეზერვისტებს ამზადებენ პირველ რიგში იმ პირობებში დაცვითი ბრძოლის საწარმოებლად რომელშიც ცხოვრობენ, ქალაქელებს – იმ კონკრეტულ ქალაქში რომელშიც ცხოვრობენ, სად არის საკვანძო სტარეტეგიული ადგილები, არა “სტრატეგიული მნიშვნელობის შენობები” არამედ იმენნა სტრატეგიული მიმართულებები, სიმაღლეები, გამაგრების ადგილები. მერე კონკრეტულად რა როგორ გამაგრდეს, არა უბრალოდ თეორია, არამედ იმენნა, გასვლა იმ ადგილზე, ახსნა – აქ უნდა გაითხაროს სანგარი, აქ ძოტი გაკეთდება, მორიგეობა? – საკმარისია ამა და ამ პოსტებზე, დანარჩენებს ძინავთ აქ… და ა.შ.

დაცვითი რეზერვისტების ომის დროს მსახური – მორიგეობით(თუ რაოდენობა საშუალებას იძლევა) – რეზერვისტი მორიგეობს 12 საათი, მერე აბარებს მხოლოდ იარაღს, მიდის სახლში – ჭამს, სვამს, ისვენებს ოჯახის ხარჯზე, 24 საათის მერე ბრუნდება პოზიციაზე(ანუ მორიგეობ ერთი დღე, მერე მორიგეობ შემდეგი დღის ღამე)

ძირითადი მიზანი – საკუთარი დასახლებული პუნქტის დაცვა, სულ ერთია სოფელია ეს და სუ 20-ეულია მის დაცვაში დაცვითი რეზერვისტები თუ თბილისია და 50 000 კაციანი დაცვითი რეზერვისტების არმია იცავს.

აგრესიული რეზერვისტები ომის დროს – იკრიბებიან შეკრების ადგილებზე, ნაწილდებიან მიმართულებების მიხედვით და ძირითადად ასრულებენ სახიფათო მიმართულებებზე დამატებითი დაცვის ფუნქციას, წვრთნებისას განსაკუთრებულად წარჩინებული ნაწილები – შეიძლება პრიამა გადაისროლებიან იქ სადაც ყველაზე დიდი პიზდეცი აქვს ძირითად არმიას.

საბოლოო ჯამში რუსეთის სრული აგრესიის პირობებში ყველა აგრესიულ რეზერვისტს მოუწევს ომი იქ სადაც ფრონტია, და ბევრ დაცვით რეზერვისტს მოუწევს გამკლავება ასევე მტერთან – მათ შორის ბევრს მარტივად იმიტო რო მათ დასახლებულ პუნქტზე გავა ბრძოლის ველი (ნუ ვთქვათ სოფელ ერედვის დაცვითი რეზერვისტები – ხო გასაგებია რო პირველივე დღიდან იომებენ, მათ დაემატებათ კიდე ბლომად აგრესიული რეზერვისტები სხვა და სხვა ქალაქებიდან და სოფლებიდან და – მშვენივრად გამოუვათ საბოლოო ჯამში საქმე), ასევე ამ გზით ძალიან სერიოზულად იქნება გაკონტროლებული ზურგი დესანტირებების ამბავში.

ასევე არ დაგვივწყდეს რო ამ გზით – მთელი ქვეყნის მშვიდობიანი მოსახლეობა აქტიური გააზრებული მონაწილე ხდება საბრძოლო მოქმედებებისა, წინასწარაც კი – რეზერვისტების სწავლების ნაწილია რა უქნან ოჯახებს, რო სოფელში უნდა გაიყვანო ქალები და ბავშვები, რო განსაკუთრებით თუ სტრატეგიულ შენობებთან ცხოვრობენ ახლოს – ჯობია ნათესავთან გადავიდნენ გვერდზე უბანში და ა.შ. + როცა შენი ქმარი ამდენი წელი აქტიურად ვარჯიშობს და ემზადება ჭურში ვერ ჩაჯდები, ცოლიც, შვილებიც, დედაც, მამაც, ემზადებიან მორალურად და ფიზიკურად და ომის დროსაც ყველაფერი უფრო სწრაფად და გააზრებულად დალაგდება.

ასეთი რეზერვისტების დალაგების პირობებში სადღაც კიდევ დამატებით 25000 აგრესიული რეზერვისტი რო მოგროვდეს – იდეალურია, + სადღაც 75000 დაცვითი რეზერვისტი და თავი ქუდში გვაქ.

სინამდვილეში კარგი დაგეგმვით, კარგი შესრულებით და კარგი და სწორი ჰიუმან რესურს მენეჯმენტით უფრო დიდი რიცხვების მიღწევაც შეიძლება, ამასთან სრულიად და აბსოლიტურად ნებაყოფლობით საფუძვლებზე. რაც ძალიან მნიშვნელოვანია მოხალისეს შემთხვევაში – ბევრი ადამიანისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია საკუთარი სურვილით ომობდეს და არა იმიტო რო მტავრობამ დააძალა, მიუხედავად იმისა რო სიკვდილი მაინც სიკვდილია და რეალურად რა აზრი აქ ცოტა გაუგებარია – მაინც, ყველასთვის მნიშვნელოვანია რო თვითონ ჩაეწერა და სხვას ვერ დაადანაშაულებს ტყვიების წულში გარშემო.

კიდევ ცოტა ადამიანური რესურსების მენეჯმენტი, ადამიანების განაწილება:
პირველ რიგში იმჰო 20-ეული ძალიან დიდი ერთეულია სამართავად, უფრო მარტივი იქნება რეზერვისტების 10-ეულები და 50-ეულები და შესაბამისად ბატალიონი, 3-5 ასეთი 50-ეული.თ.

რეზერვისტების განსაკუთრებით აგრესიული რეზერვისტების 1 ათეულში სასურველია განაწილებული იქნას 1 მაინც სამხედრო გამოცდილების მქონე ადამიანი, სასურველია საბრძოლო გამოცდილებისაც, სულ ერთია წლოვანება და სტაჟი. თუ დიდი სტაჟი აქვს და კარგი პასლუჟნოი სპისოკი – მოჟნა ი 10 მეთაურად, სწორი რეკლამის და შეთავაზების პირობებში პრაქტიკულად ყველა ყოფილი სამხედრო და საბრძოლო გამოცდილების მქონე ადამიანი მოვა და ჩაეწერება, და ასეთი ადამიანები ბევრად მეტია ვიდრე 3000, სადღაც 10 000-მდე ადის ჯამში, თავისუფლად შეიძლება 20-25 ათასიან აგრესიულ რეზერვისტებში თითო ათეულში 1 “მოსამხედროვე” (ყოფილი სამხედრო ან საბრძოლო გამოცდილების მქონე) ადამიანი იყოს

რა არის ამისთვის საჭირო?

აგრესიული რეზერვისტებისთვის – სეზონზე 1 კვირიანი გაწვევების შემთხვევაში მთელი საქართველოს ტერიტორიაზე ჯამში საჭიროა ყოველ 1 კვირაში 2000 კაცის დატევის და გაწვრთნის საშუალება. რაც ვაფშე არაა პრობლემა, ანუ როტაციის პრინციპით რა, 1 კვირა ერტი სასტავი, მერე მეორე სასტავი და ასე 12 კვირის მერე – ისევ პირველი სასტავი, ჯამში სადღაც 22000 კაცი აგრესიული რეზერვისტები, მეტიც შეიძლება, ნაკლებიც, ეს მთელი საქართველოს მასშტაბით, იგივე სამ რეგიონად რო დაიყოს ტამ 500-800 კაცი თითო საწვრთნელ ბაზაზე საერთოდ არანაირი პრობლემა არ არის.

დალშე დაცვითი რეზერვისტებისთვის, ვთქვათ თვეში ერთხელ შაბათ-კვირას შეკრების პირობებში საჭიროა: 20 000 კაცისთვის, მთელი საქართველოს მასშტაბით, ლექციების ჩატარება, ვთქვათ შემდეგი პრინციპით:

ჩვეულებრივი სკოლების და უნივერსიტეტების აუდიტორიების ტერიტორიაზე: ტარდება თეორიული ლექციები რეგიონების მიხედვით.

მერე ყველა მიდის სახლში, კვირას დილას ყველა იკრიბება და გასვლა პოლიგონზე სასროლეთზე და პატარა პრაქტიკული ვარჯიშები.

რო დაფიქრდე ადამიანი თეორიული მომზადება არაფერი ისეთი არ არის, სრედნი “გრაჟდანისთვის” 10 ლექციის ბაზარია ყველაფერი ზოგადი თეორია რაც უნდა იცოდეს დაცვის ამბავში, ნუ 10 ისეთი ლექციის რო ლექციაზე არ დაეძინოს, ანუ ინფორმაცია საკმაოდ დაწნეხილად მიეწოდებოდეს. პრაქტიკა კიდე ტამ სტანდარტული მარაზმი: მიზანში სროლა, ტამ მდგომარე, მჯდომარე, მწოლარე, ბუნკერების და ბარიკადების მომზადება, სანგრების გათხრა(იესლი ასობენნა ნადა), ტამ ქალაქის დაცვითი რეზერვისტებისტVის უმარტივესი CQB პრაქტიკა – კარებებში შესვლა, გრანატების ფანჯრებში შეგდება და ა.შ.

აგრესიული რეზერვისტების მომზადება უფრო საინტერესოდ იქნება:
გადაადგილებები, დაზვერვები, ჩასაფრებები, პოზიციის გამაგრებები, იასნია ეს ყველაფერი მუდმვად პრაქტიკასთან ერთად.

რეზიუმირების ამბავში:
სბოლოო ჯამში ასეც და ისეც თუ რამე გვინდა – უნდა რუსეთის გაძლების ტრაკი გვქონდეს, დღევანდელ პირობებში არანაირი შანსი არ არსებობს, კარგი მომზადებული რეზერვის პირობებში იასნია რო 10-დან 1 კაცი გაამართლებს, მარა ისიც ძალიან დიდი საქმე იქნება, 200 000 კაციანი რეზერვი თუ მოხერხდა ერთი… 40 000 მაინც ხო გამოდგება იქედან აზრიანი მებრძოლი, დანარჩენები მიასოც საჭიროა, რეალურად რუსეთს სუ რო ჭიპზე გასკდეს მთელი ომის წარმოება შეუძლია ჰა-ჰა 150 000 კაცით, ანუ დამპყრობელი ომის, დაცვისთვის რუსეთს კაი მილიონი კაცი ყავს ალბათ თავისუფლად, მარა მტრის მიწაზე შესატევად?… როგორც ჩვენ გვყავს მტრის შესატევად სულ 25000 მაქსიმუმ, ეგრე რუსებს ჰა ჰა ჰა ჰააააააა რო მოკვდე 200 000 კაცი ყავს სულ, მაქსიმუმ.

ხოდა გამომდინარე იქედან რო ჩვენ ძირითადად დაცვა მოგვიწევს, გამომდინარე ჩვენი რელიეფის სპეციფიკიდან და შესაბამისად ტექნიკის გამოყენების შეზღუდულობიდან, გამომდინარე იქედან რო თუ მთელი ქვეყანა იომებს ძალიან მაგარი შედეგების მიღება შეიძლება შემართების მხრივ და ა.შ.

შეიძლება რუსეთის წინააღმდეგ დაცვითი ომის წარმოება და დაჟე შეიძლება მცდელობა იმ 25000 პროფესიონალი მებრძოლის იმდენად გამონთავისუფლების რო ტამ ცხინვალის ალყაში მოქცევაზე იჩალიჩო, კოდორი იქნებ დაიბრუნო და ა.შ.

ეს იასნია არი სრული აბსოლიტური ოცნებები, აბსოლიტური მარაზმია ყველაფერი, მარა მთელი ომობანა ასეთ… “იდეალისტურ მარაზმს” ეფუძნება, ხოდა ვინც უფრო დაიჯერებს – საბოლოოდ ის იგებს :დ

პ.ს. ეხლა მითხარით რა უნდა აზრიანი ვთქვა +3000 კაციან მე-6 კადრირებულ ბრიგადაზე? – რეალურად ჯარიდან წასული სამხედროების “დასჯის” მეთოდზე, არაფერი რეზერვი ეგ არ არის, ეგ არის იმ ხალხის აღება, ვინც ირიცხება იმენნა “სამხედრო რეზერვად” – და ერთ ბრიგადაში თავის მოყრა. ვერცერთი სამსახურიანი “გრაჟდანსკი” მანდ ვერ წავა, ვინც წავა უსაქმური – წავა ხელფასისთვის, და მერე იქნება იქედან გამოქცევები და უბედურება საქმე საქმეზე რო მიდგება… არაფერი ხელფასი რეზერვისტს არ ჭირდება – იმიტო რო რეზერვისტი, როგორც იდეა, თვითონ არის ვინც ინახავს თავისივე ხელფასიდან – თავისივე ჯარს, მარაზმი არაა თხა გავყიდე თხა ვიყიდე?? – მევე ვიხდი გადასახადებს და მევე მსახურებ, თუ ეგრე წავიდა გადასახადებისგან გაანთავისუფლონ(ცნობილი პრაქტიკაა მსოფლიოში) – მარა არც ეგ არ არის საჭირო, არაა საჭირო “წახალისება”, ვისაც უნდა წავა, ვისაც არ უნდა მერე ნელ-ნელა აყვება.

ახალი რეზერვის სისტემა

დავიწყებ იმით რომ, სანამ გავეცნობოდი, ძალიან მინდოდა ეს ახალი რეზერვის იდეა მომწონებოდა, მინდოდა რო აზრიანი ყოფილიყო, მინდოდა მომდომებოდა ჩაწერა მის რიგებში და ა.შ.

(თვითონ დოკუმენტი დევს თავდაცვის სამინისტროს საიტზე)

ნუ პირველი რაც გამიკვირდა იყო “ეროვნული გვარდიის”, სახელის გადარქმევის იდეა, ალბათ “რეზერვმა” სახელი გაიფუჭაო და… ნუ კაი.

დალშე რას წარმოადგენს ეს “ეროვნული გვარდიული რეზერვის იდეა”:

მოგეხსენებათ აგვისტოს ომის შემდეგ ძალიან ბევრი სამხედრო წამოვიდა ჯარიდან, ზოგი იმიტო რო ჯარში ხელფასის გულიზა იყო და შეეშინდა, ზოგი იმიტო რო მანამდე რაც ხდებოდა – აი ხო მოვიხვეჭეთო და გაბრაზდებულები წამოვიდნენ, ზოგი ომის დროც რაც ხდებოდა იმაზე გაბრაზდა, ზოგმა იმედი დაკარგა რო აწი მათი მსხური რამეს კაის იზამს და ა.შ.

მოკლედ ბევრი “მომზადებული”(იმიტო რო ხარისხი ცალკე თემაა) – კადრი დაიკარგა.

ი ტუტ “ეროვნული გვარდია”, რომელიც:
ა) იქნება სულ რაღაც 3000-5000 (“ეს დასაწყისისთვის” – მარა აშკარაა როცა ამ დოკუმენტს წაიკითხავთ რო ხანგრძლივი გეგმა ეს არ არის)
ბ) ყოფილი სამხედრო მოსამსახურებიისათვის ეს “გვარდია” არის სავალდებულო!

რაც კიდე უფრო თვალსაჩინოა: იმენნა შავით თეთრზეა ჩამოთვლილი ვიზე არიან აბიჟენნები “წვრთნისა და აღჭურვის პროგრამა ვინც გაიარა და თავის ნებით წავიდა ჯარიდან”, ვინც “4 წლიანი კონტრაქტი ამოწურა და თავის ნებით წავიდა ჯარიდან” და ა.შ. – პრი ეტომ თავიადანვე გასაგებად უწერიათ რო ყველა ყოფილი ჯარისკაცი ექვემდებარებაო სავალდებულო გაწვევასო, მარა მერე მაინც დაკონკრეტდნენ და სათითაოდ ჩამოთვალეს ვიზე არიან გაბრაზებულები და ვინ “დააბეს” ამ მეთოდით.

რატო დააბეს? – იმიტო რო არცერთი “გრაჟდანსკი” რეზერვი არ გაამართლებს ჩვენი ტიპის ქვეყანაში 45 დღიანი გაწვევით! (4 წელიწადში არა უმეტეს 200 დღისა ჯამშიო, ანუ 1460 დღიდან 200-ს დაყოფს ეს ხალხი რეზერვში, რეალურად 1/7-ს თავიანთი იმ 4 წლიანი ცხოვრებისა.) დღევანდელ საქართველოში (და არა შვეიცარიაში) – თვენახევრით ცხოვრებას ვერავინ ვერ მოწყდება. ყოფილ სამხედროებს კი, ვინც წამოვიდა და ცხოვრების აწყობას ცდილობს “ნა ვოლე”, დააძალებენ!

ვის კაცო ბანკირს წაიყვან 45 დღით?? – მითუმეტეს ზამთარში ან შემოდგომაზე (მაშინ როცა კიდე ჰა და ჰო დასვენება შეიძლება ქონდეს…)

ეს იდეა ვაფშეტა კაი ხანი მუშავდებოდა, ჩვენ შეკრებაც კი გვქონდა, სამინისტრომ ნუ “დაზვერა’ ალბათ ამ გზით, გაავრცელეს რო აბა ვინ წამოხვალთო ეგეთ რეზერვშიო, ნუ პირობები ზუტად არ იყო ცნობილი, მარა ცნობილი იყო რო 1 თვეზე მეტი იქნებოდა წელიწადში, და ამზე ეგრევე დაზადნა ყველამ, არადა იქ შეკრებილი იყო ყველაზე, ყველაზე მონდომებული მილიტარისტი “გრაჟდანსკები”, მათ შორის ზოგი არც ისე პატარა და აფხაზეთის ომ გამოვლილი ხალხი – რომლებსაც უნდოდათ რეზერვი და მოვიდნენ შემოთავაზების მოსასმენად და ეგრევე დაზადნეს ვადა რო გაიგეს. რეალურად 200 დღე არი ერთი კაი 7 თვე რა, ბარემ ცოტაც და სავალდებულო ჯარია რა გამოდის.

მეტიც – აი ზუსტად ასეთი პრინციპით უნდა იყოს იმენნა სავალდებულო სამხედრო სამსახური, აი ეგ სხვა ამბავი იქნებოდა, 45 დღე წელიწადში, 5 წლის მანძილზე, იგივე დრო გამოუვა კაცს, მარა შეიძლება, კიდე ჰა და ჰა თეორიულად, შეიძლება რო არ დაუზიანდეს ცხოვრება და ამიტო არ “დაემალოს” ამ ამბავს.

მარა 27 წელს გადაცილებული რამდენი ჭკუათმყოფელი წამოვა დღევანდელ სამსახურის კრიზისში ჯარში?

კი იქაც ამაზე პასუხი გასცეს რო “ეკრძალება შენი სამსახურიდან გაშვება დამქირავებელს რეზერვის მიზეზითო” და იქვე უპასუხეს რო მერე ისიც მაგიტო კი არ გამიშვებს, იტყვის ცუდად მუშაობდაო.

მარა ყველაზე საშინელება მაინც ის არი რო საუბარი სულ 3000-4000 კაცზეა, ეს არ არის რეზერვი, ეს არი იმენნა მე-6 კადრირებული ბრიგადა რა, რა საჭირო იყო სახელის შეფარება…

მითუმეტეს საუბარია იმაზე რო 4 წლის მერე ჯარისკაცი მიიღებს პირველი ხარისხის რეზერვისტის წოდებას და… მერე რა უნდა აკეთოს კარგად გასაგები მაინც არ არი, ვსმისლე მერე წვრთნები ექნება, არ ექნება, რა ტიპის სამსახური ექნება, მერე მიდის თეორიული ბელაბურდა რო ტექნოგენური საფრთხეების დროს, გაკვრით ნახსენებია დღევანდელი “რეზერვისტების” განვლილი ხალხიც…

იტოგში ვერდიქტი მარტივია:
მთავრობას უნდა იომოს სააკაშვილის წასვლამდე, მარა უამრავი გამოცდილი სამხედრო – მოუტყდა რიგებიდან. ხოდა ასეთი გზით მონახეს მეთოდი უკან ჩათრევის იმ ხალხის, სავალდებულო რეზერვით ყოფილ სამხედრო მოსამსახურეთათვის, + თუ არიან 27 წელს გადაცილებული უსაქმური გრაჟდანები რომლებიც რაღაც ტამ სამედიცინო დაზღვევას და 45 დღიან კაპრალის ხელფასს გამოეკიდებიან.

ის რო საჭიროა ტოტალური რეზერვი, ქუდზე კაცის პრინციპი და იმის მენეჯმენტის მოფიქრება – დაიკიდეს. +3000 კაცი, – 3000 კაცი, არაფერს არ ცვლის, გინდა 5 ბრიგადა გვყავდეს, გინდა 6, მათ შორის 1 კადრირებული, გინდა 4, არაფერი არ იცვლება, სანამ იბრძვის 10 000 კაცი და ყვერებს იფხანს 200-300 ათასი იარაღის ტარების სპასობნი მამაკაცი.

FPS: ისტორია აფხაზეთზე №1

ნუ ეს იქნება პირველი და იმედია არა ბოლო პოსტი თემაზე FPS (First Person Shooter) ანუ ჩვენ შემთხვევაში პირადი საბრძოლო ისტორიები.

მე ზოგადად მიყვარს ადამიანების ომის შესახებ, უფრო სწორად მათი საბრძოლო გამოცდილების შესახებ მონათხრობების გროვება ხოლმე მარა გასაგები მიზეზების გამოს ძალიან ახლოს უნდა იყო ადამიანთან იმისთვის რო რამე მოგიყვეს, და წარმოიდგინეთ მერე კიდე რამდენი საუბარია საჭირო იმისთვის რო უფლება მიიღო მისი ისტორია ღიად დაწერო ბლოგზე, ანონიმურად მარა… არაფერია საქართველოში ანონიმური, მითუმეტეს რო უამრავ ადამიანს მოიცავს ყველა ისტორია და ბევრი ალბათ თავის თავს ამოიცნობს და ა.შ.

ნუ თემა იწყება იმით რო არსებობს ბიძაჩემი, რომელიც ჩემთვის ბავშობიდანვე იყო რაღაც… არა რემბო და სტალონე, არამედ აი ედვარტ ნორტონი, ფილმებში გმირები რო არიან მარა “ადამიანური გმირები”.

ნუ მე ვიყავი რამდენის, 6-ის და მერე 7-ის როცა ვიგებდი რო ბიძაჩემი ომშია, მერე ერთხელ ჩამოვიდა და რაღაც გრანატები და რაღაცეები ვნახე რო ჩამოიტანა, ერთხელ მის მშობლებთან ვიყავი სახლში და წიგნები ვნახე სამხედრო თემაზე, რაღაც რუსული ჯარისკაცის სახელმძღვანელო, რომლიდანაც სანგრის გათხრის ილუსტრაციები და გრანატის სროლის ტექნიკა – დღემდე მახსოვს, და ორი დიდი წიგნი იარაღებზე. ნუ მიუხედავად ამისა არასოდეს “სუპერ გმირის” ასე ვთქვათ სტერეოტიპი მისგან არ შემიქმნია, ჩვეულებრივი გამხდარი, მაღალი ბიჭი იყო, სარკასტული რუსულ სტილში იუმორით და ა.შ.

მერე გავიდა ბევრი წლები, მე ჩემი “ზრდის პროცესი” მაინტერესებდა, ბიძაჩემი თავის ამბებში იყო, მოკლედ ჩვენ თითქმის არაფერი ურთიერთობა არ გვქონია. და ნუ შედარებით ცოტა ხნის წინ ჩავითრიე ბიძაჩემი სტრაიკბოლში, ნუ ჩემთვის ეს ძაან მნიშვნელოვანი იყო, რაღაც პონტში დიდი აღიარებაა საკუთარ, ნაომარ, ბიძას რო სტრაიკბოლზე წაიყვან და მეორედ და მესამედ მოვა და რეგულარულად ივლის – ე.ი. სტრაიკბოლი ნაღდად აღარ არი ბაცნური ბავშვების “მოგხვდა! მოგხვდა!” გართობა.

არ ვიცი სტრაიკბოლმა იმოქმედა და ზოგადად რაღაც ემოციების გადახარშვამ, საკმარისი დროის გასვლამ თუ უბრალოდ ახლოს დამეგობრებამ მარა ერთი ორჯერ მოვახერხე პატარა შეკითხვები ჩამეკვეხებია ომის შესახებ, ეს ჯერ კიდევ ჩემ საკუთარ საბრძოლო გამოცდილებამდე იყო, ისიც ხან რაღაცას მპასუხობდა, ხან მიყრუებდა, ერთი ორჯერ ერთი ორი პატარა ისტორიაც მომიყვა, მოკლედ და მოჭრილად.

მერე იყო ცხინვალის ომი, საიდანაც ქვეყანას “აბიჟენნი და გულ გატეხილი” ადამიანების ახალი ნაკადი შევემატეთ, ის რაშიც ხარისხიანი მატება ლამის მთელი 20 წელია აღარ გვქონია საქართველოს, აწი მეც წიპა მესმოდა ბიძაჩემის და იმან იცოდა რო მე ისევ ცაში არ დავფრინავ, მიუხედავად იმისა რო ჩემი გამოცდილება გინდა ხანგრძლივობის და გინდა ინტენსივობის მხრივ ახლოსაც ვერ მივა მის თავგადასავლებთან – post-war სინდრომი საკმაოდ ერთნაირია ეტყობა.

ნუ ამით არაფერი ისე არ შეიცვალა მარა მე მაინც ვფიქრობ რო ამან ზოგადად გახსნა, ანუ უფრო თავისუფლად იგრძნო თავი რო მარტო მისი თაობა არ დაიჩაგრა და მარტო მისმა თაობამ არ წააგო და დამნაშავე ჩვენ ყველანი ვართ, მეტიც ჩვენ ალბათ უფრო ცუდად წავაგეთ, ნუ წაგვაგებიეს, ჯარისკაცების ბრალი არასოდეს არაფერი არ არი, მარტლა ყველა ომობს და ყველა მაქსიმუმს შვებოდა ეხლაც და მაშინაც და როგორც მაშინ “გაუგებრად” დამთავრდა ყვეაფერი, ეხლაც ეგრე “მოვიგეთ”.

შეიძლება ამაზე თვითონ იასნია ერთხელაც არ უფიქრია, ეს მე მიყვარს ხოლმე ჩახლართვა სიტუაციებში.

მოკლედ ბიძაჩემს ომის მერე სუ აქვს… სლოკინი ქვია ამას თუ “ბორძიკი” მოკლედ ხშირად რაღაც უკონტროლო სლოკინივით ემართება, მე სუ მიტყდებოდა მეკითხა რა გჭირს თქო, მიფიქრია რო იქნებ “შავი” წერტილები აქვს აზროვნებაში და მაგ მომენტში ვერც ხვდება რო ეგ აქვს და მე რო ვკითხო არ გაუკვირდეს თქო საერთოდ ან რამე მსგავსი, ნუ გასაგებია რო კანტუზიისგან დარჩა და ნუ ყოველთვის ვცდილობდი საერთოდ ყურადღება არ მიმექცია და ჩვენ თანაგუნდელებთანაც მილაპარაკია ამზე და… ანუ იგივე ჩასაფრებაში რო ვზივართ ერთად და დაასლოკინებდა – არავინ არ ვიმჩნევდით, ვითომ არაფერი არ მოხდა, ანუ არც ხმამაღალი არ არი და არაფერი მარა მაგ დროს ისედაც ლუბოი ფაჩუნზე ყველა ყველას ხელებით და ფეხებით ანიშნებს ხოლმე რო ჩუმადო და ბიძაჩემს წიპა ამ შემთხვევაში არ ვიმჩენვდით რო არ ეწყინოს ან რა ვიცით…

ხოდა ნავსი გატყდა ერთ-ერთ ბოლო თამაშზე სუ შემთხვევით, ერთ-ერთმა ჩვენ გუნდში ახალ მოსულმა ერთ-ერთი შესვენებისას უბრალოდ და მარტივად ვერ მიხვდა რა ჭირდა და მიუტრიალდა და “გინდა წყალს ამოვიღებ ჩანთიდან გასლოკინებს და გადაკარი”-ო, და ამაზე ნუ ბიძაჩემმა, ვთქვათ 7 დავარქვათ რო რამენაირად მივმართო ხოლმე, ხოდა 7-მა უპასუხა რო არაო ესო სლოკინი არ არის კანტუზიისგან მაქო, ხოდა იასნია დაისვა კითხვა ვა როგორ დაგემართაო, ხოდა MTLB-ში შევყავი თავი და მეორე მხრიდან სნარიადი მოხვდაო უპასუხა მარტივად და უბრალოდ.

და ამ მომენტში ბევრი რამე შეიცვალა სინამდვილეში, ზუსტად იმ ადგილას იმ წამს ჩემთვის პირველად მასთან ურთიერთობის მანძილზე დაიწყო შეკვრა ერთმა ისტორიამ, რომელზეც მერე უკვე რამდენიმე დღის მერე ჩავეძიე, ავუხსენი რო დავწერ მეთქი, მოვაყოლე თავიდან ბოლომდე და დეტალებით და ძალიან საინტერესო ჯამში ისტორია გამოვიდა რომელიც მიბმულია ისეთ მნიშვნელოვან ამბებთან იმ ომის დროს როგორიც მაგალითად ტამიშის დესანტი იყო. ამასთან ერთად მის საბრძოლო თავგადასავლებში ეს მხოლოდ ერთ-ერთი ისტორიაა, მხოლოდ ერთ-ერთი წასვლა აფხაზეთში, რამდენიმედან.

ი ტაკ ისტორია:
ამბავი იწყება იმით რო ერთ-ერთ, მერამდენე იყო ზუსტად ვერ იხსენებს, მე-3 მე-5 გასვლისას აფხაზეთში, გავიდნენ ძალიან მცირე რაოდენობით, ძირითადი ჯგუფი მეორე დღეს უნდა ჩამოსულიყო, მარა ესენი მაინც წინა დღეს წავიდნენ.

შტაბში მისვლისას უკვე ღამდებოდა მარა მაინც უთხრეს წახვალთო ეხლაო ტამიშში და იქ ტამიშის თავზე ჩვენ პოზიციებზე დაემატებით, ჩვენი არტილერია იქ აქტიურობს და დაცვა ჭირდებაო.

მათი უცვლელი მეთაური მათთან ერთად არ იყო, და ვინც იყო “ატვეჩაი” ის იმხელა ავტორიტეტით ვერ სარგებლობდა რო შეკამათებოდა რო დღეს აქ დავიძინებთ კაცო სად წავიდეთ ამ შუა ღამისას, რაის პოზიციებს დავიკავებთ ჩვენ, და ხვალე დილას ავალათო, ამიტო მოუწიათ ღამე მისვლა ტამიშის ჩრდილოეთით პოზიციებზე და იქ დაძინება, რა თქმა უნდა პოზიციების დათვარიელების და აზზე მოსვლის გარეშე, იქ იდგა რამდენიმე კაცი, სულ სადღაც 10-15 და + ესენი ერთი 5 კაცი დაემატნენ, უკან, ტამიშსა და მათ პოზიციებს შორის – იდგა რამდენიმე ქვემეხი.

მოკლედ სუ ეს იყო მთელი პოზიცია, პატარა სოფელი, სოფლის ჩრილოეთ ბოლოში სახლი – შტაბი, “შტაბიდან” წინ 50 მეტრაში – აკოპი.

ნუ მე მთელი ნაწერის მანძილზე ვეცდები შევარბილო ტონი მარა თვითონ მონაყოლი სავსეა… რაღაც აბსოლიტური ნიჰილიზმით, ანუ ის რო 50 მეტრაში სულ 1 აკოპი იყო გზის პირას და ეს ყველას ეჩვენებოდა იქ ნორმალურად. თვითონ ეს დღეს რა თქმა უნდა და მაშინაც კარგად იყო განათლებული და კარგად ესმოდა რო ესე არ ომობენ, მარა რეალობა ეგეთი იყო და მაშინ საბოლოო ჯამში თვითონაც კარგად გაწევრიანდა იმ რეალობაში და ბევრ გასაკვირს ვერ ხედავდა იმაში რაც იქ ხდებოდა, მიუხედავად იმისა რო დღეს გახსენებისას ხშირად თვითონ უკვირს ხოლმე…

მოკლედ დაიძინეს, დილას გამეღვიძა არტილერიის სროლის ხმისგანო ალბათ, ჩავრთე რაციაო და ეს არტილერია პროსტო კი არ ისვრის პა ხოდუ, ვიღაცა არი შემძვრალი და დაჟე კორექირებას იძლევა. ესენი ისვრიან, ისენი იქედან “ცოტა მარჯვნივ ხიე, ცოტა მარჯვნივ”, გატენიან ისვრიან ახლიდან და ასე. მარა იტოგში ვ სლიპუიუ არ ისვრიან მოკლედ.

კანალზე იასნია ცოტა ხანში დაჯდნენ აფხაზება, წავიდა გინება, ისენი აგინებენ იქედან, ესენი აქედან, ის რაზვეჩიკები ცალკე უმატებენ გინებას, მოკლედ კომედია.

პა ხოდუ ის შემძვრალი სასტავი თავის პონტში ისევ იძლევა ნავოდკებს და პუშკებიც უბრახუნებენ.

ხოდა ხო უნდა მიხვდე რო სანამ იქ გინება მიდის პახოდუ აბხაზები ცოფიანებივით ეძებენ ამ შემძვრალ სასტავს არა? – მარა ეს მაშინ იქ არავის არ მოაფიქრდა.

მოკლედ რაღაცა ვროძე ჭამა მოასწრო და ამოვარდა არტილერისტების პოზიციიდან MTLB და რამდენიმე კაცი, რო წინო იქო გზაზე გდია ურალიო, ხუი ზნაეტ ვისი ურალი და რა ურალი, დღემდე უცნობია, მარა ურალი გდიაო, საჭირო ვეშია და უნდა შევიდეთ გამოვათრიოთო.

არადა ეს ის დროა: გადი ტრასაზე, გადაუდექი პირველივე კამაზს, მიადე იარაღი – ეგეც შენი ურალი. მარა არა ჩვენო იმენნა ის ურალი უნდა გამოვათრიოთო.

ხოდა არ ვიცი იმიტო რო დილა იყოო, არ ვიცი მზის აქტივობა იყო გადამტებული, მოკლედ სრაზუ მოიკრიბა სასტავი რო წამო შევიდეთ – გამოვათრიოთ.

ნუ ჩაჯდა ნაწილი ამ MTLB-ში, ნაწილი ზედ მოახტა, მათ შორის 7-იც.

და წაგრუხუნდა ეს MTLB გზით პრიამა წინ.

ნუ ვინც არ იცის, MTLB არის ეს უბედურება: http://en.wikipedia.org/wiki/MTLB

მოკლედ ძალიან პირობითად ბრონირებული გუსენიცებიანი წიგაჩი, ძირითადად გამოიყენება არტილერისტების მიერ პუშკების აქეთ-იქეთ სათრევად.

ხოდა მოკლედ კარგად გატენილი ხალხით MTLB, ზევიდან კიდე ბლომად ხალხი ვზივართო, ჩვენთან ერთად იყო კიდე ერთი უკრაინელი ბიჭიც დაჟეო და მიგორავთო, ხოდა იტოგში მოვცილდით ჩვენ პოზიციებს ერთი 300 მეტრით და კაკ რაზ იქეთ პავაროტში უნდა გამოჩნდეს ის დაგდებული ურალიო და…

პირველი სნარიადი აგვცდაო, საუბარია RPG-ს ჭურვებზე იასნია, ხოდა რო ჩაიფრინა იასნია მე ეგრევე გავქრი ბრონიდანო, ის უკრაინელიც ეტყობა სხარტი ბიჭი იყო ახალგაზრდობაში – ისიც ეგრევე გადმომყვაო, მეორე ჭურვი მოხვდა ვიღაცას ბრონზე ზემოდან, პრიამა ადამიანს, მესამე ჭურვი მოხვდა MTLB-ს და… ნუ მტლბ-ს ბრონი ტამ ალბათ შორიდან ნასროლ ავტომატის ტყვიას კიდე გაუძლებს და სნარიადებთან ვერ მეგობრობს საერთოდ, ხოდა…

მე ვცდილობ წერისას მაქსიმალურად ახლოს ვიყო თხრობის სტილთან და თან არ დავწერო მთელი იმ… რაღაც ფარული ბრაზით ამ ყველაფრის მიმართ რომელიც სინამდვილეში მოდის თხრობისას, ანუ თვითონ ძალიან… ცდილობს ღადავში და ცინიზმში დაფაროს როგორ… ბრაზობს იმაზე რო არავის არეფერი ტვინი არ ეყოთ არ ექნათ ის სისულელეები რასაც შვებოდნენ…

მოკლედ სიტუაცია ასეთია: ეს გზა გადის ერთი დიდი ქედის ერთ-ერთ ბაკავოი განშტოებაზე ზევიდანო, მარჯვნივ პრიამა ამ ქედის განშტოებისა არი პირდაპირ მდინარე ტამიში, მარცხნივ არი რაღაც ხევი, იქ ალბათ რამე ღელე მოდიოდა მარა უცნობია, ხოდა მოკლედ გზა მიდის ესე ამ რაღაც პატარა პლატოს შუაში, ორივე მხარეს არი ნათესები და მინდვრები, ხოდა გადმოვხტითო ჩვენ მარცხენა მხარეს mtlb-დან, იასნია სრაზუ პირველი სანარიადის მოფრენის მერე დაიწყო სროლა ყველა მხრიდან, ხოდა ჩვენ ნახევრად პა პლასტუნსკი შევვარდით გზის მარცხენა მხარეს კააარგად ლამაზად მოწყობილ ჩაის პლანტაზიებშიო, ეგეთი ნარგავების რიგები, გზის პარალელურად. ხოდა იქ ალბათ ტურა ვერ გაეტეოდაო მარა ჩვენ როგორც კარაქში ისე მივძვრებოდით იმ პლანტაციების პერპენდიკულადო.

სიტუაცია იმაშია რო ეს MTLB შეგორდა აბზახების სასტავში რომელიც გამოსული იყო იმ ნავოჩიკების საპოვნელად… ხო უნდა მიხვდე არა რო – არტილერია რო ისვრის და რაციაზე რო გიზიან და ნავოჩიკი რო იციან რო არის – ეძებენ და რო ეხლა იქ ყველაფერი კიშიტ მტერით, თან კარგად განაწილებული მტერით რო იპოვნონ ის სასტავი…

ცოტა ძრომიალის მერე უცებ ერთე-ერთი გამოძრომისას ვიღაც კლიენტი გაიჩითაო, ნუ აბხაზი, ვერ მივხვდი რას აკეთებდაო, ტოლი ვერ დამინახაო, ტოლი დაყრუებული იყოო, მოკლედ გამოვძვერი ტიპი დგას და ვროძე ტენიდაო იარაღსო მარა ჩემთვის მაინც არ შემოუხედავსო… მოკლედ საკმაოდ მარტივად გაიპარსა ის კლიენტი.

დალშე ძრომიალისას ტიპი უკვე გაიჩითა უკრაინელის მხარეს, ანუ ერთმანეთის პარალელურად მიძვრებოდნენ ამ ჩაის პლანტაციებში, ხოდა იქ უკრაინელმა და იმ ტიპმა გაარკვიეს ერთმანეთში ურთიერთობები, ცოტა 7-იც მიეხმარა და მოკლედ უკრაინელის ამბავი იქ მთავრდება და ის მეორე კლიენტიც იპარსება.

დალშე ვიძრომიალეო ამ პლანტაციის ბოლომდე, იქ ხევი იწყებოდაო, ანუ კაი – ცოცხალი გამოხვედი, მარა დალშე მთელი მისია იმაშია რო შენიანებისკენ ისე არ გამოხვიდე შენიანებმა არ გაგპარსონო.

ამიტო ჩავძვერი ხევშიო და ჩერეზ ხევი გამოვედი ჩვენი პოზიციების უკან და უკნიდან ავედი ჩვენ პოზიციებზეო. ნუ ხო ვიცი რო ხევში ჩვენები პოზიციებს არ გააკეთებენ, დაეზარებათ ზევით ქვევით სირბილიო და…

ნუ ტიპები იასნია გამოშტერდნენ უკნიდან როგორ მოხვედიო, რა მოხდაო, ცოცხალი ხარო.

საერთო ჯამში იქედან გამოვიდა 3 კაცი: ერთი თვითონ 7, კიდე ერთი დაჭრილი გამოვიდა წინიდან პრიამა პოზიციებზე და კინაღამ ესროლეს ჩვენებმა, მარა ისე მობარბაცებდა რო აბხაზიც რო ყოფილიყო ომის ტრაკი იმას აღარ ქონდაო და არ ესროლეს, და მესამე ტიპი გამოვიდა ჩერეზ ტამიშის ხეობა ვაფშე ტრასაზე უკან და მანქანით ამოვიდა მერე მათთან, ისიც დაჭრილი.

ეს იყო ისტორიის ის ნაწილი რომელიც მე ვიცოდი სანამ ამასწინათ სტრაიკბოლზე ვიღაცამ წყალი არ მიაწოდა დალიე აღარ დაგასლოკინებსო და 7-მა არ უპასუხა MTLB-ში შევყავი თავი და სნარიადი მოხვდა, კანტუზიისგან მჭირსო. როცა მე მივხვდი რო ეს ისტორია აქ არ მთავრდებოდა.

მოკლედ “პოზიცია” სულ შედგებოდა 4 კაცისგან, + თვითონ 7 რომელიც გამოძვრა, სუ 5 კაცი, ჩემ ლოგიკურ კითხვაზე რო ზნაჩიტ იმ მტერს რო გაეგრძელებია სვლა არტილერიამდე უპრობლემოდ მიტოპავდა, პასუხია რო კი მარა იმათ ხო ეგ არ უნდოდათ, ისენი იმ შემძვრალ სასტავს ეძებდნენ, რაც მთავარია ის სასტავი, უცნობია ვინ პრავდა, სპაკოინნად გამოძვრენენ უკან ცოცხლები თავის დროზე. მოკლედ მის ისტორიებში იმდენია ხოლმე გაკვირვება ჩემი ლოგიკური კითხვით რო “კი მარა ომის მოგება/წაგება მიზნებში არ შედიოდა?” – ყველაფერი ხდებოდა რაღაც პარალელურ სამყაროში რაღაც აბსორდული გამოგონებებისთვის და არა მიზნებისთვის… რაღაც არ ვიცი ამას რა ქვია, პროსტო ნუ ეგრე იყო რა, არ მოსული პონტი იყო როცა გახვედი შემომძვრალი რაზვეჩიკების საძებნელად და შემთხვევით მთელი წინა პოზიციის დაცვა მოხსენი – იმ პოზიციაზე შეტევა მაინც არ განიხილებოდა, არც ჩვენების მხრიდან არც იქეთა მხრიდან… მოკლედ.

მოკლედ ცოტა დრო რო გავიდა, შუა დღის მერე, ამოვიდა იქ დუშეთის შინაგანი ჯარის ნაწილი, ზუსტად ის ნაწილი რომელიც მერე ტამიშის დესანტისას იქ იდგება, ნუ საერთო ჯამში რაღაც ზუსტი რიცხვი იყოო რა, 93 კაცი თუ რაღაც ასეთი, მათთან ერთად ამოვიდნენ ერთი 10 არტილერისტები, და ნუ იდეა არი რო შევიდეთ ვნახოთ MTLB-ში ვინმე ხო არ გადარჩა და ნუ ცხედრები მაინც გამოვიტანოთო.

ხოდა ამ შინაგანი ჯარის ნაწილს დაევალათ პოზიციების ნორმალურად გამაგრება, მათთან ერთად იყო მგონი 1 ტანკი და 1 ბეტეერიო და იმათმა თქვეს არ გამოგყვებით, რაღაც გენიალური მიზეზი იყო მგონი, რაღაც წიპა “აგვაფეთქებენო”, ჩვენც გამოცდილებიდან გამომდინარე მაინდამაინც არ გავატრაკეთო და მოკლედ ერთი 15 კაცი წავედით წინ მტლბ-ს სანახავადო.

ნუ მე სუ ვუსვამ კითხვებს ჟანრიდან: ტყიით? – რამე რაზვედკა გაუშვით წიინ? – სადმეიდან გახედეთ და დაზვერეთ?

იასნია არაფერი, პროსტო გზით წავიდნენ, მეო ვაფშე აღარანაირი მუღამი არ მქონდა ბუჩქებში ძრომიალის, დილის გამოცდილების მერე ბუჩქებისკენ გახედვა რა მინდოდაო ისე მეშინოდაო, არც დანარჩენებს არაფერი სხვა იდეები არ ქონდათო და მოკლედ გზით სპაკოინნად წავიდნენ წინ.

მოკლედ ისტორიაში სავარაუდოდ საუბარია აი ამ ადგილებზე:

http://www.wikimapia.org/#lat=42.8091684&lon=41.3701022&z=17&l=0&m=b

მანდ პატარა დასახლებაში იყო “შტაბი”, და წინ გზაზე სადღაც მეორე მოსახვევი რო იწყება, მარჯვნივ რო უხვევს გზა ისევ – სადღაც მანდ გაჩერდა MTLB და ურალი ეგდო დალშე კიდე ცოტა წინ, რაღაც ასეთი. შეიძლება ზუსტად ეს ადგილი არ იყო მარა აღწერილობის მიხედვით გავს: მარჯვნივ ტამიშის ხეობა, გზა პოზიციებიდან ჯერ უხვევდა მარცხნივ, მერე ისევ მარჯვნივ, სუ ჯამში 500-600 მეტრი ეს ყველაფერი მაქსიმუმ. ნუ წარმოდგენაში მაინც მოგეხმარებათ სიტუაციის იგივე ადგილი თუ არ არის.

მოკლედ ასე გზით მივიდნენ MTLB-სთან, ხოდა უკანა კარი ღია იყოო, მეთქი პერიმეტრი დააყენეთ? – წინ გავიდა ვინმე დაზვერა?

ნუ იასნია არა, ყველა ჩაჯდა იქვე გზის პირას, ხოდა მე მივედი MTLB-სთან და თავი შევყავიო, ბნელოდა და ნუ ხელებით დავიწყე აქეთ იქეთ ფათური რო ვინმე ცოცხალი ხო არ არიო. ნუ ამ ყველაფერს თითქოს ღიმილით ყვება და თითქოს უპრობლემოდ მარა იმით რო იმენნა თვითონ მიირბინა იმ მტლბ-სთან სავარაუდოდ უნდა მივხვდეთ რო შიგნი მისი მეგობრები იჯდნენ, საერთოდ მე ბავშობაში მახსოვს გაგონილი ისტორია მასზე შემდეგი სიტყვებით, იმენნა სიტყვები მახსოვს და მეტი არაფერი: “გრუზავიკი, ჩასაფრება, ბევრი გარდაცვლილი მეგობარი, ზურგზე გამოთრევა”, მე ეს სიტყვები მაშინ შევკარი როგორც გზაზე მიმავალი გრუზავიკი, რომელიც მოყვა ჩასაფრებაში და 7 რომელმაც ზურგით ათრია ვიღაც მეგობარი და ბევრი სხვა დაკარგა, მარა ეხლა ვხვდები რო ალბათ ეს არი ზუსტად ის ისტორიაა, ალბათ გრუზავიკის, 7-ჯერ აფეთქებული და ჩორტ ზნაეტ რა მდგომარეობაში მყოფი და ჩორტ ზნაეტ ვისი ურალის გამოთრევა იყო მისაო და 7-მა კი არ ათრია ზურგზე ვინმე არამედ… ან იქნებ ის კიდევ სხვა ისტორიაა, მოკლედ ეს ისტორია გრძელდება იმით რო ასე ხელებს რო ვაცეცებო უცებ განათდაო… რო განათდა ნაღდად ახსოვს, ანუ მე სპეციალურად ჩავეძიე, მეგონა არაფერი არ ეხსომებოდა, ახსოვს რო განათდა და მერე გავითიშეო.

“აჩნულსია ვ კუსტახ”, გამოათრიეს იასნია და გადაიყვანეს კუსწიკებში იქვე. მეთქი დალშე რამე სროლა, ბრძოლები? – არა არაფერიო, პროსტო ვიღაცამ ისროლა ბოლო RPG და წავიდა, ჯამში ამ 15-მა კაცმა 7-იც გამოიტანა იქედან, ნუ პაჩწი ჩემი ფეხით გამოვედიო, და ის ცხედრებიც გამოიტანა.

გაგრძელება ის არი რო იმავე დღეს ჩამოსული დანარჩენი ხალხის ნაწილს მოუწია ცხედრების თბილისში გადმოსვენება, და რამდენადაც ვხვდები ისევ და ისევ მეგობრის, და ალბთ რამდენიმეს, ერთად დაღუპვის გამო თვითონ 7 არ წამოვიდა თბილისში, მასთან ერთად იქ დარჩა კიდე ერთი 15 წლის მეტყვიამფრქვევე ბიჭი, რომელიც იმ დღეს ჩავიდა და კიდევ ერთი 7-ის მეგობარი, გამოვედითო უკან რაღაც “დომ ოტდიხაშიო” და იტოგში იქ ვიყავით ალბათ 2-3 თვეო, ერთი 3-4ჯერ ვიღაცეებსაც გავყევით რაღაც ვილაზკებზეო, ტამ თეთრ გიორგისო ნაღდად მახსოვს რო გავყევითო ერთხელო, კიდე ვიღაცეებსო.

მე ბევრი ვეძიე ვის და სად თქო, ვერ იხსენებდა, მერეო თბილისში ჩამოვედითო, ეს ჩვეულებრივ ასე ხდებოდა, 2 კვირიდან 1-2თვემდე გასვლის მერე ბრუნდებოდნენ 1-2 კვირით თბილისში და მერე ისევ უკან, მეთქი აი იქნებ ბოლო გასვლა გაიხსენო, თბილისში წამოსვლამდე ტამ მოგეხმაროს გახსენებაში რო აი მერე თბილისში წამოხვედი.

ხოდა უცებ, ა! – იცი რა მახსოვსო? – თბილისში წამოსვლამდე 1 დღით ადრე სპეცომ მთელი დღე არ მომიწევიაო, და თბილისში რო ჩამოვედი ჯერ კიდევ დაბოლილი ვიყავიო, ეს იმენნა მახსოვსო რო მე თვითონ გამიკვირდაო რო 1 დღე ღამე არ მომიწევია და მაინც დაბოლილი ვიყავიო.

ნუ დალშე ჩაძიებას სად რა იძრომიალა ამ პერიოდში იასნია აზრი არ ქონდა.

დალშე ისტორია გრძელდება შემდეგი წასვლით 1-2 კვირის მერე.

ამჯერად ყველანი ერთად წავიდნენ, საუბარია მაქსიმუმ 20 კაცი, ნუ ვინც იცის იქ ვინ სად იყო და ა.შ. ისენი უკვე ხვდებიან რომელ რაზმზეა საუბარი. ხოდა მოკლედ ამჯერად ნორმალურად გაგვანაწილესო რაღაც სოფელში პოზიციებზეო, სადღაც სოხუმსა და იმავე ტამიშს შორის, ნუ სიტუაცია როგორც ყოველთვის: გზა რომელიც მიდის “ტრასიდან” მთებში, გზაზე რაღაც სოფელი, იმ სოფლის წინ – რამდენიმე აკოპი “პიზიცია”, სოფელში სკოლა, სქეეელი კედლები ქონდაო, ერთ მეტრიანი მაინც, მოკლედ კაი შენობა იყოო, სკოლა – შტაბი. ვაფშე ამ სკოლების ფენომენზე: იმენნა ომის დროს, ჩვენთან და რუსებთან ომის დროს, რო დაბომბო სკოლები – ომს მოიგებ, მთელ მტრის ჯარს გაანადგურებ, მერე კიდე ვიწუწუნებთ მშვიდობიან მოსახლეობას ესვრიანო – კორპუსიდან 300 მეტრაში რო ტანკები დგანან გზის ერთ მხარეს და უამრავი პეხოტ – კორპუსიდან 100 მეტრაში მეორე მხარეს – იასნია რო იმ კორპუსსაც მოხვდება ხო?…

სკოლები კიდე 10000%-ით, ყველა უკლებლივ სკოლაში – ჩვენი შტაბია, თან ხშირად უბრალო შტაბი კი არა, ტამ ავაციის ცენტრალური შტაბი, ბრიგადნი შტაბი და ა.შ. – პრიამა ყველაზე ვიდნი შენობაში სოფელში, ყველაზე დიდი როგორც წესი არი ხოლმე სოფელში – სკოლა. კი – კომუნისტრების დროსაა ნაშენი უმეტესობა და ყველას სქელი კედლები აქ, მარა გადახურვა?

მე პირადად მაკანკალებდა სკოლებთან მისვლაზეც კი, იმიტო რო კიდე თუმდაც IL2-ში მაქ ნაფრენი ქე მაინც და ის მიანც ვიცი როგორ კარგად და ბულკად ჩანს ზემოდან – შენობები, და კიდე რომელსაც გარშემო ბაღი არტყია? – იმენნა სოფლის ხეებში ჩაფლული სახლებიანი ლანდშაფტი და… და ან სოფლის შიგ შუაგულში – დიდი შენობა გარშემო მოწმენდილი ტერიტორიით, ან სოფლის განაპირას – და კრუგომ უამრავი სამხედროები.

ვაფშე არ უნდა გაეკაროს ჯარი დასახლებულ პუნქტებს, უნდა იყოს, და არის კიდეც, კარვები, და ის კარვები უნდა გაშალონ ტყეში და დაბურულში და 100 წელი ვერავინ ვერ მიაგნებს, მარა ოფიცრობას რო კომფორტი უნდა?…

მარა ვუბრუნდებით აფხაზეთის ომს, მაშინ მტრის ავიაცია ღირსშესანიშნაობა უფრო იყო ვიდრე ჩვეულებრივი ამბავი და მტერი არც მაინდამაინც არტილერიით იყო გაზუნუქებული, ხოდა სკოლა, სქელი კედლებით – იდეალური ადგილი იყო საცხოვრებლად.

მოკლედ… ასე გაატარეს დაახლოებით 1 თვე ამ სკოლაში. სოფლის წინ “პოზიციებზე” მორიგეობით იდგნენ ხან ესენი, ხან “მესნები”, ეს ხდება ყველაფერი სადღაც აგუძერასთან, ხოდა ღამით პოზიციაზე ჩვენ რო ვიდექითო, იყო სიჩუმე, და მესნები რო იდგნენო – სუ ისროდნენ და აბრახუნებდნენო, “არ მოგვეპარონ” იდეით, ნუ დღეს ყველამ ვისაც სტრაიკი მაინც აქვს ნათამაშები იცის რო ის ვინც ღამე ოოოოოოოდნავ ხმას უშვებს ან რამეს ანთებს – განწირულია, წემ ბოლეე იმ პოზიციებზე იასნია არც წრიული დაცვა არ იყო და არაფერი, პროსტო 1-2 წინიდან დაცული აკოპი და სროლაც წინ, “გზით არ მოგორდეს ვინმე ბედნიერი”… მოკლედ ნი ვაჟნა, მესნები საერთოდ რა თქმა უნდა ყველაზე მეტად დაზარალებული ხალხია, საკუთარი სოფლის განაპირას იდგნენ ვისაც რა იარაღი ქონდა და შეხვდა იმითი, ყველანაირი მომზადების და გამზადების გარეშე, ანუ 7-ს დიდი არაფერი მომზადება არ გაუვლია, მარა იდეინნი მასტი იყო მთელი ცხოვრება, მთელი ცხოვრება(ნუ 18 წელი ომამდე :დ ) ინტერესდებოდა ომით და იარაღებით და ნუ მაშინდელი მებრძოლის გვარობაზე საკმაო თეორიული ცოდნაც ქონდა და ასე თვითან თვემდე სხვა და სხვა პოზიციებზე და სიტუაციებში ბრძოლებით რაღაც გამოცდილებაც ქონდა – მესნები კიდე გუშინ ბარი ეკავა, დღეს იარაღი და უნდა იომოს.

მოკლედ გარშემო სოფლები ჩვენ იმედზე იყვნენო რო თუ რამეა – დაგვიძახებენ და მივხედავთო (საუბარია 20 კაცი მაქსიმუმ)

ხოდა მოკლედ ერთ დღესაც მოვიდა ინფორმაცია რო რაღაც სერიოზული შეტევა იგეგმებაო, იმდენად სერიოზული რო დაჟე ჩვენ 20 კაცს დაგვიძახესო და მოკლედ ვიკრიბებით “პწიცეფერმებთანო”, ნუ რაღაც პწიცეფერმა იყო ჩვენგან აღმოსავლეთით ტამ 15 წუთის სავალზე გზითო (ანუ უკან გამოდიხარ ტრასაზე, მიგორავ აღმოსავლეთით, მერე შედიხარ გზით გვერდით სოფელში, წიპა ასე)

ნუ ჩემ კითხვაზე რო “ზნაჩიტ ყველამ იცოდა ხო რო ხვალე ქართველები იკრიბებიან პწიცეფერმებთან და მიდიან სადღაც შესატევად” – ა! ნუ ხო კი იასნია იმათმაც იცოდნენ და ჩვენც… მაგაზე მაშინ არ გვიფიქრია, მარა ნუ ეს დიდი ამბავი იყო რო ვაფშე ჩვენ ვიცოდით რო შეტევა იგეგმება და რამე.

მოკლედ ღამე მე რაცია არ ჩამირთავს არ ვიციო, დილას მე რაცია არ ჩამირთავსო, პრიამა დავჯექით რაღაც მანქანაზე და ერთ ურალზე და წავედით პწიცეფერმებთანო, ხოდა რო მივუახლოვდითო, იტოგში რაღაც დასახლება იყო გზაზე და იმის წინ გზის პირას დალშე – პწიცეფერმები.

ხოდა რო მივუახლოვდითო რაღაც სტრანნი სიჩუმე იყოო, არადა აქ უნდა მტელი ამბავი ხდებოდესო, ვიღაცას ტექნიკა უნდა ამოეყვანაო, ტამ ბლომად ხალხი და ა.შ.

ჩვენც დავეჭვდით, გავეჩერდით და ჩავრთეო რაცია.

ხოდა რაციაში არი ერთი ამბავი, ყველა პოზიცია ერთად ყვირის რო გვიტევენ, გვიშველეთ, ანუ კრუგომ ყველა სოფლიდან მესნები რაციაში ყვირიან გვიშველეთ, ვა, ჩვენთან აქ სიჩუმეა პწიცეფერმებთანო.

ნუ ჩვენო გავიყავითო, ურალი წავიდა ვროძე ისევ ძველ პოზიციაზე – სადაც იასნია ავრალი იყო და მანქანა წავიდა ძირითად შტაბში სადღაც უკან, მგონი აგუძერაში. ხოდა ავიდა ეს ურალი იქ – იქ სუჩუმეა, და ეხლა უკვე პწიცეფერმებთან ყვირიან გვიტევენო, ეს ურალი წავიდა სადღაც მესამეგან ამასობაში იქვე, იქ გაჩუმდა სიტუაცია.

მოკლედ რაღაც ასე მეტოდამ ტიკა გაიასნდა რო რაციას უსმენენ და მთელ ამ ახლო მახლო სოფლებში “პროფესიონალი” რაზმი მარტო ესენი არიან და სადაც ესენი ადიან – იქ სრაზუ წყდება ამბავი.

ნუ იქ იყო რაღაც ამათი მეთაურის დაპირისპირება შტაბში ვიღაცასთან, ჯამში მოხდა შემდეგნაირად:
ამ ჯგუფმა, ნუ 20 კაცი, გაინაწილეს რაციები ყველამ, დანაწილდნენ ორ-ორ კაცად და დაიშალენ სოფლებისკენ, ანუ 2 კაცი მიდის სოფელში და მესნებთან ერთად, რაციის სხვა, ისეთ კანალზე რომელიც მარტო თვითონ იციან, წმინდავენ იქაურობას, + რაციაში ისმის მარტო, პირობითად: ა1, ა2, ა3, ა3, ა4, ა5 და ასე, და წიპა რაზმი ა საუბარობში ერთმანეთის შიგნი და ვითომ არიან ერთად.

მოკლედო იქ ჩვენ პოზიციაზეო, სადაც ვიყავითო, ნუ იმ 15 წლის ბიჭის მონაყოლი იცის, ის ბიჭი და კიდე ერთი როჟა დატოვეს იქ იმიტო რო იმ ბიჭს ფეხი ქონდა ნაღრძობი თუ რაღაც ასეთი და ნუ “შეტევაზე” არ წაიყვანეს პციფერმებთან, ხოდა გამეღვიძაო, წინ პოზიციებზეო მესნები ისევ ისვრიანო(ეს დილაა რა უკვე), ყურადღება არ მივაქციეო და წყნარად სპაკოინნად ავდექიო, ტუტ გავიხედე გზაზეო და წინიდან მოფრინავს რაღაც კამაზიო შარა გზაზე, მოვარდნენო მესნებიო რო აბა – წამოდით გვიტევენო, იმანაც აიღო ავტომატი(რაც იმას ნიშნავს რო მისი კუთვნილი PK წაიღეს დანარჩენმა ჯგუფმა “შესატევად” პწიცეფერმებთან), იმ მეორე როჟამაც აიღო ავტომატი და წამოდიო, ნუ მესნები იასნია გამო@!@დნენ რო სადაა დანარცენი ხალხი, დანარჩენები არ არიან.

საბოლოო ჯამში ამ ფეხნაღრძობმა 15 წლის ბიჭმა და მეორე ტიპმა, მესნებთან ერთად, დაიბრუნეს ის პოზიცია და კიდე ერთი ფეხში დაჭრილი ტყვეც იშოვეს, რუსი თან(ეს წიპა +2 ბონუსია, ტყვე და თან რუსი). ამასობაში ამოვიდა ურალით დანარჩენი ხალხი და მერე ვუბრუნდებით თხრობას…

მოკლედ რო დავნაწილდითო ჯგუფებად, მე, ჩვენი მეთაური და კიდე ერთი, რაც ერთადერთი სასტავი ვიყავითო რო 3-ნი წავედით და არა ორნიო, ავედით ისევ პწიცეფერმებთანო.

ნუ რატო 3-ნი? – ეს ისტორია ორჯერ აქვს მონაყოლი 7-ს და ორჯერვე ხაზს უსვამს იმას რო რაცია არ ჩაურთავს ღამით, არ ჩაურთავს დილით და მარტო პწიცეფერმებთან იმის აღმოჩენის მერე რო არავინ არ არი ჩართო. სავარაუდოდ ამაზე იასნია მაგარი ეჩხუბა მეთაური, ნუ 18 წლის ბიჭს რომელსაც ანდობდნენ რაციას და რომელიც უკვე მე-5 ვიხოდზე იყო ალბათ, ვდრუგ ეგეთი სისულელე მოუვიდა რო ზედმეტი თავდაჯერებულობისგან არ ჩართო რაცია დანიშნულების ადგილზე მისვლამდე, არადა იასნია მეთაური ენდობოდა და ელოდებოდა მისგან ინფორმაციებს და არ ითხოვდა გადამოწმებებს რო აბა ჩართე აბა გამორთე, როგორც რეზულტატი ცხადია რო რახან პწიცეფერმებთან მარტოები ავიდნენ – ყველაფერი უფრო ადრე დაიწყო და ამათმა არ იცოდნენ, ხოდა ალბათ შედეგად წიპა “დასჯილი” იყო და რაზმის მეთაურმა “არ გენდობიო”-ს ფარგლებში წაიყოლა თავისთან ერთად მესამე კაცად, რაღაც ასეტი ალბათ.

ხოდა მოკლედ ავიდნენ 3-ნი ამ პწიცეფერმების წინ სოფელთან, იქ არიან მესნები ყველანი, რო გვიტევდნენო პულემიოტებითო და RPG-ებითო, ეს RPG-ები რატო იყო ასე მნიშვნელოვანი და საშიში პეხოტისთვის ვერ მივხვდიო მარა ნუ კაიო, მოკლედ გამოგყვარე, დავკარგეთ პოზიციაო, ნუ ჩვენც მოვკრიბეთო ეს ხალხიო და წავედით პწიცეფერმებისკენო, ესეიგი ეს პწიცეფერმები იყო ეგეთი ბეტონის კედლით შემოღობილი ტერიტორია შუაში პარალელურად მდგომი რამდენიმე გრძელი დაბალი შენობით რა, ადვილად წარმოსადგენია მოკლედ, შევედითო ღობის იქეთო, ნუ ცოტა ისე ფრთხილად გავიარეთო და პწიცეფერმების მერეო მოკლედ იყო ეგეთი გრძივი გორაო, ერთი ნუ 50-70 მეტრა სიმაღლეში, ხოდა იქ გვქონდაო მესნებმა პოზიციებიო ზედ იმ გორაზე გათხრილი სანგრები და იქედან გამოგვყარეს პულემიოტებით და რაკეტებით გვიტევდნენო.

ეს გორა ჩვენი მხრიდან არი ეგეთი მდელოო, პრიამა ვერ ახვალ შანსი არ არიო და ის აკოპები ჩვენგან არი ნუ 200 მეტრაში წინ და ზემოთო რა ეგრე კარგად ვხედავდთო, ადვილი წარმოსადგენი ლანდშაფტია მოკლედ: მინდორი ზედ პწიცეფერმით და მინდვრის ბოლოში მინდორი გრძელდება მინდორის ტიპის გორით – ზედ კიდე აკოპები იყო.

ხოდა ამ პწიცეფერმების ბოლოში შევიკრიბეთო, და მოქუჩდა ხალხიო, ჩვენი მეთაური რაღაცას ჯოხით ხატავს მიწაზეო, ნუ იდეა ის არი რო გავიდეთ ცოტა გვერდით, იქედან ავიდეთ ამ გორაზე და მერე გვერდიდან გამოვწმინდოთო.

ხოდა ნუ ეს მოქუჩებული ნაროდი რო დგას – მე ვიდექი სახით გორისკენო, და უცებ დავინახე ეგეთი ლამაზი სურათი, შავი ბურთი და გარშემო განათებული თეთრი ორეოლი და მოფრინავსო… ნუ რპგ.

ხოდა მე იასნია გადავხტი სადღაცასო და ნუ ჩვენ რეაქციაზე ალბათ კიდე მიმოიფანტა ხალხი ცოტა აქეთ იქეთო მარა მაინდამიანც ვერავინ ვერ გავასწარითო და ეს რაკეტა კიდე დაეცა პრიამა იმ კრუჟოკის შუაში სადაც იდგნენ, 1-მა გაიკაწრა მარტო ხელი, ისიც ალბათ რო ხტებოდა მაშინ ცუდად დაეცა, ი ვსიო.

დალშე საბოლოო ჯამში გავიდნენ გვერდით, ავიდნენ იმ მთაზე და უბრძოლველად დაიბრუნეს “პოზიციები”.

და ასე ბევრი წვალების გარეშე დავიბრუნეთ ყველა პოზიციეიბი რომლებიც ჩვენ სექტორში დაიკარგაო საბოლოო ჯამში.

ხოდა არ ახსოვს ზუსტად რა მომენტში გაიგო, მარა სანამ შტაბში მივბრუნდებოდითო უკვე ვიცოდით რო ამასობაში ტამიშთან გაგვჭრესო.

მანამდე არაფერი არ იცოდნენ დესანტის შესახებ, ანუ ამათთან აქ იყო უამრავი პატარა შეტევის იმიტაცია და გაერთნენ ამითი, ამასობაში იქ გადმოჯდა დესანტი, ნუ პრინციპში ტამ 20 კაცი რაზე მოცდა სულ ერთია.

ყველაზე დიდი დანაკარგები კი დუშეთის იმ შინაგანი ჯარის ნაწილს ქონდა რომელიც ტამიშის ჩრდილოეთით ზუსტად იმ ადგილას იდგა მთელი ეს ამდენი ხანი სადაც 7-ს მაშინ MTLB-ს ისტორია გადახდა.

ნუ დალშე შტაბიდან უკვე გაგვიშვესო ტამიშისკენო, მანამდე გაშული იყოო… სახელს ვერ ვიხსენებ დშბ, რაღაც ასეთი, მოკლეს შინაგანი ჯარის რაღაც სპეცნაზი თუ შ.ს.ს სპეცნაზი რომელიღაცა, ხოდა იმათ უნდა დავმატებოდითო, პრიამა ვიარეთო ტრასით, მერე ნუ უკვე რო ცოტა დაცხა გადმოვედითო, ნუ მარცხნივ მთებია, მარჯვნივ მინდვრები, იტოგში ისევ გზით იარეს უკვე დშბ -მდე, რომელსაც ბევრი დანაკარგების გამო დალშე ბევრი ინტერესი აღარ ქონდაო იქ ეომა, პლიუს ეტყობა ვიღაც ჭკვიანი დაფიქრდა რო აქ ესეთი ამბავი თუა სოხუმზე არ წამოვიდნენო და მოკლედ გამობრუნდნენ უკან დშბ-სთან ერთად და გადაწყვიტეს რო მოდი იქედან გაგვხსნანო (ვსმისლე ოჩამჩირეს მხრიდან)

ხოდა თვითონ მაგრა ეგონა რო სოხუმზე შეტევა იქნებოდა მაგ დროს, მარა არ იყო და რაც იყო მცდელობები აშკარად არაფერი სერიოზული.

ხოდა მეორედო ზუსტად მასე აიღეს სოხუმიო, ისევ ჩაკეტესო და უკვე ხიეს სოხუმზეო.

ნუ დესანტზე ლაპარაკისას რო როგორ ვერ გაიგეთ ჩემი დროზე, სანამ ისენი დალაგდებოდნენ, ნუ მისი ვერსიაა რო არავის არ გაუგია იმენნა რო დესანტი იყო, პროსოტ წავიდა ურალი, არ დაბრუნდა მეორე მხარეს არ გასულა, წავიდა მეორე, ისევ, ხოდა ბოლოს ვიღაცამ იყნოსა რო რამე ხო არ ხდება და სანამ კრუგომ ალიაქოთი იყო უფრო საინტერესო ამბებიც იყო გარშემო და…

კითხვაზე რამდენი კაცი იყო დშბ, ნუ 60-70, თქვენ? – ნუ 20-ზე ნაკლები.
კითხვაზე: რა უშლიდა რუსებს იქედან პრიამა ტრასით დაწოლილიყვნენ და ევლოთ სოხუმამდე და სოხუმში – არაფერი

რატომღაც ისევ იწყებს ლაპარაკს რო სოხუმზე თუ შეტევა მოვიდოდა – მარტო იმ ჩრდილო მთებიდან, რატომ – იმიტომ.

უბრალოდ იმიტო რო ეგრე ხდებოდა, ის რო ქვემოდან უცებ შევარდნილი დესანტი და იქ სუ სხვანაირად დატრიალდებოდა სიტუაცია – აზრად არ მოსვლიათ არც მაშინ, არც ეტყობა რუსებს… ისევ ეს რაღაც უსიტყვო მოლპარაკება საიდან “მოსულა” ომი და საიდან არა.

ნუ აქ ეს ისტორია ასე მთავრდება, გახსნამდე იყვნენ იქ, მერე რო გაიხსნა – კიდე დარცნენ იმავე პოზიციებზე, არაფერი არ ხდებოდა და მერე გამოვიდნენ.

შემდეგ პოსტში იქნება მისი აზრით ერთადერთი აზრიანი შეტევა რომელსაც მართლა ქონდა სტრატეგიული მნიშვნელობა და რომელშიც მიიღეს მონაწილეობა.

და ასევე რამდენიმე პატარა ისტორია.

სად იქნა გადაღებული რამდენიმე ომის ვიდეო

დღეს ფორუმზე შევმუღამდი და რამდენიმე ვიდეოს გადაღების ადგილი გამოვიძიე გუგლის რუკებით და ადგილზე საკვანძო ობიექტებით… ნუ მეხერხება და მომკალით…

ყველაფერი დაიწყო რუსული “დოკუმენტური ფილმით” რომელშიც აშკარად “ჩატენილი” იყო ბევრი სხვა და სხვა კადრი და ბევრი რამე ნე სტიკოვივალოს, ხოდა “ღრუსების დედაც”-ის მაგიერ ვიფიქრე მომეძებნა მტკიცებულებები რო ვიდეო შეთითხნილია. ტაკ ვოტ ვიდეო:
http://rutube.ru/tracks/2240913.html (იგივე ქართულ სერვერზე: http://www.allshares.ge/download.php?id=7CA5B23528)

და მისი გარჩევა:
ზუსტად ვიპოვე ადგილი სადაც ეგ ვიდეოა გადაღებული:
http://www.wikimapia.org/#lat=42.2147999&lon=43.9574951&z=18&l=0&m=b

ი ტაკ მაგ ვიდეოს რაზაბლაჩენიე:
ისტორია იწყება და გრძელდება ხრულოვის თემაზე, ყვება ჟურნალისტი რომელიც “მის გვერდით იყო ზასადის მომენტშიც”

გახსოვთ ეგ ისტორია? – ერთ ბეტეერში ვიჯექითო, მეო, ხრულოვი და კიდე 2 ოფიცერი, გადმოვხტითო, ქართველი ქალი ჯარისკაცი პადსტვოლნიკით, დაჭრილი ხრულოვი კანავაში, სროლები 2 მეტრში და ა.შ.

ეხლა ვუყურებთ ვიდეოს: იწყება კადრებით როგორ ხელმძღვანელობს ხრულოვი რაღAც ბრძოლას სადღაცას. მერე დავახვიეთ უკანო, მარა უკან არ წავედით – მოვუარეთ და… და კამერა იცვლება რაღAც “ლურჯი დაკრავს” ხარისხის კამერაზე, იღებენ გადაადგელებას, ჩვენი მიტოვებული ტანკის აფეთქებას (ეს 9-ში იყო ვაფშე?)

დალშე იგივე კამერა იღებს როგორ უხვევენ BMP-ები აი ამ პავაროტში:
http://www.wikimapia.org/#lat=42.221665&lon=43.9560896&z=18&l=0&m=b

მერე კამერა ხტება სცენაზე როგორ მიუყვება კოლონა აი ამ კედელს და ხედავს ჩამონგრეულ ანგარს და ხეების ქვეს გრძვის სახლს და აშკარად რაღAც მეტალალომის საწყობს:
http://www.wikimapia.org/#lat=42.217287&lon=43.9571196&z=18&l=0&m=b

და მერე რატომღAც, გაუგებარია რატომ იმიტო რო კიდე 100 მეტრა და ბრძოლა დაიწყებოდა, მარა რატომღაც კადრი წყდება და მერე ხტება ბრძოლაზე, როგორ გადმორბის კაცი ბეტეერიდან, მიუყვება ბეტეერს მოფარებულად, როგორ დგას ვილისი შუა გზაზე და ეფარება იმას 8 კაცი.

ხრულოვი, რომელიც კამერასთან ერთად უნდა გადმოხტეს – ისტორიიდან ქრება, სად ახვევენ დაჭრილ ოპერატორს – უცნობია, ბრძოლის ინტენსივობა – აშკარად არაა ის რაც უნდა იყოს, ამავე ჟურნალისტის მონათხრობით თავის დროზე ხრულოვის ჩასაფრებისას – არც მანძილებია ის, კამერამ საკმაოდ იმოძრავა იმისთვის რო ადგილი ზუსტად დამედგინა, შორს ჩანს ნახევრად დანგრეული კორპუსი რომლიდანაც სავარაუდოდ მოდის სროლა(თუ ვილისს ამოფარებული ხალხით ვიმსჯელებთ)

და არც ეს ქუჩაა “ულიცა გეროევ” (და არც ცხინვალის ცენტრია იასნია ეს ადგილი)

მერე გადომვდივართ თანამედროვე დროში, გვაჩვენებენ აშკარად სპეციალურად დაგდებულ დახეულ კურტკას. და კედლის სტიკის კუთხეს, რომელიც ნამდვილად იგივე ადგილია – გზაჯვარედინის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, დაჟე ერთი ცალი, კუთხის, გადაქცეული სინკარი ჩანს გუგლის რუკაზე (როგორც უფრო “ნათელი” სეგმენტი კუთხეში)

და აი აქო იჯდაო 3 ქართველიო, გრანატით ამოვიღეთო, მერე იქვე – რატომღაც, მიგორდნენ დაჭრილების ამოსაყვანად თურმე, და კიდე ვიღაცამ ისროლა თურმე იქედან.

ტაკ ვოტ ეგ ყველაფერი არი პირველად ვიდეოში ვილისიდან 5 მეტრაში წინ და მარჯვნივ, იქ რო ვინმე მჯდარიყო – ის ვილისი გაიპარსებოდა 1 წამში… სროლა კი აშკარად შორიდანაა ვიდეოში და არა ინტენსიური.

მთელ ამ თცხრობაში ხრულოვი, მისი დაჭრის ამბავი და ყველაფერი ამის ირგვლივ – ავიწდებათ. და ოპერაციაც უცბად ხდება… აი ზუსტად იმ მომენტიდან როცა “მოლურჯო” სიომკა იწყება, ხდება “მირატვორცების გამოყვანის” ვიდეო…

მერე დაჟე ერთი ბიჭი ინტერვიუში რო ყვება რო “მკითხაო რამდენი ხართო და მე ვუთხარი 200-300 კაციო, კი მარა როგორო 20 წახვედით და ამდენი ბრუნდებითო?” – ზუსტადაც რომ, ვიდეო – არის მირატვორცების გამოყვანის ვიდეო, ხრულოვთან და იმ ისტორიულ ჩასაფრებასთან კი არაფერი საერთო არ აქვს, სკარეე ვსივო ვიდეო გადაღებულია იმ მედიკი ბიჭის მიერ, რომელიც ასევე სიამრტლეს ყვება და არსად არ ამბობს რო ხრულოვი დაჭრილი იყო ან რამე, არადა მედიკია… მერე ვილისიდან როა გადაღებული ვიდეო როგორ მიქრის – იგივე კამერაა აშკარად…

საინტეროსოა რას ამბობს ის მეტყვიამფქვევე, რომელიც აშკარად სხვა რამეს ამბობს და სხვა რამე ისმის კადრში.

დანარჩენებიც არცერთი არ ამბობს რო ხრულოვთან რამე კავშირში იყო (გარდა იმ ოფიცრებისა რომელიც ვიდეოზე თავიდანვე ლაპარაკობენ)

გინდათ ჩემი აზრი?

ლურჯიანი ვიდეოს პირველი ნაწილი არის როგორ შედის ბე-ემ-პეების რაღაც კოლონა სამშვიდობო ძალების ბაზისკენ, სავარაუდოდ ვაფშე ომის დაწყებამდე, იმიტო რო მერე ის ბეემპეები სადღAცას ქრება და ბრძოლისას ფიგურირებს მარტო 1 ცალი ვილისი და 1 ბეტეერი.

ჩემი აზრით იგივე ადამიანმა, მედიკმა სავარაუდოდ გადაიღო ეგ ვიდეო რამდენიმე დღით ადრე, მერე 1-2 დღის მერე მირატვორცების ბაზაზე მიბრუნებისას – გადაიღო უკვე მეორე ვიდეო როცა მოყვნენ ჩასაფრებაში. და ისროდა რამდენადაც მე ვიცი არა ჩვენი ქვეითი ჯარი მანდ არამედ ჩვენი ტანკები ზემოდან… (გაბოლილი გარშემო სიტუაცია და ვილისის უკანა ხედი აშკარად აი იმ ჩამონგრეული სინკარის სიახლოვიდან გადაღებული ზუსტად იმას მოწმობს რო რაღაც აფეთქდა იქ და რო იმ სინკარის გვერძე 5 მეტრაში არაფერი ქართველები არ იწვნენ… არი მომენტში ლურჯი გადაღებისას უცებ კადრი ძალიან ახლოს ვილისიდან)

თავის თავად ხრულოვთან ეგ ისტორია ვაფშე არაფერ შუაშია.

ხრულოვი “ჩაიხოცა” სადღაც სხვაგან, და ჩაიხოცა სასტიკად, დაიჭრა, ჩავარდა კანავაში ჟურნალისტთან ერთად – მარა ეს იყო სადღAც სხვაგან.

ვოტ ტაკ ვოტ.

ეს კონკრეტული კოლონაც(ლურჯი გადაღებისას) და ის 20 კაციანი (ბეტეერი + ვილისი) რაღAც შემდაგენლობაც მოძრაობდნენ არა “ცხინვალის დასაბრუნებლად” არამედ მირატვორცების ბაზისკენ – ცხინვალის პრაქტიკულად გვერდის ავლით.

ხრულოვი სად მოძრაობდა და რას აკეთEბდა სინამდვილეში იასნია უცნობია, ფაქტია რო ამ ვიდეოსთან არაფერი კავშირი არ აქვს მის ისტორიას.

ამის მერე მომივიდა მუზა და კიდე რამდენიმე ვიდეო მივაბი ტერიტორიას:

მათთვის ვისაც არ ჯერა რო ჩვენები ცხინვალში იყვნენ. და კიდე იმ რუსებისთვის “ცხინვალის მისადგომებზე რო გაAჩერეს ქარტველები და ა.შ.”
აი ყველასთვის ნაცნობი ვიდეო: http://www.myvideo.ge/?video_id=295579
აი ადგილი: http://www.wikimapia.org/#lat=42.2214782&lon=43.9628971&z=18&l=0&m=b

გადაღება საიდანაც მიდის ის კობრა შემოდის მაგ მოედანზე სამხრეთიდან, წინ ჩრდილოეთით ჩანს კიდე კობრები დალშე, მარჯვნივ მოხვეული აქვს 2 ტანკს (ანუ აღმოსავლეთით აქვს მოხვეული)

ვიდეოს განმავლობაში კობრა შემოდის მოედანზე და ასევე უხვევს მარჯვნივ – აღმოსავლეთით.

გზაჯვარედინზე მარჯვენა ზედა შენობა (ანუ ჩრდილო აღმოსავლეთი შენობა) დაჟე ზედხედიდან ამოიცნობა იმ შენობად რომელიც ვიდეოშია (ვიდეოს 1:02 წუთზე კარად ჩანს ეგ შენობა და გუგლის რუკაზე კიდე დამრეცად გადაღებული გადაფრენაა და ასევე გაირჩევა ფასადის დეტალები…) დანარჩენი შენობებიც ამოიცნობა ზემოდან მარა ძირითადი პრივიაზკა შენობების განლაგებით და მოედნის ფორმით მოგიწევთ.

კიდე ერთი მიბმა:
აი ვიდეო: http://www.myvideo.ge/?video_id=269148
და მე მგონი ეს არი არა შესვლის, არამედ ცხინვალიდან ერთ-ერთი მორიგი გამოსვლის ვიდეო და არი გადაღებული აი აქ (მოძრაობა ხდება ჩრდილოეთიდან სამხრეთით), რატო იყო რამდენიმე შესვლა და გამოსვლა – არ მკითხოთ, არ ვიცი, კითხეთ ვინც მაგ გადაწყვეტილებებს იღებდა იმას.
http://www.wikimapia.org/#lat=42.2134689&lon=43.9624143&z=17&l=0&m=b

აი ისევ იგივე ცხინვალიდან გამოსვლისკენ მოძრაობა გადაღებული კიდე სხვა მობილურით:
http://www.myvideo.ge/?video_id=271835

აი გადაღების დაწყების ადგილი რუკაზე:
http://www.wikimapia.org/#lat=42.2152965&lon=43.9625108&z=17&l=0&m=b

დალშე მოძრაობს სამხრეთით და ხვდება ამ ადგილზე ისევე როგორც წინა “გამოსვლის ვიდეოს” ავტორი:
http://www.wikimapia.org/#lat=42.2133338&lon=43.9622319&z=17&l=0&m=b
(სავარაუდოდ ეს “გამოსვლის” მომენტი არის 8-ში დღის 3 საათზე რო “კორიდორი მივეცით” იმ დროს გამოსვლა ჩვენი შენაერთების ცხინვალიდან…)

ე.წ. მშვიდობისყოფელების მედპუნქტში გადაღებული ვიდეო:
http://www.youtube.com/watch?v=3bubfs9Iz_k
მიბმა:
http://www.wikimapia.org/#lat=42.2079102&lon=43.9559126&z=18&l=0&m=b
აი აქ დგანან და გვერძე რო სახლს დეშეკა ხვდება მარჯვნივ(აღმოსავლეთით 30 მეტრაში) რო სახლია ეგ არი. ჩვენები ისვრიან სამხრეთიდან, მანდ გზა გადის ცხინვალში შესასვლელი და ალბათ ვინმემ ისე ძეძგვა გზიდან პრიამა, მაქედანაც მირატვორცებიდან 1-2 კაცი ატკაცუნებდა (ყვირის კიდეც ზემდეგი ნუ ისვრითო) – ხოდა ჩვენებმაც დაუბრუნეს ისე რაძი კაიფა ალბათ…

და ამჯერად სურათი:
http://sites.google.com/site/afivedaywar/Home/getanklosses/getank1
ეს არი ის ცნობილი კადრების “პოსტ ფაქტუმი” ტანკი და გვერძე BMP რო იწვის. პრობლემა იმაშია რო… სამივე ტრანსპორტი დგას ცხვირით სამხრეთ-აღმოსავლეთისკენ… და უკანა ტანკით თუ ვიმსჯელებთ სამივე მოვიდა დაჟე არა ზარის გზიდან, არამედ “მოკლე” მოსაჭრელი შარა გზიდან რომელიც ადის მოკლეზე და უერთდება ზარის გზას ისე რო მინიმალურად გამოდის ქართველების მხრიდან სასროლად ყველაზე გახსნილ გზის ნაწილზე…
აი ამ, თქვენთვის უკვე კარგად ნაცნობ, ადგილას არის ეს სურათები გადაღებული(ძარის გზის გადასახვევი ცხინვალიდან)
http://www.wikimapia.org/#lat=42.2218636&lon=43.9561325&z=18&l=0&m=b

რამაც შეიძლება გვაფიქრებიოს რო ან ეს ტექნიკა ქართული არ არის (ეს ვერსია არსებობს პირველივე დღიდან) – და მაშინ მათი განლაგება და მიმართულება მარტივად აიხსნება. ან ქართულია და მაშინ მანდ, მაგ პოზაში რას აკეთებდნენ – უცნობია, მითუმეტეს როგორც რუსები ამტკიცებენ ეგ მანდ 8-ის მერე გდია, 8-ში ჩვენებს ცხვირით უკან რა ესაქმებოდათ? ( იმავე 8-ში არის ის ვიდეო შუა ცხინვალში რო მოძრაობს ჩვენი კოლონა სროლით…)

და რაც მთავარია:
რუსების მტკიცებით ის ვიდეო, რომელიც სუ თავში დავდე და რუსების “დოკუმენტური ფილმიდან” -აა, სდაც ზუსტად ამავე მოსახვევში უხვევენ რუსული BMP-ების კოლონა, გადაღებულია 9 აგვისტოს. და ვიდეოში არ არის ეს ტანკები და დამწვარი ბეემპე!
ანუ ან ეს ტექნიკა აიწია მერე, ან თუ 8 აგვისტოდან მანდა გდია – მაშინ ის ბეტეერების კოლონის ვიდეო გადაღებულია 8 აგვისტომდე (ანუ ომის დაწყებამდე) და ჩასაფრების ნაწილი ვიდეოსი – უკვე შემდეგ. (რაც ზემოთ ვივარაუდე კიდეც)

ამ მომენტისთვის მეტი ვერ მოვასწარი, მაიტათ საინტერესო ვიდეოები სადაც რამე მაინც ჩანს და მივაბათ ასევე ტერიტორიას. (ასე მაგალითად წეღან მივაბი ვიდეო სადაც ცხინვალში ე.წ. მთავრობის სასახლესთან მოძრაობს ჩვენი ჯარი, მარა მიბმა არა დამაჯერებელია, ანუ არ არის 100%-იანი ორიენტირები და ამიტო არ ვდებ, ჯობია მარტო ნაღდები იდოს და მკითხველმა იცოდეს რო რაც დევს – სტოპროა)

მოხალისეობა საქართველოში

ეს პოსტი ეძღვნება პრაქტიკულად ყველა კაცს(და ასევე ქალს) რომლებსაც უფიქრიათ მოხალისეობაზე საქართველოს პირობებში.

უამრავი მილაპარაკია გარშემო ადამიანებთან იმაზე “რას აპირებენ ომის შემთხვევაში” – ომამდეც და ომის შემდეგაც, ომამდე თემა უფრო “რას ვაპირებთ” იყო, დღეს უფრო არი თვითონ რას აპირებენ – ომამდე დაახლოებით საერთო აზრი გვქონდა, დღეს კი ამ პოსტში ავხსნი ჩემს დამოკიდებულებას.

აპრიორი უნდა დავუშვათ რო ყველა ვინც ამბობს რო “ომის შემთხვევაში მოხალისედ წავა” – არ ტყუის, ეშინია მარა აქვს მზაობა გადალახოს შიში(ყველას გვეშინია იასნია ეს ვაფშე აქსიომაა) – და რო არ ტყუის და ჯიპით წითელი ხიდისკენ გაქცევას არ ფიქრობს სინამდვილეში.

ი ტაკ მოკლე მიმოხილვა რო გავაკეთო განვლილი ომის დროინდელი მოხალისეობის ინსტიტუტის:

იყო ძალიან ბევრი ხალხი კომისარიატებთან, სიები და ჩაწერა.
იყო “ძველი მებრძოლების” გაერთიანებების შეკრება, სიები და ჩაწერა.
და იყო საკმაოდ ცოტა (მე ლიჩნა გამიკვირდა იმდენად ცოტა) – რეალურად მისვლა და მებრძოლ ნაწილებში შეკვეტება.

იასნია მოვყვები სამივეს მაგალითებს და ა.შ. მარა მანამდე მინდა დავიწყო თეორიით იმის შესახებ რა არის “ხალხურ” გაგებაში მოხალისე და რატოა პრობლემა ასეთი მოხალისეობა ჩვენ ქვეყანაში:

მოხალისე არის ადამიანი რომელიც თავის ნებით, იდეაში დროებით, ეწერება სამხედრო სამსახურში. ანუ მოხალისე მაინდამაინც არ ნიშნავს ადამიანს რომელიც მაინდამაინც ფრონტზე ეთხრება, მოხალისე ნიშნავს ადამიანს რომელიც მიდის კომისარიატში და ამბობს რო მზად არის შეასრულოს სამხედრო სამსახური მანამ… და “სანამ”-ი რა პრინციპით დგება მე პირადად ზუსტად არ ვიცი. სამხედრო სამსახური კიდე შეიძლება იყოს როგორც ტრივიალური მომარაგება, ასევე რაიმე ზურგის ობიექტის მოწყენილი დაცვა და ა.შ.

ყველა “გრაჟდანსკისთან” ამ თემაზე საუბრისას საკითხი მიდის შემდეგ გამაოგნებელ პუნქტამდე:
“ჯარში მე ვერ წავალ – ოჯახი, პროფესია, კარიერა და ა.შ. – რეზერვისტად წავიდოდი მარა არ მივყვარვართ(ყველა პაგალოვნა არ მიყავდათ… ცალკე ვიბაზრებ მერე იმათზე ვინც წაიყვანეს, ცალკე კლასია კიდე), ხოდა ომი თუ იქნა ძმაო – ჩავეწერები მოხალისედ, გამიყვანონ სადმე – მავარჯიშონ 2 კვირა, მომცენ იარაღი, აღჭურვილობა და ვიომებ ჯიგრულად, მარა ეს მთავრობა მაგის გამკეტებელი არი ეხლა მითხარი? – ხო ვიცი არა უნდა გადამისროლონ ეგრევე ფრონტზე და მოვკვდე ტყვილა და არც ქვეყანას გამოვადგები და არც აზრიანს გავეკეთებ რამეს და რა ვიცი…”

არის ხოლმე კიდე კატეგორია რომელიც ბოლო დაბოლოებას “ყლაპავს” და პროსტო “მზად არის გაიაროს 2 კვირიანი მოხალისის მომზადების კურსი, მიიღოს იარაღი და აღჭურვილობა(რო ჩაეძიები “ბრონიკი და კასკა”-ც შედის ხოლმე იასნია, თანაც “აუცილებლად” და თუ არ შედის “მთავრობა ყლეა რას მოგცემს ეგ…”) და მერე იომოს”

ასე არის უამრავი ჩემი მეგობარი, რომლებიც ძალიან კარგი ხალხია და ვერ დაადანაშაულებ რო ან ქვეყანა არ უყვართ ან რამე მინუსი აქვთ კაცობაში.

ჩემი აზრით საქმის ვითარება იმაშია რო ყველაფერი დაიწყო მეორე მსოფლიო ომიდან, ჩვენ ყველა, გაზრდილები ვარტ მეორე მსოფლიო ომზე. ყველა უკლებლივ, ჩვენ ტვინში ომი – აისახება როგორც მეორე მსოფლიო. ყველა სხვა ომი არი რაღაც გაუგებრობა, გაუანალიზებელი ხოცვა ჟლეტვა, რემბოების ხანა, ყაჩაღების სამყარო და სხვა გაუგებარი “რაღაცეები, რაც ომი არ არი და მაგაზე რა გითხრა ძმაო ეხლა…”. ამ კონტექსტი არის ხოლმე ფრაზა “თუ აფხაზეთი დაიწყო ძმაო და დედისტყვნა იასნია შევეცი ყველას კაცო ამათ შევაკვდები???”

ი ტაკ ვოტ ვამ ვსემ აბლომ, ყველას, ვინც ჯერ ეწერება, მერე ზარს ელოდება, მერე 2 კვირა ტრენიროვკის იმედი აქ, მერე აღჭურვილობის და მერე “აზრიანად გადასროლის” და ფინალში ეპიკურ ბრძოლებშია მარტო სიცოცხლის გამწირავი:

საქართველო სულ 2 ნაბიჯია, მე რო რუსეთი ვიყო და ავდგე და კაცურად მოვინდომო 12 საათში სუ ავიღებ, თავის აჭარიან, კახეთის უდაბნოებიანა (და მერე იფიქროს თურქეთმა მხიოს უკან თუ არა…)

2 კვირა კი არა დღეს ვფიქრობ და მზად ვარ რო 2 საათში იქ ვიყო სადაც ვაპირებ რო ვიყო ომის შემთხვევაში, იმიტო რო მორჩება მარტივად მანამდე ყველაფერი.

ბევრ ქალაქელს ეს უბრალოდ არ ესმის, ბევრისთვის “დამღლელი გზა თბილისიდან ბათუმამდე” საკმარისად გრძელი და დიდია, ბევრისთვის ფეხით გადასვლა ტამ “მანგლისიდან რკონამდე” წარმოუდგენელია…

ბევრს დღემდე არ ჯერა, დაჟე გორელებს!! – რო კარალეთიდან არგვიცამდე ფეხით სპაკოინნად ვიარე 4 საათში, მერე იქ ბევრი ვიძრომიალე და უკან გორამდეც 80% ფეხით გამოვედი, ერთ დღეში. არაფერი არ არის საქართველო, ვაფშე არაფერი არ არი ზომებში, ცხინვალიდან გორამდე მანქანით 20 წუთის გზაა, ახალგორიდან მცხეთამდე? – თქვენით მითხარით მე ნამყოფი არ ვარ და არ ვიცი.

კი – ბრძოლებით, მუდმივი შემაჩერებელი ბრძოლებით – იასნია საათები უნდა (სერიოზული ნაჟიმით) და დღეები “რუსულად ხალხურად ჰაი ჰარალეზე”, მარა 2 კვირა???

და ის 2 კვირა წვრთნები სად უნდა ჩატარდეს? – თურქეთში? – თუ ნიუ-იორკში? – იმიტო რო საქართველოს მთელი ტერიტორია უცებ ხდება ბრძოლის ველი, როგორც ყველამ ნახა, სად არი მანდ “საწვრთნელი ბანაკის” მოწყობის ადგილი, წემ ბოლეე საუბარია მოხალისეების მასობრივ და ანუ ათი და სასურველია ასობით ათასი კაცის მომზადებაზე…

იმაზე რო არაფერი ვთქვათ – ვინ უნდა გაწვრთნას ეს ხალხი ომის დროს?

ანუ 200 000 კაცის გაწვრთნას სუ დაჭირდება ჩვენი ჯარის ყველა ჯარისკაცი უკლებლივ, და ყველა უნდა იყოს ინსტრუქტორის დონის ხო ხვდებით რო ჯგრო აიღოს და გაწვრთნას.

ანუ ამას მშვიდობიან დროს ვერ მოვახერხებთ 2 კვირაში და მიტუმეტეს ომის დროს ვის ცალია ამისთვის?…

“აბა უვარჯიშებელი და მოუმზადებელი სად წავიდე შჩმმა, იარაღიდან მე არ მისვრია, ლოგინიდან რო ვდგები ქოშინი მეწყება და მე რა უნდა მაომონ ღადაობ? – გამაგორებენ ტყუილა ტო”

ცალკე ბაზარია რო ზოგი აღიარებს რო იმდენად კარგად არი ამოფარებული ასეთ ატმაზკებს და იმდენად კარგად გაიაზრა რო “ჩვენ მთავრობას მაგის ტრაკი ტო??” – რო კარგად იცის რო არაფერსაც არ იზამს და კაკ რეზულტატ არც მორალურად მზად არ არი და იმასაც კი აღიარებს რო “კაი რა ტო, ეგრე მოუმზადებელს კიდე ახლოს რო ტყვია ჩამიწუილებს იასნია რო გავაჯვამ კი არა წითელი ხიდის იქეთაც ვერ მიპოვნიან ისე დავითესები ტო. მომეცით ძმაო ბრონიკი, კასკა, კაი სნაიპერკა და მომამზადეთ კარგად და ბოზიშვილი ვიყო ვიომებ ზაიცევევით და თუ ძმაო ტრაკი არ გაქვთ – უნდა ტრაკი დააყენოთ და მოეშვათ რა”

პრობლემის გადაწყვეტა რეზერვისტების ინსტიტუტში იყო.

რომელიც ჩაფლავდა, და არაა ეს მარტო მთავრობის ბრალი, იმის ბრალია რო ჩვენი “მოხალისეები” ასეთი გენიოსები არიან, როგორც რეზულტატი არ გაიაზრა არავინ რო რეზერვისტები ერთადერთი საშუალება იყო ეს 2 კვირიანი მომზადება რამენაირად ომამდე – მომხდარიყო.

ყველა რეზერვისტებს მიუდგა როგორც “სავალდებულო ჯარის” ჩანაცვლებულ ვარიანტს. როგორც ყლეპროჭაობის ახალ საშუალებას.

ჯარისკაცონაბას 18 დღით თამაშით კარგ შესაძლებლობას (და ჯარისკაცობანა არის ის რასაც ტელევიზორში უყურებს ხალხი, ტელევიზორში უყურებს იმას რაც პოპულარულია, პოპულარულია ან ფილმები მეორე მსოფლიო ომზე, ან რუსული ვაფშე გულის ამრევი სასირეთი ჩეჩნეთზე – ორივედან დასკვნა არი რო ჯარი არი რო უნდა იჯდე, ყვერები იფხანო, იჩალიჩო სასმელზე, ეცადო არაფერი არ გააკეთო და მერე მაინც გადმოგისვიან ნორმანდიაში და გმირულად იომებ, ან შეხვალ ჩეჩნეთში და იქნები ძაან ძერსკი ბაევიკი, და წინასწარ რო ამას ვარჯიში ჭირდება ეს ფილმებში არ ჩანს და არა აქტუალურია იასნია…)

შედეგად რეზერვისტებში ჩაწერილი, ძალით უნდა ვაღიაროთ, ხალხის 50%-მა ვერ გაიგო რა აკეთა ვარჯიშებისას და არ გაიგო, არც არაფერი ისეთი არ აკეთა და ომის დროს 60-70%-ზე მეტი დაიმალა…

ასე მაგალითად ძალიან გულის ამრევია ისტორია ტიპზე რომელიც გაიწვიეს რეზერვისტებში, თავისით იასნია არასოდეს ჩაეწებოდა, მარა ეგეთი ცანცარა და აქტიური კლიენტია, უცებ გაძვრა გამოძვრა, გაიჩითა RPG-შნიკად და ე.წ. წვრთნებისას საერთო ჯამში იმდენი იჩალიჩა რო 7 ჭურვი ისროლა! (7 ჭურვი ზოგ პროფესიონალ რპგ-შნიკს არ აქვს ნასროლი ვარჯიშებზე…) – ნუ ჭურვების ფასზე და სხვებისთვის წართმეულ გამოცდილებაზე რო გავჩუმდეთ… ომის დროს დედამისთან ერთად სახლის სარდაფში იმალებოდა და იასნია არც უფიქრია შეკრებაზე მისვლა ან რამე და ჩესნადაც აღიარებს რო ეშინია და კიდია რო მშიშარაა…

მთავრობამ რეზერვიზმისგან გამოიტანა დასკვნები რო “გამოუცდელები იყვნენ” და აკეთებს რეზერვიზმის ახალ სისტემას – სადაც ხალხს 3 თვით გაიწვევენ, მე პირადად, ჩემი გადამკვდარი მილიტარისტობის მიუხედავად 3 თვიანშიც ვერ წავალ, ომი ომია – ომში როგორც წავედი ისე წავალ და ოჯახს მოუვლიან მშობლები და ვინც დარჩება, მკიდია მერე, მარა მშვიდობიანობის დროს 3 თვით ვერ მოვწყდები ვერც პროფესიას, ვერც პასუხისმგებლობებს…

როგორც რეზულტატი – საკმარისი ხალხი არ წავა, და შედეგი ისევ არ გამოვა.

არადა – მოხალისე = რეზერვისტს.

მეორე მსოფლიო ომის მერე “ჰაიდა იარაღზე ომის დაწყების მერე მოხალისეების” დრო წავიდა, ვსიო.

აწი მოხალისე ხარ ომამდე, ომი რო მოდის – უკვე იქ უნდა იყო.

საქართველოს პირობებში რეზერვისტები(ანუ “2 კვრიანი მომზადება გავლილი” და აღჭურვილი მოხალისეები), თუ მოულოდნელობის ეფექტი არაა საჭირო, უნდა მოკრებილ იქნას წინასწარ ვაფშე.

ეს თეორია.

დალშე პრაქტიკაში, დღეს, მიმდინარე სიტუაციაში რა ვქნათ:

მათთვის ვისაც მართლა უნდა მოხალისეობა და არა პროსტო “სიტყვაზე” სათქმელად მარა ზუსტად არ იცის როგორ ქნას და შედეგად “გადაუწყვეტელობისგან და პრობლემების სიმრავლისგან” ეკედლება ჩვეულებრივ სტანდარტულ “2 კვირა მომზადონ და მერე” -ს:

1. იყავით ფორმაში შეძლებისდაგვარად, მუდმივად, არაფერი გიჭირთ.
2. მოიმარაგეთ ყველაფერი პირადი აღჭურვილობა რაც შეიძლება დაგჭირდეთ (სასურველია მომარაგება მოხდეს პარალელურად “საბრძოლო ვითარებაში” გამოცდით, ასე მაგალითად პახოდებში სიარულიტ, არა პიკნიკებზე, არამედ პახოდებში, სასურველია ალპინისტურ დაჟე, სიარულით, უცებ ისწავლით რა არი საჭირო, რა გაკლიათ, რა უხარისხოა, რას ჭამენ, რას ნიშნავს ზურგზე მოიკიდო და იარო, რა ზედმეტია და ა.შ.)
3. იასნია იკითხეთ სამხედრო ლიტერატურა, უყურეთ ფილმებს, არა ბოევიკებს არამედ გარჩევებს (მაგალითად იუთიუბზე) – ნუ რაღაც დონით დაგეხმარებათ დაააახლოებით მიხვდეთ რა ხდება როცა მოხდება.
4. შეიმუშავეთ მყარი ლოგიკა რის მიხედვითაც წყნარად მოკვდებით.
5. მოამზადეთ ახლობლები, ისენი მაინც სცენებს მოაწყობენ როცა საქმე საქმეზე მიდგება, მარა წინასწარი მომზადება თავისას შვება, განსაკუთრებით საკუთარ დარწმუნებულობაში რო “შვილს უმამოდ რო ტოვებ” არ მოკვდება და “დედას რო შვილი დაეღუპება” – ადრე თუ გვიან ისედაც დაეღუპება და ასედაც და კოჭი გააგოროს რო აჩენდა მაშინ უნდა ეფიქრა რო მოკვდავ და წარმავალ რამეს “ქმნის”…
6. დალშე ძალიან სასურველია თუ შეიძენთ რამე იარაღს, პისტოლეტს არა ოღონდ, ეხლა მაგრა ხოდშია SKS-ი, ან რაიმე მსგავსი კარაბინის ტიპის, ძალიან გამოგადგებათ თუ საქმე საქმეზე მიდგა (მოსულა იასნია მოსინიც და ა.შ.) – ანუ მარტივად, შემდეგ თვეში ახალი სონი-ერიქსონის მაგიერ – ყიდულობთ ახალ თოფს და იფორმებთ. გადიხართ მერე ტყეში და პროსტა ისვრით რაიმე სიხშირით – უჟე ხარაშო.

ასევე იასნია სასურველია ან სტრაიკბოლი, ან იგივე “აისი” -ის ტიპის რაღაც სამხედროსთან მიახლოებული მომზადება მაინც, ჩისტა “დუხში შესასვლელად” მაინც…

ი ტაკ ამ 6 პუნქტით თქვენ ხარ კარგი გამზადებული მოხალისე. თითქმის იმაზე უკეთესი რაც იყო რიგითი რეზერვისტი წინა ომისას. იასნია წასვლისას არანაირი “გრძელი თმები”, არანაირი პუდრა სახეზე და მანიკური თითებზე, თმებს იჭრით, იღებთ ადამიანურ ვიდს და მიდიხართ ისე.

დალშე:
საინტერესოც ეს არის, ბევრი ენთუზიაზისტი მილიტარისტია საქართველოში, მარა საქმე საქმეზე რო მიდგა, ყველამ “მოიხადა” ვალი კომისარიატში მისვლით და “ჩაწერით”, რო ვითომ რა? – იქვე ჩაგეტენიან წაგასხამენ? – ჯგროდ? – საზარბაზნე ხორცი ხარ.
არ ჩაგტენიან არ წაგასხამენ გეტყვიან “დაგირეკავთ” -ნიშნავს რო თბილისში რო ჩამოვლენ იმ დროისთვის მოხერხდება სიების დამუშავება და დაგირეკავენ და მაინც წაგასხამენ უამრავ გამოუცდელ იდიოტთან ერთად, დაბალი მორალით და ა.შ. და მთელი ეს შენი 6 პუნქტიანი მზადყოფნა – კატუ პად ხვოსტ.

ი ტაკ რა უნდა ქნათ:
არანაირი ჯგუფებად და მსგავსი რამე – მარტოკა, იკიდებთ მთელ გუდანაბადს და მიდიხართ იქ სადაც სროლაა.

აქ კაი ისტორია მაქ: რო მივაბიჯებ მოკლედ, 9-ში უკვე მეორე დღე მაქ მე იქ, სადღაც დიცთან მხვდება კლიენტი, უკან მოდის, ნუ მე ვარ ამ 6 პუნქტიანის აქტიური წევრი(ზურგზე კამუფლირებული რუგზაკი, როჟაზე “რიშიმოსწი”, ტანზე კარგად გაცრეცილი დიჯიტალი, შარვალი “გრაჟდანსკი” მოკლედ აშკარაა ვინც ვარ) – ხოდა მოდის დიციდან უკან ვიღაც კლიენტი, უპუნქტო საერთოდ რა, პროსტო შავებში ჩაცხმული ლეტ 30 კლიენტი, ხოდა გამომელაპარაკა “მოხალისედ მიდიხარო” – მეთქი წიპა ხო(ნუ ბაზარი იმაში იყო რო ერთ ნაწილს მივეკედლე 8-ში “მოხალისედ” და ვინაიდან იმ ნაწილისთვის ომი დამთვრებული იყო, თურმე, წავედი დალშე…) – აზრი არა აქ, არ მიმიღესო.

და გააგრძელა გზა სახლისკენ.

ნუ ალბათ მესნი იყო და სინდისმა შეაწუხა (ბეეევრი იყო კარალეთში და ტყვიავში “ბირჟაზე” მდგომი ახალაზრდა ბიჭები, რომლებიც პროსტა იდგნენ და “ფრონტის” ამბებს არჩევდნენ… ხოდა ამას ალბათ ცოტა მეტად შეუღიტინა და…) მეორე ამბავია რო საიდანაც ის მოდიოდა სკარეე ვსივო არტილერისტებს ეტენებოდა მოხალისედ და რა უნდა ეკეთებია იქ ვაფშე ნი იასნო… მარა მთავარია რო:

წინასწარ უნდა გადაწყვიტოთ რო “არ მიმიღეს” ნე ვარიანტ.

ვა პერვიხ მართლა ასე “გამარჯობათ ბიჭებო,მიმიღეთ მოხალისედ” – არავინ არ მიგიღებთ. წემ ბოლეე ყველანაირი ამუნიციის გარეშე.

ვა ვტარიხ მე პირადად მოლოდინი მქონდა რო “დამხვდება რაღაც სამხედრო პოლიციის კორდონი, რომლებიც მეტყვიან რო იქეთ აღარ გამიშვებენ” და მთელი გზა თბილისიდან ვგეგმავდი როგორ ავუვლი გვერდს ასეთ კორდონს, რო ბუჩქებში გადაძრომა და ძრომიალი და ჩვენ არტილერიაზე გაძრომა და ტყვიის ჩვენებისგან მიღება ან ეჭვები “როგორ მოხვდი აქ” და შპიონი ხო არ ხარ ან რამე – ტოჟე ნი ძელო.

ამიტო ვაპირებდი:
ა) იქ დაჯდომას რო არ გამატარებთ და აქ მაინც ვიჯდები და სინდისი შეაწუხებდათ
ბ) წინასწარ ტყუილებს ვიგონებდი რო “ბაბუაჩემი ცხოვრობს ნიქოზში” ან სადმე იქეთ, თამარაშენში, და იმასთან მივდივარ. (ნუ იქ ხოდში აღმოვაჩინე რო ბევრი მეგობარი სამხედრო მყავს მიმოფანტული აქა იქ და მარტივად ყველა შემხვედრ ადგილობრივს ვეუნებოდი რო “მეგობრები არიან იქ წინ და იმათთან მივდივარ” – და ყოველთვის კონკრეტული გვარებიც მქონდა თავში თუ საჭირო გახდებოდა…)

სინამდვილეში: გზაზე არავინ არ შემხვდა სანამ მტერი არ შემხვდა…

ამიტო წყნარად მიდიხართ უახლოეს სოფელში, რომელიც ჩვენია, ბირჟაზე, არკვევთ სად რა ხდება, ყველამ ყველაფერი იცის ხოლმე იქ, არკვევთ სადამდე არი “ჩვენი” და რის მერე არ არი ჩვენი, მესნები თუ გეუნებიან “არ წახვიდე იქეთ შვილო” და რო მიდიხარ გლოცავენ – ზნაჩიტ ტუდა ნი ხაძი, ტრუპი ხარ, ან პანიკიორი მესნები არიან.

ამიტო ასეთ ვარიანტში ჯდები, ელოდები, თუ იმ მიმართულებით რამე სამხედრო ტრანსპორტი წავა… არა არ მისდევ და წამიყვანეს არ ეძახი… ზნაჩიტ დალშე კიდევ ცოტა ჩვენია – დგები და მიაბიჯებ დალშე.

ვაფშე ეს “ძარაზე ახტომა და აბა ჰე ნაცისტური გერმანიისკენ” ვარიანტი არ მუშაობს, რამდენიმე შემტხვევა იყო, მარა პროფესიონალებს მაინდამიანც არ უხარიათ არც საყვედურების მიღება უფროსობისგან, არც ვიღაც მწვანე სალაგების კატაობა.

ამიტო ბოლო პუნქტამდე – უნდა მიხვიდეთ თქვენით.

და ბოლო პუნკტი სად არის გარკვევა არი პირველი დავალება.

ნუ ვისაც მაინდამაინც ფეხით ბოდიალი არ უყვარს – ყოველთვის არი მესნები რომლებიც კატაობენ აქეთ იქეთ, გაგებარია რატო, და ყოველთვის მოსულა ავტოსტოპინგი…

დალშე – ისევ და ისევ – არანაირი “გაუმარჯოს ბიჭებო! – მიმიღეთ მოხალისედ!” – ისევ და ისევ კითხვას სვამ. და პასუხი იქნება “წადი რა სახლში შენი თავი ვისა აქვს” – იასნია არის გამონაკლისები, არის შანსი რო ვინმე ტოლკა ი ჟდალ რო მოვა მოხალისე რომელსაც “აიყვანს ფრთის ქვეშ” და იმის თვალში მაინც იქნება ავტორიტეტი და მაშინ მალევე “პრისტროიწეს” მარა რაც უფრო წინ მოხვდებით – უფრო ნაკლებია შანსი რო ვინმეს დრო ექნება და თავი და სურვილი, ბოლეე ტავო – რაც უფრო წინ მოხვდებით უფრო აგრესიულ, არეულ სიფათიან და არა ადექვატურ ხალხს უნდა ელოდეთ. (თუ ყველაფერი კარგად წავიდა მეორე დილას თქვენც ეგეთივე იქნებით…)

ფიშკა იმაშია რო ვერავინ ვერ ადგება და გვერდიდან ვერ გაგაგდებს, თუ სროლასთან ახლოს მოყევი – ხო საერთოდ, თუ არა და პროსტო ნუ აი ვდგევარ აქ, დავდე ჩანთა და დავჯექი – ხო არ გაგაგდებენ არა?

იასნია აძინოკი ვოლკობა არცერთ შემთხვევაში არ შეიძლება.

უბრალოდ- დებ რუგზაკს, იღებ წყალს, მიდიხარ უახლოეს ჯარისკაცებთან და ესალმები, კითხვაზე ვინ ხარ, პასუხობ ვინც ხარ, იასნია გეუნებიან რო წადი სახლში მოგკლავენ, შენ თუ გინდა არაფერს არ ამბობ, თუ გინდა ამბობ რო “სახლშიც მომკლავენ თუ თქვენ აქ მოგკლავენ და…”

ვაფშე იქ ადგილზე იმის აღნიშვნა რო საქართველოს ბედი იქ წყდება იმ ბიჭების მიერ – ძალიან ჭრის დადებითი განწყობის მისაღებად. რო ანუ გესმის რაც ხდება.

დალშე იქნება რაც იქნება, როგორც იქნება და რანაირადაც. რაც დრო გავა – უფრო გაშინაურდები და მერე იარაღსაც მოგცემენ(იშოვი) და ა.შ.

აქვე დასძენ ერთ ცოტა სადაო საკითხზე: რა აზრი აქვს SKS(მოსინს და სხვა ნახევრად ან საერტოდ არა ავტომატურ კარაბინებს)-ს?

ვა პერვიხ მოხალისე რომელიც შიშველი ხელებით მოვიდა(საკუთარი გამოცდილებით) – იდიოტი მოხალისეა და გიმაროია რო კიდე იარაღი უნდა უშოვო (პირადად მეგობართან მივედი ნაწილში, იარაღი ეგრევე ვერ ვიშოვეთ… მისი იარაღი მეკავა და ა.შ. :( )

რამე იარაღი – უკვე იარაღია.

ვა ვტარიხ შორ მანძილზე პოზიციურ ომში – ისევე სიამოვნებით ატკაცუნებ როგორც შენ გვერძე ატკაცუნებენ AK-ს, კონკრეტული მიზნების გარეშე, პროსტო იმათი ტყვია კიდე მიაღწევს ზუსტად, რო უმიზნებდნენ, და შენი არ მიაღწევს – მარა დუხის აწევის ამბავში – მშვენივრად გამოგადგებათ.

და თუ მოხდა და მოგიწიათ რატომღაც ახლო ბრძოლაში მოხვედრა, რაც არც ისე იშვიათად ხდება როგროც გგონიათ და ხდება ისე რო არ მოელით… – SKS-იც მშვენიერი იარაღია 100 მეტრამდე შიშისგან გაფართოებული თვალებით საფარიდან დაუმიზნებლად სასროლად.

და თუ იმდენი ხანი გაძელით რო ეგეთ სიტუაციაში დამიზნების ტრაკიც აკრიფეთ – მანამდე იარაღსაც იშოვით უკეთესს და ოპტიკიანი SKS-იც იმუშავებს 100 მეტრამდე გემრიელად…

(იმავე ცხინვალში ბევრი ბიჭი დაგვეღუპა ბანალურად გეკოთი ნასროლი ტყვიებიდან… კსტაწი იმავე SKS-ის მაგივრად გეკოს რაიმე თოფი – ასევე საქმეა 100 მეტრამდე და გართობაა – მეტ მანძილზე)

აზრი აქვს თუ არა “ბაბუჩემის ფილთას” წაღებას? – თუ ლულა ჟაკანის სროლას უძლებს – რატომაც არა. იასნია სასაცილოდ გამოიყურება, მარა თვითონაც თუ იუმორით მიუდგები და არა ბაევიკურად და იღადავებ რო “ხო ნუ ზა ტო მინდვრიდან თუ აფრინდება ცხვირწინ სუშკა ჩამოვიღებ მწყერივით” – და სროლაში ლუბოი “ბუხ”-ი საქმეა.

ყველაფერს რო თავი დავანებოთ – ის რო შენ სხვების გვერძე თავს იხდი მიზნად – დაფასებული იქნება გვერძე მყოფებისგან.

და სიმართლე რო ითქვას ყველგან სადაც მე მოვხვდი – ძალიან გამომადგებოდა რაიმე რაც 100 მეტრამდე რამე აზრიანი ცეცხლის წარმოების საშუალებას მომცემდა (1-ხელ SVD-თი ვიწექი ჯუნგლებში სადაც წინ 50 მეტრაში არაფერი არ ჩანდა და მეორეთ სადღაც მთიდან მესროდნენ და პროსტო რამე რო მქონოდა უკან სასროლად – უკვე გამიხარდებოდა…)

საერთოდ ზოგადად ბევრ ჯარისკაცს ესმის რო ასე ჯობია, იგივე რეზერვიზმზე – რო ჯობია ერთ მუშა ნაწილს მიემაგროს რამდენიმე “გამოუცდელი” ადამიანი, რომელსაც ნაწილი საქმიანად გამოიყენებს და მართლა რიგებს შეივსებს ვიდრე ცალკე რო გადმოსვეს რეზერვისტები და “მისცეს ცალკეული დავალება” – ხალხს რომლებსაც გაკუება არ შეეძლოთ საკუთარი ძალებით…

რა არ გამისწორდა მე ასეთი მოხალისეობისგან? – ის რო თვითონ ჯარი ძალიან… “ბრძანების მომლოდინე” ფენომენია… ანუ მიუხედავად ყველაფრისა – არ გათხარეს სანგრები(ბრძანება არ იყო) – არადა მე რო წავედი მე მზად ვიყავი მეკეთებია მეორე ხარისხოვანი საქმეც, მეთხარა სანგარი, მეთრია რაიმე ტვირთი, ანუ ე.წ. “შნირობაზეც” არ ვიყავი უარზე, დაჟე იმდენი ვქენი რო რო გავშინაურდი, მესამე დღეს, გამოვედი ინიციატივით რო “სანგარი ხო არ გვჭირდება?” -თქო – იმიტო რო ჩუწ შტო და რაღაც კუანა კანავაში მიძვრებოდა ყველა და… მარა არაო, “რა სანგარი ტო!” – ნუ მანდ მე 1-2 პოზიცია დავკარგე როგორც “გულადმა მეომარმა” მარა იმათმა ჩემ თვალში 3-4 პოზიცია დაკარგეს როგორც გააზრებულმა ჯარისკაცებმა რომლებიც ხვდებიან რო რუსების ავიაცია უკვე ლამის პროსტაზე ყრის ბომბებს – ეგება ვინმეს მოხვდესო და…

მეორეს მხრივ ისიც იყო რო ისენი ხვდებოდნენ ეტყობა რო მალე გასვლაზე მოვა ბრძანება და ტყვილა სანგრების თხრა ეზარებოდათ…

მოკლედ განეწყვეთ შნირობისთვისაც, წაიღეთ ყველაფერი რაც თქვენ დაგჭირდებათ, საჭმლიან საცმელიანა, სასურველია მაქსიმალურად “სამხედროიზირებული”, ნუ მინიმუმ რო წითელ მაიკაში არ იდგე კამუფლირებული ხალხის გვერძე რა. სასურველია იასნია რამე იარაღი, რაც ნაკლებად სასცილო იქნება – უკეთესი თქვენი თვითდაჯერებულობისთვის, მარა თუ პრობლემა არ გაქვთ – რაც გაქვთ ის წაიღეთ.

იასნია ყველას გაეხარდება ისეთი გაჯეტები როგორებიცაა ბინოკლი(პრობლემაა დაჟე სნაიპერებს შორის…), ღამის ხედვის რამე ხელსაწყო, უბრალოდ რუკა (იმიტო რო რუკები იქ აქვს მართო ბატალიონის კაპიტანს და ზევით), რაიმე მარტივი ტუმდაც რაციების ნაბორი (3-4 ცალი, სრაზუ გამოადგებათ პოსტებზე და ღამე მორიგეობისას), GPS-ი და სხვა, მარა მზად უნდა იყოთ რო მეტი ვეღარ ნახავთ, ანუ “ჩემია არ მოგცემთ” ვარიანტი გამორიცხულია რა თქმა უნდა.

აი ასეთ გააზრებულ მოხალისეს – ყველა ნაწილი ელის და უხარია დამიჯერეთ, რომელიც ჯერ მოვა დროულად, მერე არ მოვა კითხვით “მიმიღეეებთ?” (კითხვა ყოველთვის ელოდება უარყოფით პასუხს…) – არამედ მოვა, დაგიდგება გვერდში და არ შეგიჭამს ტვინს არც კითხვებით, არც გაგრძნობინებს რო ეშინია, არც იწუწუნებს რო დაიღალა ან ეძინება, მოგეხმარება რაშიც შეძლებს, დაგახედებს რუკაზე სად ხარ, მოგაწვდის ბინოკლს, ნაჩნიკს, სიგარეტს და ა.შ. და როცა სროლა იქნება არ გაიქცევა და გაისვრის შენთან ერთად(სულ ერთია რიდან) – მერე სინდისი შენც შეგაწუხებს და ზემდგომ ოფიცერსაც და იარაღსაც მისცემ და შეიძლება ვინმემ ან ბრონიკი გაიხადოს (იმიტო რო მძიმეა და “მომკლან მაგის დედაც ამას არ ვაწამებიებ თავს”) ან ზაპასიდან მოგცენ.

მთავარია შენ, შენის მხრივ არ იყო მათხოვრის როლში, არ იხვეწებოდე პარალონს, სპალნიკს, ფორმას, საწვიმარს, საჭმელს(იასნია მაინც გაგინაწილებენ). ანუ გასაგები იყოს რო გესმოდა სად მოხვედი, მოხვედი ისე მზად როგორც შეგეძლო და დალშე 1 დღე რო გაჩერდები და ტამ კითხვაზე “რა უბნელი ხარ ბრატ” ენა არ დაგებმევა – ყველაფერი კარგად იქნება… იმ გაგებით რო დამსახურებულად მიიღებ შენზე გამოწერილ ტყვიას შუბლში როცა საჭიროა :დ

პასუხი antimelancholy-ის

აი მისი კომენტარი

ნუ თემა იყო იმაზე რო სიკვდილის ძალიან ეშინია (მდედრია პოსტის ავტორი, ეს ჯასთ ინფორმაციად), რო მამრიც რო იყოს გაიქცეოდა, რო ყველაფერს ფეხზე დაიკიდებს ოღონდ იცოცხლოს, რო “პასმერტნა” გმირობა კი კაია მარა სიცოცხლედ არ ღირს და ა.შ.

ი ტაკ პასუხი რომელიც გადავწყვიტე პოსტად დამედო:

ხო იცი პორნოგრაფიის ყურებაში არსებობს დონეები:
I დონეა: რო ზიხარ და უყურებ ეროტიკებს, ფეშენ ტივის კუპალნიკების შოუებს და რო გიდგები, ყველაფერ უფრო მძიმეს ყურებაზე კიდე დანაშაულის გრძნობა გიჩნდება, წითლდები და ოთახიდან გადიხარ.

II დონეა: სილიკონის ძუძუებიან ცნობილ პორნსტარების ჩისტა F-M ვიდეოებს რო უყურებ და რაკამზე რო მიდის სცენა სირცხვილისგან რო წითლდები და ათავებ…

III დონეა: 1-1ზე სექსების ყურება რო გბეზრდება და ორი ქალი 1 კაცებს რო უყურებ და 1-1ზე სექსებს მარტო ლეზბი საკიტხში და კიდე “ჰოუმ-მეიდ”-ში რო უბრუნდები.

IV დონეა: ყველაფერ საზიზღრობას და საშინელებას რო უყურებ (”გამგელებული ცხენი ხერხავს ლამარას”, 7 კაცი გლეჯს საცოდავ გოგოს, სექს პართი 50 ქალი 3 კაცი და ა.შ.) – რო ლიჟბი აგიდგეს…

ეგრეა მანდაც, შენ ჯერ იმ დონეზე ხარ – სიკვდილის რო გეშინია.

გავა დრო, დაფიქრდები, არა ომის მხრივ, პროსტო ცხოვრებაში დაფიქრდები, მოგიწევს, რაღაც მოხდება, ვიღაცა მოკვდება, ვიღაცას რაღაც შეეცვლება, ხოდა დაფიქრდები რო – ყველა, აბსოლიტურად, ვარიანტში მოკვდები.

მერე დაფიქრდები რო ის რასაც ცხოვრობ – ძალიან მოკლეა და ასეც და ისეც არ გეყოფა.

მერე დაფიქრდები რო… ჩემსავით – დაბერებაზე ფიქრზე აგაკანკალებს.

მერე კაკ რაზ ის დროც დადგება უკან რო გამოიხედავ, წინ გაიხედავ და რო მიხვდები რო აწი მალე დაბერდები…

მე პირადად ვიცი რო მაინც მოვკვდები, 200 წელი არ მეყოფა საცხოვრებლად იმდენი რამე მინდა, თან ყველაფერს მივცემ ოღონდ არ დავბერდე.

მარა რეალობა ასეთია:
მე ვარ მამრი (მამრების სიკვდილიანობა უფრო მაღალია პროცენტულად), ვცხოვრობ პლანეტაზე რომელზეც გარდა “ჩვეულებრივი” სიკვდილის მეთოდებისა კიდე უამრავი ხელოვნური სიკვდილის მეთოდი შეიქმნა და სუფევს ჩვენ გარშემო, რო არ ვთქვა რა ქვეყანაში ვცხოვრობ(იმიტო რო მეტყვით წადიო, მანქანის დარტყმის რეიტები ყველგან ერთნაირია…) შენი აზრით ვიცხოვრებ კიდე 25 წელი? – რომც მივაღწიო – მინდა 50 წლის ვიყო? – 60??? – ამას კიდე უცებ ემატება ის რო მე ქალი არ ვარ: მე მთელი ცხოვრება ცხენივით უნდა ვიმუშაო რო ფული ვაკეთო, უნდა რაღაცეები მოვიგონო რო იქნებ ნაკლებად ცხენივით ვიმუშაო, უნდა ვიწვალო, ვინერვიულო და გავწამდე(არც ქალებს აკლდებათ მამენტ… მარა ქალმა შეიძლება იოცნებოს მაინც პრინცზე რომელიც ზედ გადაყვება…) – ანუ ის 25 წელიც(სანამ 50-ს მივაღწევ) კიდე უფრო და უფრო მეტ წამებაში გაივლის და სიამოვნება თუ იქნება საერთოდ – ღიირს რო იმ 25 წელი პახაობად?

ბრრრრ….

ხოდა კააააააააარგად რო ჩაუღრმავდები ადამიანი ამ ფიქრებს ასეივებ და აგრძელებ ცხოვრებას.

მერე მოდის კიდევ ერთი საფიქრალი ცხოვრებაში, რა არის ბედნიერება და რა არის “მინდა”

მე ეხლა რასაც გეუნები – ეს აბსოლიტური სისულელეა, ანუ შენ კი არ უნდა ცადო გაითავისო, უნდა დაიკიდო, შენამდე ეს თავისით მოვა – ან არ მოვა და მაშინაც ვსიო ოკ, მე პროსტო გეუნები ჩემ შიგნეულობას იმიტო რო შენ ჩათვალე რო მე “სამშობლოსთვის ვწირავ ცხოვრებას” და ჩემი მიზანი გმირობაა, მე გიხსნი რო ჩემი ცხოვრება ისედაც და ასედაც განწირულია და რო… ხო ვოტ და:

ბევრს რო მიქარავ და შეცდები ცხოვრებაში იწყებ ფიქრს იმაზე რა არის მინდა – როდის არის მინდა დასაშვები და როდის არის მინდა ახირება და ზედმეტი ეგოიზმი. როდის მოაქ მინდას – ბედნიერება, რა არის ბედნიერბა, მართლა ფარდობა ცუდ/კარგ მდგომარეობას შორის, თუ რაღაც შინაგანი 1 დონეზე დგომა? – როგორ უკავშირდება მინდას ასრულება – ბედნიერების გრძნობას.

ცალკე გზაში ამუღამებ ძველი ნაფიქრებიდან რო: ცხოვრება მოკლეა, მანქანა მე საფლავში არ გამყვება, სახლი არ გამყვება, დაჟე მეგობრები არ გამყვება საფლავში, “ისტორიაში კვალის დატოვება” მაინდამაინც ვერაფერი დიდი ნუგეში ვერ არი, + 20 წელს რო გადააბიჯებს უკვე ხვდები ხარ რაიმე კვალის დამტოვებელი თუ არ ხარ და ხვდები რამდენ ტრილიარდ ადამიანში 1-ი ვიცით ჩვენ ისტორიიდან… ნუ ტამ ილიას პონტში ლოკალურ VIP-ად დარჩენა იასნია არ ასწორებს, თუ სახელს ტოვებ უნდა აინშტაინის ან ქე მაინც კოლუმბის დონეზე დატოვო სახელი…

მოკლედ მიდიხარ იქამდე რო უნდა “სანამ ცოცხალი ხარ მაქსიმალური ბედნიერება მიიღო” – მერე ხვდები რო სუ ბდნიერი ვერ იქნები, იმიტო რო ბედნიერება ვა პერვიხ მართლა თანაფარდობაა, ვა ვტარიხ ბედნირებას “გამომუშავება” ჭირდება – რაც იწვევს იმას რო ვ ლუდშემ სლუჩე 10% დროისა ხარ ბედნიერი 90% მუშაობ ბედნიერების გამომუშავებაზე და ბედნიერების მომავალი ციკლის გამეორების შანსის გაზრდაზე…

მოკლედ ამ ჩახლართული ფიქრით მიდიხარ მოსაზრებამდე რო… ნუ ჩემი ტვინი აქამდე მივიდა:
აი თუ მომეცემა შანსი სიკვდილის წინ დავფიქრდე ჩემ ცხოვრებაზე – არ უნდა ვინანო არაფერი რაც გავაკეთე და არ უნდა ვინანო არაფერი რაც არ გავაკეთე(რაც შემეძლო და არ გავაკეთე და რაზეც უარი ვთქვი) – თუ მე არ მაქ რა ვინანო სიკვდილის წინ – ე.ი. ბედნიერად ვიცხოვრე, მქონდა იმდენი “მინდა” რამდენიც მინდოდა და გავბედე ყველაფერი რაც მინდოდა გამებედა და არ გადავდე “ხვალეზე” კიდე…

პრი ეტომ ეს ყველაფერი იმ აგავორკით რო რაც გინდა უნდა ვქნა მარა არ დავბერდე.

ეხლა დალშე:
ყველა მამარში, დაჟე მგონი გეებში – ეს კიდე შესწავლის თემაა ჩემს მიერ, დევს “მინდა ომი” – ყველაში, დაჟე მშიშრებში და ლაჩრებში – ღამე ოცნებისას ყველას უნდა იომოს და იყოს რემბო. ცალკე თემაა რა არის მშიშრები და ლაჩრები.

ყველა მშიშარა ვართ – ეს აქსიომაა, ყველას ერტნაირად ეშინია, სისულელეა თქმა რო ვინმეს არ ეშინია, პროსტო ზოგს ან ჩემსავით დაღეჭილი აქ რისი ეშინია და როცა ეშინია თავის თავს ახსენებს ამ ყვლაფერს და აბიჯებს ამ შიშს (ამ შემთხვევაში პრიამა სიკვდილის შიშს მივდექი) – ზოგს კიდე ან არ უფიქრია შიშის დანიშნულებაზე და მიზანზე, ან უფიქრია და მოსწონს ამ შიშის დამცავი ფუნქცია. უშიშრები არც არსებობენ და ვინც არსებობენ პირველივე მანქანა გაიტანს და… და სობსნა აღარ არსებობენ. ყველა ვინც ქუჩაზე გადადის ფრთხილად – მშიშარაა პა აპრიძილენიუ ხო? – მთავარია შიშის დაღეჭვა/დამუშავება თორე.

პრიმერნა იგივე თემაა ადამიანები რომლებიც იაზრებენ რო ტკივილი ინფორმაციაა, ძნელი მოსარევია ხოლმე მაინც ტკივილი მარა არის ხალხი ვისაც ცხოვრების ბოლომდე “ტკივა” და ყვება ამ ტკივილს, და არი ხალხი რომლებიც იაზრებენ რო ტკივილი არის დაზიანების შესახებ ინფორმაცია, აი როგორც რობოტს თვალებში რო წითლად უნთებს(პოპულარულ წარმოდგენაში რობოტს) მისი სხეულის გამოსახულებაზე დაზიანებული კიდურები – ეგეთ პონტში ჩვენ “გვტკივა” და თუ დაფიქრდები ეს არაფერში ხელს არ უნდა გიშლიდეს – ჯასთ ინფორმაცია მოდის რო ის დაზიანდა, ხშირად არაფერი ფატალური ტამ, თითი მოგეწეწკვა სკაჟემ კარებში, გტკივა სასტიკად და რო დაფიქრდე რა მოხდა?

ცალკე დიდი თემაა პატრიოტიზმი, არსებობს თუ არა ის საერთოდ, არის თვით პროგრამირება თუ გარედან პროგრამირება, ამაზე ბევრი მიწერია სხვაგანაც, რა არის საქართველო და რა არის მისთვის ბრძოლა.

არ ვიცი წაგიკითხავს თუ არა, ნუ აი თემა იმაზე რო ყველაფერი ეს არი უბრალოდ თამაში “ქვეყნობანა” თორე რა სისულელეა ხო, სინამდვილეში რა აზრი აქ რუსეთი გვქვია და რუსი პრეზიდენტი გვხმარობს თუ საქართველო გვქვია და ქართველი პრეზიდენტი გვხმარობს, არჩევანის უფლება არც ასე გვაქ, არც ისე და რომ გვქონდეს გვინდაა რო? – როგორ შეიძლება ჯგრომ სწორი არჩევანი გააკეთოს? – მინიმუმ უნდა იცოდეს იმდენივე ვისაც ირჩევს რო სწორად აირჩიოს, არადა არ იცის, ხოდა აბა როგორ უნდა თქვას ჯგრომ სააკაშვილი ჯობია ქვეყნის სამართავად თუ გრეჩიხა სინამდვილეში?…

პროსტო – ჩვენ ვთქვით ვართ ვაჟას პირველი კვარტლელები, მოვიდნენ ვაჟას მეორე კვარტლელები, დადგნენ ეზოში და გამოდით უნდა მოგიტყნათ სახეებიო თქვეს, მეტი დრამატიზმისთვის დაიჭირეს ვიღაც გამვლელი ქალები და დატყნეს და დახოცეს. იასნია არაფერი სხვაობა არ არი კვარტლებს შორის, შეგვიძლია გავატაროთ და ფანჯრიდანვე გავძახოთ – ვსიო თქვენ მოიგეთ ჩვენც აწი მეორე კვარტლელები ვართო, და ნუ ვიფიქროთ რო ის ქალები მაინც დაიხოცებოდნენ და… ვ ხუდშემ სლუჩე გაგვასახლებენ მეორე კვარტლელები პირველი კვარტლიდან და ნუ წავალთ და ვიცხოვრებთ ნუცუბიძის პლატოზე, ნუ ი ჩტო ობშიაკში რა აზრი აქ მაინდამაინც სად ცხოვრობ…

ან შეგვიძლია ვიომოთ – არაფრისთვის, პროსტო ომის გულისთვის და საკუთარი “კაცობისთვის”.

ეს კიდე ერთი თემაა – რა არი კაცობა, რატო მოითხოვება ის ქალებისგან გამრავლებისტვის და კაცებისგან რატო მოითხოვება ერთმანეთისთვის.

ამ მომენტში ჩავთვალოთ რო “კაცობა” აპრიორი ფასეულობაა და გადახედვას არ ექვემდებარება.

და აქედან უნდა დავუბრუნდეთ ბედნიერების და მინდა-ს თემას. და უფრო სწორად ცხოვრების ბოლოდან (როცა არ უნდა მოხდეს ის) გამოხედვის თეორიას და ყველაფერი ისე რო უნდა იყოს მანამდე რო არ ინანო.

ამ მომენტში ავირჩიე მე “ვოლასი” იდეალოგიად, ანუ მივედი ამ აზრამდე და მერე თვალში მომხვდა ანალოგია:
“კი, შეიძლება დღეს თქვენ მოკვდეთ ამ ბრძოლის ველზე, ან შეგიძლიათ წახვიდეთ ამ ბრძოლიდან. და რო იწვებით ბებრები საკუთარ საწოლებში (მაშინ არი იყო მანქანები, კიბო და სხვა სწრაფი სიკვდილის კაი შანსები პრიმ.რედაქტორა) და საკუთარ ფსელში დალევთ სულს – თქვენ გაიხსენებთ დღევანდელ დღეს და იფიქრებთ რო ყველაფერს მიცემდით, იმ განვლილ წლებსაც დღეიდან იქამდე – ოღონდ გქონოდათ მხოლოდ შანსი გეომათ და გაგემარჯვათ დღეს, მხოლოდ შანსი”

კაი თემაა რამდენად ვაჟნია მოგება – და რამდენად ვაჟნია მოგება ისევ და ისევ “კაცის” თვით აზროვნებაში.

კაი თემაა რამდენად საშინელებაა წაგება, თუმდაც იმ კაცებისთვის რომლებსაც მონაწილეობა არ მიუღიათ წაგების პროცესში (მეტიც – ხშირად იმათთვის უფრო დამანგრეველია წაგება…) – იგივე ტამ ფეხბურთის ფანები ხშირად უფრო დანგრეულები და უბედურები არიან ხოლმე ვიდრე მოთამაშეები, იმიტო რო იმან ითამაშა, დაიხარჯა და იცის რატო წააგო და მოიგო, ფიქრობს რო კიდე ითამაშებს და ივარჯიშებს მანამდე და ა.შ. – ფანები კიდე მთელ იმედებს და ენერგიას დებენ ხოლმე, ფულს კიდე ხანდახან და სასტიკად მტკივნეულად აღიქვამენ წაგებას… იასნია ანალოგია ტაკ სიბე, ქვეყანაში კაცობა და არ ომი და მრე წაგება – გარაზდო ხუჟე ჩემ ფეხბურთის ფანობა და ფავორიტი გუნდის წაგება…

ეს არი ბიოლოგიური თვისებები რა.

ყველაფერ ამას მივყავართ იქამდე რო ცხოვრება მაინც ომია, ოფისში იომებ, ოჯახში იომებ, ტრეკზე იომებ მანქანით – მაინც ომობ და მაინც მიისწრაფი პირველობისკენ.

ომი ერთ-ერთი ფორმაა, ultimate ფორმა, შეჯიბრის ერთის მხრივ, “მინდა”-ს მეორეს მხრივ, “უსამართლობაა რას გვიშვებიან” კიდე თავისას უმატებს, + “ჩემი კაცობა დაზარალდება კატასტროფიულად სხვა შემთხვევაში”

სიკვდილის მაინც მოკვდები, მეტიც ჯობია 40 წლამდე მოკვდე ვიდრე 55-ის მერე იცხოვრო… პრი ეტომ შეიძლება სუ ბუნკერში იძინო ღამით – ბომბი არ დამეცესო და მაინც “შემთხვევით” მოკვდე, ანუ რაც არ უნდა “უარო” საკუთარ ცხოვრებას – მაინც შეიძლება “გამოგაცალონ” ის ცხოვრება ხელიდან შენს დაუკითხავად – ტაკ ჩტო ლუდშე სამამუ იმ რასპარიჟაცსია და დადო იქ სადაც გინდა და გისწორდება და არ ინანებ.

იასნია ლუძი ბივაიუტ რაზნიე.

ზუსტად ამას ვიძახი ბოლო დროს – ნელ-ნელა გაირკვევა დღეს როგორი ლუძებისგან სედგება ჩვენი ქვეყანა და ისეთი დარჩება “ქართველობა”.

არაფერი ამაში ცუდი არ არი, როგორი “ქართველობაც” არ უნდა დარჩეს, პროსტო მე ასეთობა მევასება და მაქ ამის რაღაც ზადატკები, ზოგს ისეთი ევასება – ვნახოთ როგორობა ევასება უმრავლესობას. რამდენიც არ უნდა ვილაპარაკოთ – მარტო საქმეში გაიცხრილება იასნია სინამდვილეში ვინები ვართ.

არაფერი გიჟი ფანატიკი “რაც მაგრები ვართ ქართველები ვართ”-ი და “ქართული კულტურა!!!” – როჟა მე არ ვარ.

პროსტო მევასება ომობანა, მევასება ღრმა ბავშობიდან, იმ დღეს ვიხსენებდი, 3 წლის თუ 4-ის ვიყავი, ბაღში დავდიოდი ჯერ, უბანში “ბახ-ბახ-ბახ” ომობანას რო ვთამაშობდით და იქაც კი ძალიან სერიოზულად და ორგანიზებულად ვუდგებოდი საკითხს, ძალიან მეთოდურად დავიპარებოდი, ვმუშავებდი კუთხეებთან მისვლის ტექნიკებს, ვაკეთებდი მანევრებს და… აი ზალიან სერიოზულად რა, იქიდან დღემდე მაგ მხრივ ჩემში არაფერი არ შეცვლილა საერთოდ, და თან მახსოვს, არაფერი არ მახსოვს ჩემი ბავშობიდან, მარა მახსოვს ეზოში რაღაც დეზერტ იგლის პლასმასის მულიაჟით როგორ დავიპარებოდი, ტყავის კურტკით რომელიც არ ვიცი საიდან მქონდა და როგორ სპლინტერ-ცელურად ვებრძოდი სხვა უბნელებს (იასნია ვერც ვერასოდეს მკლავდნენ და მერე აღარ მეთამაშებოდნენ ხოლმე, შენო უკნიდან გვეპარებიო და ეგრე რა კაიფიაო, მაშინ მთელი კაიფი იყო სახით ერთმანეთისკენ სირბილი, ბახ ბახ ბახ ძახილი და მერე კამათი ვინ მოკლა პირველმა :დ – უკნიდან მიპარვა, ჩასაფრება და შემორბენა არა კაცურ თამაშად ითვლებოდა :დ )

დღემდე ზუსტად იგივე ვაკეთებ.

და საბოლოოდ: ცხოვრების ბოლოს მაგრა გამიტყდება რო ვცხოვრობდი ქვეყანაში რომელშიც შემეძლო ომი და არ ვიომე! (იმდენი კაცია მსოფლიოში რომლებიც “რაფინირებულ” ქვეყნებში ცხოვრობენ, მთელი არსებობა ანძრევენ ომზე და არასოდეს არ მოუწევთ…) – ყველას ევასება რაღაც სპორტი… ტაკ ვოტ ომი – სუპერ სპორტია, ყველა სპორტი შექმნილია ომის გამარტივების გზით. არსად არ არი მაგდენი ადრენალინი და გართობა.

კი მოვკვდები.

პრი ეტომ ეს ფრაზა უნდა წაიკითხო არა როგორც “კი ომში მოვკვდები ვიცი” – არამედ როგორც “100%-ით მოვკვდები ცხოვრების მანძილზე”

ბევრად უფრო მეშინია რო მოვკვდები უაზროდ ავადმყოფობისგან, ავარიაში, უბედური შემტხვევისგან, ან დაბერებისგან – ვიდრე ის რო სადმე ამაფეთქებენ ან ტყვიას მაჭედებენ – იქ ქე მაინც იცი რო აი მოკვდები, ქე მაინც ცოტათი მაინც გაქ შანსი – იბრძოლო შენი სიცოცხლისთვის და პრიამა აი… აკონტროლო შენი სიკვდილ/სიცოცხლის ამბავი.

აქ კიდე ხარ შენტვის ხარ, მოშვებული, და კვდები არაფრის გამო…

კი მე კონტროლოგილიკი ვარ.

იმედია გადმოვეცი რაც მინდოდა მეთქვა.